ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା। ଏଠାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ନିମିଙ୍କ ଦିଗରେ ଆସୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ନିମି ତାହାକୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ବିଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଫଳତା ପୂର୍ବରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ପରେ ସେ ଦେବମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଇ ତାହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ନିମିଙ୍କ ଉପରେ ପେଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ବେଳେ, ତିନି ଜଣ ଦେତ୍ୟ, ଯଥା: ଜମ୍ଭ ଗଦା ସହିତ, ଗ୍ରସଣ ତଳୱାର ସହିତ, ଏହାର ପଥ ଅଟକାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମହିଷ ଦେତ୍ୟ ନିଜ ପକ୍ଷର ଜୟ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇଲେ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ମମତାକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ। ତାପରେ ସେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶୂଳ ନେଲେ, ଯାହାର ଶିର ଭୟଙ୍କର ଓ ଆଠ ଘଣ୍ଟିର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଥିଲା, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଜମ୍ଭଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଦାନବପୁତ୍ର ହାତୀ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଆକାଶରେ ଧରିଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ଶିକ୍ଷା ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ଆଉ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଏକ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ସମଗ୍ର ଜଗତ୍—ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ—ଢାକିଗଲା; ସମଗ୍ର ଆକାଶ ତୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟଦିଗ ତୀରର ଜାଲରେ ଢାକିଗଲା; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି ଦେତ୍ୟସେନାପତି ଗ୍ରସଣ ସ୍ୱଳିଲେ। ସେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିରସ୍ତ କରିଦିଏ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଭୟଙ୍କର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶାନ୍ତ କରାଗଲା। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରୋଧ ହେବା ସହିତ, ବିଷ୍ଣୁ, ଦାନବନାଶକ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା କାଳଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଭୟଙ୍କର ପବନ ବହିଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଦେବୀ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ଦେତ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି ଦେତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ଗ୍ରସଣ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର, ନିମି ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ସ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଜମ୍ଭ କାଳଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବାକୁ ଐଶିକାସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ସନ୍ଧ୍ୟା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ଦେତ୍ୟମହାରାଜମାନେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏକ କ୍ଷଣରେ ସେ କୋଟି କୋଟି ଦେତ୍ୟମହାରାଜ, ସେମାନଙ୍କ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବଧ କଲେ। ପରେ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହେଲା; କାଳଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ରୂଷାନ୍ତ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ହରି ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ନେଲେ। ସେ ଦଶହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନିଜ ଅବତାର ପରି ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ଧରି, ଦେତ୍ୟସେନାପତି ଗ୍ରସଣଙ୍କ ଗଳା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ବଜ୍ର ପରି କଠିନ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା। ଆକାଶରେ ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଦେଖି ଦେତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଭାଗ୍ୟରେ ଅସଫଳ ଚେଷ୍ଟା ହୁଏ। ଏହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅପରାଜେୟ ଚକ୍ର ଗ୍ରସଣଙ୍କ ଗଳା ଉପରେ ପଡ଼ି ସେଉଁଠି ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲା; ତାଙ୍କ ଗଳାରୁ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତଧାରା ବହିଲା, ଏବଂ ଚକ୍ର ପୁଣି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ହାତକୁ ଫେରିଗଲା, ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି। ଗ୍ରସଣ, ଲୋକନାୟକ ଦେତ୍ୟ, ବଧ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଦେତ୍ୟମାନେ ନିୟମ ଛାଡ଼ି ହରିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଶୂଳ, ଗଦା, ପାଶ, ମୁସଳ, ଶବ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ତୀର, ଚକ୍ର ଓ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଚମତ୍କାର ଯୋଦ୍ଧା, ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଅଗ୍ନିଜିହ୍ବା ସମ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶତଶଃ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଏହା ପରେ ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତି ଶେଷ ହୋଇଗଲା, ସେମାନଙ୍କ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ମୃତଦେହକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ଦ୍ରୁତ ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ନିମ୍ନ କରି ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଗରୁଡ଼, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ କି ଥକିନାହାଁ? ଯଦି ଅଭି ଥକିନାହ, ତେବେ ମଥନଙ୍କ ରଥ ଦିଗକୁ ଯାଅ। ଯଦି ଥକିଯାଇଛ, ତେବେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଛକୁ ହଟ।" ଏପରି କହି ବିଷ୍ଣୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଦିଶା ଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗରୁଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟ ମଥନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଦେଖି ଦେତ୍ୟ ସାମ୍ନା କଲେ। ସେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଛାତିରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏହି ଆଘାତକୁ ଅମାନ୍ୟ କଲେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶିଳାମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦେତ୍ୟମାନେକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ପୁନଃ ଦଶଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ। ହରିଙ୍କ ତୀରରେ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେତ୍ୟନାୟକ ଅଚଳ ରହିଲେ; କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସ୍ଥିର ହୋଇ ସେ ନିଜ ଲୋହା ଗଦା ଧରିଲେ। ସେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏହି ଆଘାତରେ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଏହା ପରେ କ୍ରୋଧାକ୍ତି ମାଧବ ଚକ୍ଷୁରେ ରକ୍ତ ଭରି ଗଦା ଧରି, ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ମଥନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥ ସହିତ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ପର୍ବତ ନିଜ ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ଭାସିଯାଏ; ଏହି ଦେତ୍ୟପତି ପଡ଼ିଯିବା ସହିତ, ଦେତ୍ୟମାନେ ମନୋବଳ ହରାଇଲେ, ଯେପରି ହାତୀ ଦଳଦଳରେ ଡୁବିଯାଏ। ଏପରି ଅଭିମାନୀ ଦେତ୍ୟମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ କ୍ରୋଧାନ୍ତ, ରକ୍ତମୁଣ୍ଡିଆ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, ଦେତ୍ୟପତି ମହିଷ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ହରିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଗେଇଲେ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳରେ ମହିଷ ହରିଙ୍କୁ ଆହତ କଲେ, ଏବଂ ଏକ ଲାଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ।