ଏହି ସମୟରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ମହାନ ନାଗମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ସୁନାର ଗହନାରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଏକଠି ହେଲେ। ଅନେକ ଦଳ ଦଳ ଦେବତା, ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଚିହ୍ନ ସହିତ, ବାର୍ଦ୍ଧମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନିଜ ଜୟକୁ ଉଲ୍ଲାସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଦେଖି ଖୁସି ହେଉଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବସେନା ସହିତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମର ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷିତ ସେନା, ଉଚ୍ଚ ଧ୍ବଜା ଓ ଶ୍ୱେତ ପତାକାରେ ସୁଶୋଭିତ, ଶତଶଃ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଗର୍ଜନାରେ ଦିତିପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବିଷାଦ ଦେଇଥିଲେ। ଦେବସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ହାତୀ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ଗଭୀର ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଦେଲା। ସେ ଦାନବ, ଯୁଦ୍ଧକୁଟାର ପରି ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଓଠ ମୁଡ଼ି, କେତେକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚକେଇଦେଲେ ଏବଂ କେତେକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧରି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ସେ ଦାନବରାଜ ବିରାଟ ପ୍ରତାପରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ କୁଟାର ଘାତରେ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନରମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଝାଡ଼ିଦେଲେ—ପାଶ, କୁଟାର, ଚକ୍ର, ଶୂଳ, ମୁଷଳ ଇତ୍ୟାଦି। ଝାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ—ଶୂଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର, ଭୟଙ୍କର ମୁଷଳ—ସବୁକୁ ଦାନବ ନେତା ଗୋ ଅଗ୍ରଣୀ ଜଣେ ଯେମିତି ଚାରା ଖାଏ, ସେମିତି ଗିଳିଗଲେ। ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ, କ୍ରୋଧିତ ସୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଦାନବ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ସେଠି ଭୟ ଓ ଶୋକର ଚିତ୍କାର ଉଠୁଥିଲା। ଏପରି ଦେଖି, ଦେବସେନା ଭୟରେ ଏଦିକ୍ ଓଦିକ୍ ପଳାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତେବେ ରୁଦ୍ରମାନେ ଗର୍ବରେ ଆଗ୍ନିଦ୍ଧ ହୋଇ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ—"ହଁ, ହଁ! ଦାନବରାଜକୁ ଧର, ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳରେ ତାଙ୍କୁ ଆନ, ମୂଳ ଅଂଶରେ ଭାଙ୍ଗିଦେ!" ଏହି କଥା ଶୁଣି, କପାଳୀ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଦୃଷ୍ଟି ଫୁଲାଇ, ବାମ ହାତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଧରି, ଏହାକୁ ପରିଷ୍କାର କରିଲେ। ଭୃକୁଟି ଚମକାଇ, ସେ ଦାନବରାଜଙ୍କ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଧାଇଗଲେ। କପାଳୀ ଦାନବ ହାତୀଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘାତ କଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦଶ ରୁଦ୍ର ନିର୍ମଳ ଇସ୍ପାତ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ପର୍ବତ ସମାନ ଦାନବରାଜଙ୍କୁ ଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ଘାତରେ ରକ୍ତ ଝରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏଇ ଦାନବ କଳାବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଶୋଭିତ ଶରଦ୍ ହ୍ରଦ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ରକ୍ତ ଓ ନୀଳ କମଳ ଫୁଲିଥିଲା। ତାଙ୍କ ଭସ୍ମ ସଦୃଶ ଦେହକୁ ରୁଦ୍ରମାନେ ହଂସ ପରି ଘେରିଥିଲେ, ଦାନବ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ, କାନ ଫ୍ଲାପ ଉପରେ କମ୍ପନ ନେଇ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ହାତୀ ଦାନବ ତାଙ୍କ ଦଶ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନାଭିରେ ଘାତ କଲେ। ଦେଖିଲେ, ସେ ଦୁଇ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅଟକିଛନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ ନଅ ରୁଦ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦେହକୁ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଭୟ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ବନ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ ମହିଷ ଉପରେ ଶ୍ୟାଳମାନେ ଯେପରି ଏକାଠି ହୁଏ, ସେପରି ଦାନବପ୍ରଧାନ କପାଳୀକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟଠିକୁ ଚାଲିଗଲେ। କ୍ରୋଧିତ ଦାନବ ପୁନି ନଅ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚଢ଼ିଗଲେ, ପାଦ, ଦନ୍ତ ଓ ସୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଚାପିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିବା ସମୟରେ, କପାଳୀ ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ସେ ଦାନବ ହାତୀକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କଲେ, ଦେଖିଲେ ଦାନବ କ୍ଲାନ୍ତ, ଜୀବନ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ହରାଇଦେଲେ, ବିଜୟ ଚେଷ୍ଟା ଛାଡ଼ିଦେଲେ; ତେବେ, ସେ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ, କପାଳୀ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ଉଖଳି, ଏହାକୁ ଭୟଙ୍କର ଅଳଂକାର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଲେ। ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଶରୁ ରକ୍ତ ବହୁଥିଲା, କପାଳୀ ତାହାକୁ ଚର୍ମ ଚୋଲା ଭାବରେ ପିନ୍ଧିଲେ। ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି, ଦାନବମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତାମାନେ ଭୟରେ ଅନେକ ହଜାରେ ପଳାଇଗଲେ, କପାଳୀଙ୍କ ହାତୀଚର୍ମ ଚୋଲା ଦେଖି। ଦାନବମାନେ ସେ ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୂମି ଓ ଚାରିଦିଗରେ ଦେଖିଲେ; ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବରାଜ ନିହତ ହେବା ସହ, ଦାନବରାଜ ଏକ ହାତୀ ଉପରେ ଅସୀନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଡମ୍ରୁ ଭଙ୍ଗିଗଲା, ସେ ବର୍ଷାଘନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ସେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚାଲି, ଦେବସେନାକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ। ଯେଉଁଠି ନିମିଙ୍କ ହାତୀ ଯାଉଥିଲା, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଯାନ ଛାଡ଼ି ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ, ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଭୁଲିଯାଉଥିଲେ; ଦେବତାଙ୍କ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ହାତୀର ଗନ୍ଧରୁ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ଦେବସେନା ଭୟରେ ପଳାଇବା ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅଷ୍ଟ ଦିଗପାଳ ଓ କେଶବ ସହିତ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ନିମିଙ୍କ ହାତୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲା। ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ରହିପାରିଲା ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ହାତୀ ପଳାଇଗଲା, ପାକଶାସନ ତାହାକୁ ଆରୋହଣ କଲେ। ତିଁ ଭୁଲ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦାନବରାଜଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ତେବେ ଶତକ୍ରତୁ ନିମିଙ୍କୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଘାତ କଲେ। ତାଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ହାତୀଙ୍କ ଗାଳରେ ଭୟଙ୍କର ଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ନିମି ଭୟହୀନ ଓ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ, ସେ ଏହି ଆଘାତକୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ମନେ କଲେ ନାହିଁ। ସେ ଏଇରାବତଙ୍କ ନିତମ୍ଭରେ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ; ଏହି ଆଘାତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପର୍ବତ ସମାନ ସେହି ହାତୀ ତାଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପଛେ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଲେ; ତାଙ୍କ ଚାପଳ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଉଠି, ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମହାହାତୀ ନିମିଙ୍କ ହାତୀକୁ ଦେଖି ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତେବେ ଏକ କଠୋର ବାୟୁ ବହିଲା, ଧୂଳି ଓ କଣ୍ଟକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।