ଅଶ୍ୱିନୀଦେବଙ୍କର ପତାକା ଏକ ରତ୍ନଖଚିତ ସୁନ୍ଦର କଳଶ ଥିଲା, ସୁନାର ହାତୀ ଆକୃତିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଶତକ୍ରତୁ ଅର୍ଥାତ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତାକା ଧଳା ବାଲିଅଁଚଳ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ ଏବଂ ରାତିର ଜନ୍ତୁମାନେ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ସେନା ତିନି ଲୋକରେ ଅଜୟ୍ୟ ଥିଲା, ଏହାର ବିଭାଗ ତିରିଶି କୋଟି ଦେବସେନା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଧଳା ବାଲିଅଁଚଳ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର କମଳ ମାଳା ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁମ୍କୁମ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ମୁଖମଣ୍ଡଳରେ ଚଞ୍ଚଳ ଚୁଲିର ଗୁଛ ଅଳଙ୍କାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଇ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଇରାବତ ନାମକ ହାତୀରେ ଆସୀନ ହୋଇ, ଅଦ୍ଭୁତ ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବିଶାଳ ବସ୍ତ୍ର ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ଧାରଣ କରି, ହଜାର ହଜାର ଗାୟକଙ୍କ ଗୀତରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସେନା ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀରେ ଠସାଠସି ଥିଲା, ଧଳା ଛତା ଓ ପତାକାର ଶାରୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅଜୟ୍ୟ ଏହି ସେନା ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ଆରୋପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ବିଜୟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଥିଲା। ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିପ୍ଳବ ଓ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା—ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଘୋର ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଶଂଖ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି, ଅନେକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ହାତୀର ଘଂଘାର ଧ୍ୱନି ମିଶିଯାଉଥିଲା। ଘୋଡ଼ାର ହିନ୍ହାଡ଼, ରଥଚକ୍ରର ଗଡ଼ଗଡ଼ି, ଧନୁର ତାଣ ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କର ହଙ୍କାରରେ ସମଗ୍ର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ସେନା ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ଜୟ ଲାଗି ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ଦେଇବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ—ଘୋଡ଼ା ରଥକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ରଥ ପଦାତିକୁ ଆଘାତ କଲା। ହାତୀ ଏବଂ ପଦାତି ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ରଥୀ ରଥୀ ସହିତ ଲଡ଼ିଲେ, ଅନ୍ୟଏଠାରେ ଏକ ହାତୀ ଅନେକ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା। ଏକ ପଦାତିକୁ ଅନେକ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଘେରିଲେ; ଏହି ସବୁ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା ଭାଲା, ଗଦା, ମୁସଳ, ତୋମର, ତଳୱାର ଆଦି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା। ଏହା ସହିତ ଏହି ସମର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା—ଶୁଳ, ତଳୱାର, ଶଳାକା, ମୁସଳ, ଶଵ, ଗଦା, ଚକ୍ର, ଶୂଳ, ଭାଲା ଓ ଧଳା ଅଙ୍କୁଶ। ତୀର, ଶର, ନାରାଚ, ବଛର ଦାନ୍ତ ଆକୃତି, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର, ପ୍ରଶସ୍ତ ଫଳା, ଶତପତ୍ର ଶଳାକା, ତଥା ଶୁଦ୍ଧ ଶୁକପିଛ ଆକୃତି ତୀର ଦ୍ୱାରା ମହାବିପ୍ଳବ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାରେ ଆକାଶ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଉଥିଲା। ଏହି ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ କେହି କାହାକୁ ଚିହ୍ନି ପାରୁନଥିଲେ; ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ସମସ୍ତେ କ୍ରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକାଉଁଠି ଯାହା ପଡ଼ିଥିଲା ତାହାକୁ ଦେଖି, ପତାକା, ଅସ୍ତ୍ର, ଛତା, ଶିର ଓ କଣ୍ଠାଳଙ୍କୁ ଦେଖି ଏକାଉଁଠି ଦୃଷ୍ଟି ପାତୁଥିଲେ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି, ଯେଉଁମାନେ ଲୁଟିପଡ଼ିଥିଲେ, ତାହାରେ ପୃଥିବୀ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଯେନା ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଥିବା କମଳ ହୀନ ଝିଲିକ ହେଉ। ଭଙ୍ଗ ଦାନ୍ତ, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ମସ୍ତକ, ଛିନ୍ନ ଲମ୍ବା ସୁଣ୍ଡ ଥିବା ହାତୀମାନେ ପ୍ରସ୍ତର ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରକ୍ତ ଝରାଉଥିଲେ। ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଯୋକ, ଧୁରା, ଚକ୍ର ଥିବା ରଥମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ; ହଜାର ହଜାର ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ପଡ଼ି ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି ରକ୍ତ ଧାରା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଅଗମ୍ୟ ହେଉଥିଲା; ରକ୍ତ ତରଙ୍ଗ ତାଳା ମାଂସଭୋଜୀ ଜନ୍ତୁମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଭୂତପିଶାଚମାନଙ୍କର ଖେଳସ୍ଥଳୀ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏପରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଯମଦେବ ତିବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ସମ ତୀର ବର୍ଷା କରିଲେ। ଅନେକ ତୀର ଲାଗି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗ୍ରାସନ ଦାନବ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଚାହିଁ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ୟ ଦେଖାଉଥିବା ବାଣ ତାଣିଲେ। ପାଞ୍ଚ ଶତ ଭୟଙ୍କର ତୀରରେ ସେ ଯମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯମ, ଏହି ତୀର ଓ ଗ୍ରାସନଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷା କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଯମଙ୍କର ଏହି ତୀର ବର୍ଷା ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା। ଗ୍ରାସନ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନାୟକ, ତାଙ୍କର ନିଜ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏହି ବର୍ଷାକୁ କାଟିଦେଲେ; ଏହି ଉତ୍ତର ବିଫଳ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଯମ ତୀର ବର୍ଷାକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ। ଗ୍ରାସନଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ତୀର ଦଳ ଦେଖି, ଅନ୍ତକ (ଯମ) ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଶକ୍ତିରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ଗଦା ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ଦାନବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଲମ୍ବିଲେ ଏବଂ ବାମ ହାତରେ ଧରିଲେ। ଏହି ଗଦାକୁ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ଗ୍ରାସନ ଯମଙ୍କର ମହିଷକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ମହିଷ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲା। ତାହାପରେ ଯମ, ତାଙ୍କର ମହିଷ ଲୁଟିପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ଲାଫି ପଡ଼ି, ଏକ ଭାଲା ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାସନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଆଘାତରେ ଗ୍ରାସନ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; ଗ୍ରାସନ ପଡ଼ିଯିବା ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜମ୍ଭ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ଯମ ତାଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଜମ୍ଭଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ଏହି ଆଘାତରେ ଯମଙ୍କ ମୁଁହୁଁରୁ ରକ୍ତ ବହିଯାଇଲା। କୃତାନ୍ତଙ୍କୁ ଦମିତ ଦେଖି, ଧନର ଦେବତା କୁବେର ତାଙ୍କର ଗଦା ଧରି ଏବଂ ଶତ-ଶତ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘିରି, କ୍ରୋଧରେ ଜମ୍ଭଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଜମ୍ଭ, ଦାନବସେନାରେ ଘିରିଥିବା, ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ମୃଦୁ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ବାଣୀ କହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗ୍ରାସନ, ଅବଚେତନ ଅବସ୍ଥାରୁ ସ୍ଥିର ହୋଇ, ରତ୍ନ ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଭାରି ଏବଂ ଶତ୍ରୁଦଳନୀ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଯମଙ୍କ ଉପରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।