ଏହି କଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭଲ ଶରୀର ଥିବା ଭାରାଙ୍ଗୀ ନିଜ ପୁଅ ତାରକାକୁ ଦେଖି ଅତି ଖୁସି ହେଲା। ତାରକାର ଜନ୍ମ ଦେଖି ବି, ଭାରାଙ୍ଗୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟକୁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେନି। ଏହି ନବଜାତ ଦେମନ ନାୟକ ତାରକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୂର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେମନମାନେ—କୁଜମ୍ଭ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ସମସ୍ତ ଦେମନଙ୍କର ରାଜା ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରିପାରିବ। ବଡ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ତାରକା, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ସହ କଥା କହିଲେ: “ମୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ, ଆପଣମାନେ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଆମ ମାନ୍ୟ ଉପକାର ଓ ନିୟମ ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ। ଦେବତାମାନେ ଆମର ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛନ୍ତି; ଦାନବମାନେ, ଆମର ପ୍ରକୃତି ହେଉଛି ଦେବତାମାନେ ସହ ଅବିରତ ଶତ୍ରୁତା। ଆଜି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଆମ ଶକ୍ତିରେ ଦେବତାମାନେକୁ ବଶ କରିବାକୁ ଯିବା; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଯେ ତପସ୍ୟା ବିନା ଦେବତାମାନେ ସହ ସଂଘର୍ଷ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ; ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବି, ଏବଂ ପରେ ଦିତିର ପୁଅମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ତାପରେ ଆମେ ଦେବତାମାନେକୁ ଜୟ କରି ତିନି ଲୋକର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବା; ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଚିତ୍ତ ଅସ୍ଥିର, ସେ କିଛି ରକ୍ଷା କରିପାରେନି, କାରଣ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର କଥାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ 'ଭଲ କହିଲା! ଭଲ କହିଲା!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାରକା ଏହା ପରେ ପାରିୟାତ୍ର ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁହାକୁ ଗଲେ। ସେହି ଗୁହା ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧୀ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ, ଅନେକ ଖଣି ଝରଣା ଓ ଗୁହା ଗୃହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଚାରିପାଖ ଘନ ଝାଡ଼ରେ ଆବୃତ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାମନାପୂରଣ ଗଛରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିଡ଼ିଆ ଓ ଜନ୍ତୁ ରହୁଥିଲା। ଅନେକ ଝରଣା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଳ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେହି ଗୁହାକୁ ପହଁଚି, ତାରକା ମହା ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଉପବାସ କଲେ, ପଞ୍ଚପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା କଲେ, ପତ୍ର ଓ ଜଳରେ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ; ଶତ ଶତ ବର୍ଷ ଦୀଘା ତପସ୍ୟା କରି ରହିଲେ। ତାପରେ, ଦିନକୁ ଦିନ ନିଜ ଦେହର ମାଂସ କାଟି ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ; ଏପରି ଭାବେ ସେ ମାଂସହୀନ ହେଇଗଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ମାଂସହୀନ ହେଇ, ଅପାର ତପୋବଳ ଆର୍ଜନ କଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉଜ୍ୱଳତାରେ ଜଳିଉଠିଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଭୟଭିତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତାରକାକୁ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବଲୋକରୁ ଆସି, ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ: “ବସ, ପୁଅ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ଏବେ ତୁମ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନାହିଁ। ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ଉତ୍ତମ ବର ଚୟନ କର।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟ ତାରକା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମ୍ରତା ସହ ବନ୍ଦନ କରି, ଯୋଜିତ ହାତରେ କହିଲେ: “ଦେବତାମାନେର ହୃଦୟ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେର କାର୍ଯ୍ୟ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି; ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଫଳ କିମ୍ବା ପ୍ରତିଶୋଧ ପାଇଁ ଜୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ଜନ୍ମ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ଆମର ଦେବତାମାନେ ସହ ଶତ୍ରୁତା; ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛନ୍ତି, ଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି। ମୋ ନିଶ୍ଚୟ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର କରିବା। ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରରୁ ଅଜୟ ହେବାକୁ ଚାହେଁ; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ମୁଁ ଏହି ବର ଚାହେଁ, ଦେବତାମାନେର ନାୟକ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହିଁ।” ଏଉଁପରି, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୃତ୍ୟୁ ବିନା ଦେହୀ ପ୍ରାଣୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିପାରିବେନି; ତେଣୁ ମୃତ୍ୟୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ବର ଚୟନ କର, କାରଣ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରୁନାହିଁ।” ତାରକା ଚିନ୍ତା କରି, ଅଭିମାନରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ସାତ ଦିନ ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାକୁ ବର ମାଗିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ମନରେ ଯାହା ଚାହିଲେ, ସେହି ବର ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ, ତାରକା ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଲେ। ତାରକା ତପସ୍ୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ଦେମନମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି। ତାରକା, ଦେମନମାନେର ଆନନ୍ଦ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସନ ଧରିଥିଲେ; ଋତୁମାନେ ନିଜ ଗୁଣରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକର ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କର ସେବକ ହେଲେ; ରୂପ, ଉଜ୍ୱଳତା, ଧୃଡ଼ତା, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରୀ ଦାନବର ରକ୍ଷା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ନିଷ୍ପାପ ରଖିଲେ; ତାଙ୍କର ଦେହ ଚନ୍ଦନର ଗନ୍ଧରେ ମନ୍ଦିତ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବଡ ମୁକୁଟ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଚମତ୍କାର କଙ୍ଗନରେ ଶୋଭିତ, ଏକ ମହା ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ; ଅପ୍ସରାମାନେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ପଙ୍ଖା ଝାଲିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦାରିରେ ଦୀପ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ, ପବନ ପଙ୍ଖା ଭାବରେ, ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କର ପଥରେ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଅନେକ ବର ପାଇ ବଡ ଅଭିମାନରେ ତାରକାସୁର ତାଙ୍କର ଦେମନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ କହିଲେ: “ମୋ ରାଜ୍ୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ, ଯଦି ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଜୟ କରିପାରିବିନି? ଦେବତାମାନେକୁ ଜୟ କରି ଏହି ଦୀର୍ଘ ଶତ୍ରୁତା ଶେଷ କରିବା ବିନା ମୋ ହୃଦୟ କେମିତି ଶାନ୍ତି ପାଇବ? ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତାଙ୍କର ବିଦି ଅଂଶ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀକୁ ଛାଡ଼ିନାହିଁ ଓ ଭ୍ରମରୁ ମୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେର ପ୍ରିୟା ଶ୍ରୀମତୀମାନେ, ମଦରେ ମତ୍ତ, ହସ୍ତେ ପଦ୍ମ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ମନୋହର ରୂପରେ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ଏହି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ଜନ୍ମ ନେଇ ଯେଉଁ ଲୋକ ଶୂରତା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେନି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ; ଅଜନ୍ମିତ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଚାଏଁ ଉତ୍ତମ।