ହରି ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ—ସେମାନେ ସେନାର ଆଗରେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଦେହରେ ସର୍ପ ଚକ୍ର ବନ୍ଧା, ଚନ୍ଦ୍ରଖଣ୍ଡ ଓ ମାନବ ଖପର ଦ୍ୱାରା ଚୂଡ଼ା ଶୋଭିତ, ତ୍ରିଶୂଳ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଥିବା ଦେହ, ଭୟଙ୍କର ଆଳଙ୍କାରେ ହସ୍ତ ମୁଡ଼ିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଗାଁଠିଆ, ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ଜଟା ବଡ଼ ଓ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ, ସିଂହଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। କପାଳୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ମହା ଦାନବମାନୋକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ। ଏହି ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର—କପାଳୀ, ପିଙ୍ଗଳ, ଭୀମ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବିଲୋହିତ, ଅଜେଶ, ଶାସନ, ଶାସ୍ତା, ଶମ୍ଭୁ, ଚଣ୍ଡ, ଧ୍ରୁବ—ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଭରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେବସେନାର ଆଗରେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ଓ ଦାନବମାନୋକୁ ଚିରି ପିଖି ପକାଇ ଦେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗର୍ଜନ ମେଘ ଭଳି, ଶରୀର ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଭଳି ବିଶାଳ, ସୁନାର କମଳ ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଚାରି ଦାନ୍ତ ଥିବା ଏୟରାବତ ହାତୀ ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚଳମାନ ପଙ୍ଖା ଓ ସୁନାର ଘଣ୍ଟି ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଅଚଳ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଥିଲେ। ଶତଯଜ୍ଞ ମହାରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଲେ ଆକୃତି ବଦଳିପାରିଥିଲେ, ସେହି ହିମଶିଖର ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ, ଏୟରାବତରୁ ମଦ ଧାରା ଝରୁଥିଲା। ତାଙ୍କ ବାମ ପାଖରେ ବାୟୁଦେବ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଗ୍ନି, ମୁଁହରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଭରିଥିଲା। ପଛରୁ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମାରୁତ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେଠି ଗାନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ମହାନାଗମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ସୁନାର ଆଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଅନେକ ଦଳ, ନିଜ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ବାର୍ଦ୍ଧ ଦଳ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଦେବମାନୋଙ୍କ ବିଜୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନିଜ ମହିମା ଉଲ୍ଲାସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ଅମର ସେନାମାନେ ଧ୍ୱଜା, ହଜାର ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଗର୍ଜନ, ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ଧଳା ପତାକା ଶୋଭା ପାଉଥିବା ଦେବସେନା, ଦିତିପୁତ୍ରମାନୋ ପାଇଁ ଶୋକର କାରଣ ହେଲା। ଏହି ଦେବସେନା ଆଗୁଆ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ହାତୀ ଆକାରର ଦାନବ, ମହାମେଘ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଦେଲା। ଦାନବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରଶୁ ଧାରଣ କରି, କ୍ରୋଧରେ ତାଣି ହସ୍ତରେ ଦେବମାନୋକୁ ଚକ୍ନାଚୁର କରି, ଅନ୍ୟମାନୋକୁ ହସ୍ତରେ ଧରି ଚାଲିଗଲା। ସେ ଦାନବରାଜ ବିରତାରେ ଭୟଙ୍କର, ତାଙ୍କ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନୋକୁ ଘାତ କରୁଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେବସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିଲେ, ଯକ୍ଷ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଅସ୍ତ୍ର, ପାଶ, ପରଶୁ, ଚକ୍ର, ଶୂଳ, ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ। ଝୁଣ୍ଡ ଝୁଣ୍ଡ ଜାଭେଲିନ, ଶୁଳ, ତୀବ୍ର ତଳୱାର, ଭୟଙ୍କର ଗଦା—ଏ ସବୁ ଦାନବ ଏମିତି ଗିଲିଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଗୋଛାର ମୁଣ୍ଡା ତିଆରି ଖାଉଥିବା ଅଗ୍ରଣୀ ପଶୁ। ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ, କ୍ରୁଧାନ୍ବିତ ସୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମାରି, ଦେବମାନୋ ମଧ୍ୟରେ ହାତୀ ଦାନବ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚାଲିଥିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦେବମାନୋ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ବଡ଼ ଆକ୍ରନ୍ଦନ ହେଉଥିଲା। ଏପରି ଦେଖି, ସେନା ଚାରିଦିଗରେ ଭାଗିଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରୁଦ୍ରମାନେ ଗର୍ବରେ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଜ୍ୱଳି, ସେମାନେ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ—"ହେ, ଦାନବରାଜକୁ ଧର! ତାଙ୍କୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଟାଣି ନେ, ମୂଳସ୍ଥଳରେ ଭଙ୍ଗ କର!" ଏହି କଥା ଶୁଣି, କପାଳୀ କ୍ରୋଧରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ବାମ ହସ୍ତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଧରି, ସେଠାରୁ ମୁଝିଲେ। ଭୃକୁଟି କୁଟି, ଶୁଳ ଦୃଢ଼ ହସ୍ତେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଦାନବରାଜ ଉପରେ ଧାଇଲେ। କପାଳୀ ହାତୀ ଦାନବର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘାତ କଲେ, ତାପରେ ବାକୀ ଦଶ ରୁଦ୍ର ନିର୍ମଳ ଏଢ଼ା ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ସେମାନେ ପର୍ଵତ ସମ ଦାନବପତିକୁ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଭେଦିଦେଲେ, ରକ୍ତ ଝରିଲା, ତୀବ୍ର ଶୂଳ ଘାତରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲା। ସେ ଦାନବ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ନିର୍ମଳ ଶରତ୍ ସରୋବର ଭଳି ଦିଗ୍ବଲୟରେ ରକ୍ତ ଓ ନୀଳ କମଳରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଧୂସର ଦେହଟିଏ ରୁଦ୍ରମାନେ ହଂସ ଭଳି ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିଲେ; ଦୁଃଖିତ ହାତୀ ଦାନବ କମ୍ପିତ କର୍ଣ୍ଣପଟି ସହିତ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ହାତୀ ଦାନବ ଦଶ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନାଭିକୁ ଭେଦିଲେ; ଦୁଇ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଧରାଯିବା ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ନଉ ରୁଦ୍ର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଦେହ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ, ଭୟହୀନ ଓ ଦୃଢ଼ଭାବେ ରଣଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ। ଜଙ୍ଗଲରେ ମୃତ ମହିଷ ଉପରେ ଶ୍ୟାଳ ଯେପରି ଆସେ, ସେପରି ଦାନବପତି କପାଳୀକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। କ୍ରୋଧିତ ଦାନବ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନଉ ରୁଦ୍ର ଉପରେ ଧାଇଲେ, ପାଦ, ଦାନ୍ତ ଓ ସୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ, ଏବେ କପାଳୀ ଅମରଶତ୍ରୁଙ୍କ ହସ୍ତ ଧରିଲେ। ସେ ଦାନବକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଘୂରାଇଲେ; ଦେଖିଲେ ଦାନବ କ୍ଲାନ୍ତ, ଜୀବନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶାନ୍ତ ହେଉଛି। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବ ସମସ୍ତ ଉତ୍ସାହ ହରାଇଲା, ବିଜୟ ଚେଷ୍ଟା ତ୍ୟାଗ କଲା; ତାପରେ, ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ, କପାଳୀ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ଛିଞ୍ଚି, ଭୟଙ୍କର ଚର୍ମବସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ। ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରୁ ରକ୍ତ ଝରୁଥିବା କପାଳୀ ଏହି ଚର୍ମକୁ ଚଦର ଭଳି ପିନ୍ଧିଲେ; ଦାନବ ହତ ହେବା ଦେଖି, ଦାନବମାନୋଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭାଗିଗଲେ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦାନବ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ଭୂମି ଓ ଚାରିଦିଗରେ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ରୁଦ୍ର ଦେଖିଲେ; ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବରାଜ ପତିତ ହେଲେ। ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଦାନବରାଜ, ତାଙ୍କ ଢୋଳ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା, ବିପ୍ଳବ ଶେଷର ମେଘ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର। ସେ ପୁଣି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଦେବସେନାକୁ ଉତ୍ପାତ କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ।