ପବିତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ବାୟୁ-ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଘନ ମେଘମାଳା ଉଡ଼ିଗଲା, ଆକାଶ ନୀଳ କମଳ ମଣ୍ଡର ପାତର ପରି ଚମକିଉଠିଲା। ସେଇ ଭୟାନକ ବାୟୁର ଝଟକାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଟିକିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଦାନବ ଜମ୍ଭ ଦାନବମାନଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ବାୟୁର ଶକ୍ତିକୁ ରୋକିବାକୁ ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଏକ ପାହାଡ଼ର ଆକାର ଧାରଣ କଲେ। ସେଇ ପାହାଡ଼ ଆକାର ଜମ୍ଭ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଜଳନ୍ତା ଗଛର ଆଲୋକରେ ଜ୍ୱଳମାନ ହେଉଥିଲେ। ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦାନବପତି ଏହି ପାହାଡ଼ ଆକାରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ଏହିବେଳେ ଶତ-ଯଜ୍ଞୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଅତି ଦୃଢ଼ ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ, ଏହା ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଜମ୍ଭଙ୍କର ପାହାଡ଼ ଆକାର ଦେହକୁ ଆଘାତ କଲା। ଏହାରେ ପାହାଡ଼ର ସମସ୍ତ ଗୁହା ଓ ଝରଣା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଦାନବପତିଙ୍କର ମାୟା ପାହାଡ଼ ବିଲିନ ହେଲା। ତା’ପରେ ଦାନବପତି ଜମ୍ଭ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ବରେ ଏକ ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ହାତୀର ଆକାର ଧାରଣ କଲେ। ସେ ଦେବସେନାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଦନ୍ତରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ, ଅନେକଙ୍କୁ ସୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଧରି ପଛରୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏପରି ଦେବସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବାବେଳେ ବୃତ୍ରସୁଦନ ଇନ୍ଦ୍ର ଅପରାଜିତ ନାରସିଂହ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ହଜାର ହଜାର କଳା ଦାନ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ହସ ଓ ଦାଢ଼ି ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସିଂହ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ସେମାନେ ହାତୀ ଆକାର ଜମ୍ଭଙ୍କୁ ଚିରି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ତେଣୁ ସେ ହାତୀ ମାୟା ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଏବେ ଶତମୁଣ୍ଡି ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ବିଷାକ୍ତ ଶ୍ୱାସରେ ଦେବସେନା ଦଗ୍ଧ ହେଲା। ଏହିବେଳେ ସୁନ୍ଦର ବାହୁ ଶକ୍ର ଗରୁଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରୁ ହଜାର ହଜାର ଗରୁଡ଼ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ସର୍ପ ଆକାର ଜମ୍ଭଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାଙ୍କର ମାୟା ଭଙ୍ଗ କରି ଦେଲେ। ମାୟା ଭଙ୍ଗ ହେବା ପରେ, ମହାସୁର ଜମ୍ଭ ଅପୂର୍ବ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ—ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା, ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ଦେବସେନା, ବଡ଼ ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ, ତାଙ୍କ ଏହି ବିରାଟ ମୁହଁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ପାତାଳ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଓ ବିଶାଳ ଥିଲା। ଦେବସେନା ଏପରି ଗିଳାଯିବା ସମୟରେ, ଶକ୍ର ତାଙ୍କର ବାହୁ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଉତ୍ସାହ ହୀନ ହେଇ ପ୍ରଭୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି କରିବା ବାକି ଅଛି କି?” ଏବଂ “ଏହି ଦାନବ ସହିତ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ?” ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଜଣାଇଲେ। ତେବେ ହରି, ଦୟାମୟ ଓ ଧୃଢ଼ଚିତ୍ତ ଭାବେ କହିଲେ, “ଏହି ସମୟରେ ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ହେ ପୁରନ୍ଦର! ତୁମର ମହାମାୟାକୁ ଶତ୍ରୁ ବିରୁଦ୍ଧେ ଦୃଢ଼ କର। ଏହି ଦାନବକୁ ମୁଁ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି, ଅଧିକୃତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛି। ଭ୍ରମିତ ହେବା ନାହିଁ, ଶକ୍ର; ତୁମ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କର।" ଏହିପରି ଉତ୍ସାହ ପାଇ, ଦେବତା ରାଜା ଶକ୍ର ଦାନବ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର ଦାନବର ଛାତି ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦାନବର ହୃଦୟକୁ ଭେଦି ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ କରାଇଦେଲା। ଦାନବ ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଦାନବର ଦେହ ବିନାଶ ହେଲା। ଏହା ପରେ ଦାନବ ଆକାଶରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଅଗୋଚର ହେଲେ। ସେ ଦେବସେନା ଉପରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ବିନାଶକାରୀ ଅସ୍ତ୍ର—ଅଣ୍ଡା, ପରଶୁ, ଚକ୍ର, ବାଣ, ବଜ୍ର ଓ ଗଦା—ବର୍ଷାଇଲେ। ଦାନବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର, ଦାଉ, ଗଦା, ମୁସଳ, ଏବଂ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଅବିରତ ବର୍ଷାଇଲେ। ଏହି ଭୟାନକ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାରେ ପୃଥିବୀ ଚୁଡ଼ା ଓ କଣ୍ଠ ରତ୍ନ ଭୂଷିତ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା। ହାତୀର ପାଦ ପରି ମୋଟ ଉରୁ, ପାହାଡ଼ ପରି ହାତୀ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ରଥ, ଚକ୍ର, ରଥୀ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଅପରିଚଳନୀୟ ହେଲା। ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଭୂମି ରକ୍ତର ନଦୀ ଓ ମୃତଦେହ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ଢେରରେ ପରିଣତ ହେଲା। ମୁଣ୍ଡହୀନ ଦେହର ଢେର ଉପରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ରକ୍ତ ଓ କାଦରେ ଭିଜା ପୋଶାକ, ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ନାଶ ଦେଖି ଶ୍ୱାନ, ଗୃଧ୍ର ଓ କାଉଁ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ; କେଉଁଠି ଏକ ଚକୁ ଉଖଣିଦିଆ କାଉଁ ମୃତଦେହ ଉପରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା। କିଛି ଶ୍ୱାନ ଚର୍ବି ଓ ଆନ୍ତ୍ରିକା ଟାଣି ନେଉଥିଲେ; ଅନ୍ୟଠି ଏକ ଭୟଙ୍କର ବକ ପିଲା କୁକୁର ଦ୍ୱାରା ଖାଇଦିଆ ମୃତଦେହ ଚବାଇ ଥିଲା; ଶ୍ୱାନମାନେ ମାଂସ ଖାଇ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ; କେଉଁଠି ଏକ ନରିଆ ଗୁପ୍ତଭାବେ ହାତୀର ରକ୍ତ ପିଉଥିଲା। ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଘୋଡ଼ାମାନେ କୁକୁର ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଟାଣାଯାଉଥିଲେ; ଅନ୍ୟଠି ଯକ୍ଷ-ପିଶାଚୀମାନେ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ସହ ରକ୍ତ ପାନ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, “ଏହି ଖୁର ମୋର, ପ୍ରିୟା!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। “ଏହି କମଳ ହସ୍ତ ମୋର କାନ ଅଳଂକାର!” ଅନ୍ୟ ଜଣେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ବିହୀନ ଦେହ ଦେଖୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରିୟାକୁ ପାଇ ତାଜା ରକ୍ତ ପିଇଥିଲେ, ମୃତଦେହର ଚର୍ମକୁ ଗଛପତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଏକ ଯକ୍ଷୀ ଚିରିଦିଆ ଗଛ ତଳରେ ଥିଲେ, ହାତୀର ଦନ୍ତକୁ ଶିଶୁ ଭାବେ ଧରିଥିଲେ, ମାଟି ମାଟି ମଣି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକଠି ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ପାନ କରୁଥିଲେ। ମୃତ ଘୋଡ଼ାର ଗ୍ରୀବାର ରସ ହାତରେ ନେଇ, ପ୍ରିୟର ରକ୍ତମଦିରା ଆଣିଥିଲେ; “ଏହା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉନାହିଁ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁ, ଶ୍ମଶାନକୁ ଗଲା, ଏହି ପୁରୁଷର ମୁହଁ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ,” ବୋଲି କହିଥିଲେ। “ଏହି ସର୍ପ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ମୃତ; ମୁଁ ଏକା ଦାନବର ଏକମାତ୍ର ମୁହଁକୁ ଦମନ କରିପାରିବି ନାହିଁ,” ଏହିପରି ଯକ୍ଷୀମାନେ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଖପର ଧରିଥିଲେ—ସେମାନେ ଭୂତ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସ। ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, “ଦିଅ, ଦିଅ, ମୁଁ ଭୂଖା!