ଏହି ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲେ, ପାଶଧାରୀ ଏକ ଦେବତା ଦୃଢ଼ ହସ୍ତରେ ଗଦା ନେଇ, ବନ୍ଧିତ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦାନବ କୁଜମ୍ଭକୁ କୌଣସି କ୍ଷମା ନକରି ଦଳିଦେଲେ। ସେଠାରେ ଗଦାର ଘାତରୁ ଦାନବ ତାଙ୍କର ଘାଉଠାରୁ ରକ୍ତ ବମିଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାରେ, ସେ ଏକ ମେଘର ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ, ଯାହା ମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମାଳାରେ ଆବୃତ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖି, ମହିଷାସୁର ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ମୁହଁ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାତରେ ନିରୃତି ଓ ବରୁଣ—ଏହି ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଗଳେଇ ଦେବାକୁ ଚାହିଲେ। ଦାନବର ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଭବ କରି, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ହିଂସ୍ରତା ଦେଖି, ନିରୃତି ଓ ବରୁଣ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ରଥପଥ ଛାଡ଼ି ଦୁଇ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ। ବଡ଼ ଆତଙ୍କରେ, ସେମାନେ ଦୁଇ ଦିଗକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଦୌଡ଼ିଲେ; ନିରୃତି ତ ଶୀଘ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ। କିନ୍ତୁ ରୋଷେ ପୁର୍ଣ୍ଣ ଦାନବ ମହିଷ, ବରୁଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ସହ ଆବୃତ ଦେଖି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ହିମଶୃଙ୍ଗ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ସୋମ ଏକ ଶୀତ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯାହା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହିମ କଣ୍ଟକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତୀବ୍ର ଶୀତରେ ସମସ୍ତ ଦାନବ ଦଳ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଏହି ଶୀତର ଘାତରେ ସେମାନଙ୍କର ସାହସ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଚଳାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଅସ୍ତ୍ର ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତୀବ୍ର ଶୀତ ସେମାନେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦାନବ ସେନାର ଦେହ ଏଠାଠାରେ ଜଳିଉଠିଲା; କିନ୍ତୁ ମହିଷ, ଅତିକ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଶୀତରେ ଅପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିରହିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପାଶ୍ୱରେ ହାତ ରଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଅଧୀନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଛାଡ଼ି, ସେମାନେ ଦୂରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଢ଼ିଥିଲେ, କେବଳ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ କ୍ରୋଧିତ କାଳନେମି ଦାନବମାନେଠାରେ କହିଲେ, "ହେ ଶିଙ୍ଗଧାରୀ ଶୂରମାନେ, ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ; ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଏକା ଏକା ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ତୁମର ବାହୁବଳରେ ଧାରିପାର; ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ସାରା ଚରାଚର ବିଶ୍ୱକୁ ଗଳେଇପାର; ସମସ୍ତ ଦେବତା ମିଶି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏକଙ୍କୁ ମିଳି ମୁହାଁ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ତୁମର ଅପାର ଶକ୍ତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏକ ଷୋଡ଼ଶାଂଶ ଭରିପାର; ତେବେ କାହିଁକି ପଛହଟ କରିଛ? ଅମର ଦେବମାନେ ତୁମେଠାରେ ଅଜୟ ଅଟୁଟ ରୁହ; ଏହା ଦାନବ ଭୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆମର ରାଜା ତାରକ, ଯିଏ ଜଗତ୍ ନାଶ କରିପାରେ, ସେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଛନ୍ତି। ଯଦି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ିବ, ସେ କ୍ରୋଧରେ ତୁମର ପ୍ରାଣ ହରିନେବେ। ଏହି ତୀବ୍ର ଶୀତରେ ତୁମର ଶ୍ରବଣ ଓ ବାକ୍ ଶକ୍ତି ହରାଇଯାଇଛି।" ଏହି ସମୟରେ ଦାନବମାନେ ନିରବ ହୋଇଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ କପି କପି କମ୍ପିଗଲା। କ୍ରୋଧିତ କାଳନେମି ଦେଖିଲେ ଯେ ଦାନବମାନେ ଶୀତରେ ଅବସ୍ଥିର, ମନ ହରାଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ଏହି ସମୟରେ ଦେଉଛି ନିଷ୍କୃତି ଦେବାକୁ। ସେ ଦାନବ ମାୟା ଉପରେ ଭରସା କରି, ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ବିଶାଳ କଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗ, ଆକାଶ, ମଧ୍ୟଦିଗ ସେ ଭରିଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଖାଇଲେ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଜଳିଉଠିଲା, ଏବଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଅଗ୍ନିରେ ବିଲୀନ ହୋଇଗଲା। ଏହି ଭୟାନକ ଅଗ୍ନିରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୀତଳତା ହରାଇଗଲା; ଏବଂ ଦେଖିଲେ ଏହି ଦିନର ତୀବ୍ର ଶୀତ ଅନ୍ୟେ ଅନ୍ୟେ ଅଳ୍ପ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏହି ଦାନବ ନାୟକଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ କାଳନେମିଙ୍କ ମାୟା ଦେଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଏକମାତ୍ର ଚକ୍ଷୁ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ରଥଚାଳକ ଅରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଅରୁଣ, ଶୀଘ୍ର ରଥ ଚଲାଅ, କାରଣ କାଳନେମିଙ୍କ ରଥ ଏଠାରେ ଅଛି; ଏଠାରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହେବ, ଏବଂ ନାୟକମାନେ ପଡ଼ିଯିବେ।" "ଦେଖ, ଚନ୍ଦ୍ର ଅବଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଉପରେ ଆମେ ଭରସା କରୁଥିଲୁ।" ଏହିପରି କହି, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଭାଇ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଆଗକୁ ଆଣିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ରଥକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଜଗତ୍ର ପବିତ୍ର ଦୀପ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଧରିଲେ। ସେ ଦୁଇଟି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦିବ୍ୟ ନାଗବିଷ ସମ ତୀର ନେଇ, ସଂଚାର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ତୀରକୁ ଧନୁଷ୍ୟରେ ଲଗାଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ତୀରକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ କରି ମୁକ୍ତ କଲେ; ସଂଚାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ରେ ଦେବତାମାନେଠାରେ ଦାନବ ରୂପ ଓ ଦାନବମାନେଠାରେ ଦେବ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ଏହି ଭ୍ରମରେ, କାଳନେମି ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଦଳ ବୋଲି ଭାବି, ଭୟଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳନେମି କେତେକଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାରରେ, କେତେକଙ୍କୁ ବାଣବୃଷ୍ଟିରେ, କେତେକଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଗଦାରେ, ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ ଭୟଙ୍କର କୁଟାରରେ ବଧ କଲେ। ତୀବ୍ର ଗତିରେ କେତେକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, କେତେକଙ୍କ ହାତ, ରଥ, ରଥିକ ଭଙ୍ଗିଦେଲେ; ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ ତାଙ୍କ ରଥର ଭାରରେ ଚକ୍ଷୁରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲେ, କେତେକଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ମୁକ୍ତ ମୁଷ୍ଟି ଘାତରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ନିଜ ଦଳକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନାଶ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ନେମି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ରୂପକୁ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା କାଳନେମି ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ଦାନବ ନେମି, କାଳନେମିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ନେମି, ଦେବତା ନୁହେଁ, ମୋତେ ଚିହ୍ନ। ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ମାୟାରେ ପଡ଼ି ହତ କରିଛ।