ମହିଷ ରାକ୍ଷସ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଚକ୍ର ନେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଜମ୍ଭ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ବି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ସେମାନେ ଯେଉଁ ଶସ୍ତ୍ର ବାଣ ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ସେସବୁ ହରିଙ୍କ ଦେହରେ ଏଭଳି ବିଲିନ ହେଲା, ଯେପରି ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଚଳ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଚିକ୍କଣ ଓ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପର ଆକୃତିର ବାଣ ନେଇ ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ। ସେ ଧନୁଷକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି, କ୍ରୋଧରେ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ନିମିଙ୍କୁ କୁଡିଟି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣ, ମଥନଙ୍କୁ ଦଶଟି, ଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ମାରିଲେ। କ୍ରୋଧରେ ମହିଷଙ୍କୁ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ, ଜମ୍ଭଙ୍କୁ ବାରଟି, ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଆଠଟି ବାଣ ମାରିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୃତି ଦେଖି, ଦାନବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ କରି ମହାସଂଗ୍ରାମକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦେଲେ। ଏବେ ନିମି ଦାନବ ଏକ ଚୌଡ଼ା ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧନୁଷ କାଟିଦେଲେ, ମହିଷାସୁର ବିଷ୍ଣୁ ଯେଉଁ ବାଣ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ତାହାକୁ କାଟିଦେଲେ। ଜମ୍ଭ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଶୁମ୍ଭ ଦୃଢ଼ ହାତରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଭୁଜାକୁ ଭାରି ଆଘାତ କଲେ। ଧନୁଷ କାଟିଯିବା ପରେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଧରି, ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ମଥନଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଛାଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ, ନିମି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଛିଣ୍ଡିଦେଲେ, ଯେପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବିଘ୍ନ ଆସେ। ବିଷ୍ଣୁ ପୁନି ଏକ ଦିବ୍ୟ ମଣିରେ ସଜିତ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ନେଇ, ତାହାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନିମି ଦାନବ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ଗଦା ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯିବାବେଳେ, ତିନି ଜଣ ଦାନବ ଏହାକୁ ବାଧା ଦେଲେ—ଜମ୍ଭ ଗଦା ନେଇ, ଗ୍ରସଣ ଚୌଡ଼ା ତଳୱାର ନେଇ, ମହିଷ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବଢ଼ ନେଇ ଏହାକୁ ଅଟକାଇଲେ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଭଲପାଇବାକୁ ବିଘ୍ନ କରେ। ଏପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିଦ୍ୟୁତ ତୀର ନେଇ, ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ, ଆଠଟି ଘଣ୍ଟା ଝଙ୍କାର କରୁଥିବା ବଡ଼ ବଢ଼ ନେଇ ଜମ୍ଭ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଦାନବମାନଙ୍କ ଏକ ହାତୀ, ଆକାଶରେ ଝୁଲୁଥିବା ଏହି ବଢ଼କୁ ଧରିଲା; ଏହା ଦେଖି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ଉପଦେଶ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏଥିରୁ ବିଷ୍ଣୁ ଆଉ ଏକ ଦୃଢ଼ ଧନୁଷ ନେଇ, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ସଜାଇ ତାହାରେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଚଳାଚଳ, ଅଚଳ—ଢାକିଗଲା; ସମଗ୍ର ଆକାଶ ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟ ଦିଗ ସବୁ ବାଣର ଜାଲରେ ଢାକିଗଲା; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ଦାନବସେନାପତି ଗ୍ରସଣ ଦହିଗଲେ। ଗ୍ରସଣ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିର୍ଦ୍ଦଳିତ କରେ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ଜଗତ୍-ନାଶକ ଅସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲା। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବିଫଳ ହେବା ପରେ, ବିଷ୍ଣୁ, ଦାନବ ହନ୍ତା, କଳଦଣ୍ଡ ନାମକ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଭୟଭୀତ କରେ। ଏହା ସଜାଯିବା ସମୟରେ, ତୀବ୍ର ବାତାସ ବହିଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଗଲା, ଦେବୀ ହିଲିଗଲେ, ଦାନବମାନେ ଅସ୍ତିର ମନେ ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି, ଦାନବମାନେ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଗ୍ରସଣ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର, ନିମି ଚକ୍ର ନେଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ; ଜମ୍ଭ କଳଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଐଶିକ ଅସ୍ତ୍ର ସଜାଇଲେ। ସନ୍ଧ୍ୟା ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଓ ଦାନବମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କୋଟି କୋଟି ଦାନବ ସେନାପତି, ତାଙ୍କର ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ବିନାଶ କରିଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ଦାନବ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସଂଯୋଗରେ କଳଦଣ୍ଡ ଶାନ୍ତ ହେଲା; ଏହି କଳଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତି ପାଇଛି ଦେଖି, ହରି କ୍ରୋଧ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ। ସେ ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଜ୍ୱଳମାନ ଚକ୍ର ଧରି, ଏହାକୁ ଦାନବ ସେନାପତି ଗ୍ରସଣଙ୍କ ଗଳା ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତର ଭଳି ଛାଡ଼ିଲେ। ଆକାଶରେ ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଲଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଭାଗ୍ୟ ଫଳ ଦିଏନାହିଁ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଅଜୟ ଚକ୍ର ଗ୍ରସଣଙ୍କ ଗଳା ଉପରେ ପଡ଼ି, ତାହାକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରିଦେଲା; ତାଙ୍କର ଗଳାରୁ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତଧାରା ବହିଲା, ଏବଂ ଚକ୍ର ପୁଣି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ହାତକୁ ଫେରିଆସିଲା, ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଜ୍ୱଳମାନ ହେଉଥିଲା। ଗ୍ରସଣ, ଜଗତର ନେତା, ବିନାଶ ପାଇଲେ, ଦାନବମାନେ ଅନିୟମିତ ଭାବରେ ହରିଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଶୂଳ, ଗଦା, ପାଶ, ମୁସଳ, ମୃତଦେହ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଚକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା, ଦାନବମାନେ ଛାଡ଼ିଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ସଦୃଶ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶତଶଃ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି, ଦାନବମାନେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶକ୍ତି ଶେଷ କରି, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ସମୟରେ, ଦାନବମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ, ଅସଂଖ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାରେ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ମୃତଦେହକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉପଯୋଗ କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କିଛି ଖ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିଜ ଶସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ କରି ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଗରୁଡ଼, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ କି? ଯଦି ତୁମେ ଅପରିଶ୍ରାନ୍ତ ଅଛ, ତେବେ ମଥନଙ୍କ ରଥ ଦିଗକୁ ଯାଅ। ଯଦି କ୍ଲାନ୍ତ ଅଛ, ତେବେ କିଛି ଖ୍ଷଣ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରୁ ବିରତ ହେଅ।" ଏପରେ ଗରୁଡ଼ ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦାନବ ମଥନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରି ଦେଖି, ମଥନ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ।