ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ଏଠିରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା; ମାତୃଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇଯାଇଛି । ଆପଣ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋପରି, ଏବଂ ମୋର ପ୍ରପୂର୍ବଜ । ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମୁଁ ପାଳନ କରିବି । ଦୟାକରି ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ । ମୋର ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଅବିଚଳିତ ରହୁ, ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦିଅନ୍ତୁ ।” ଏହିପରି କହି, “ଏହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ଦ୍ୱାରା,” ବୋଲି ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଚୁପ ହୋଇ ରହିଲେ । ତାଙ୍କ ଏହି ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଖଡ଼ ତପସ୍ୟା କରିଛ । ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଜନ୍ମ ଫଳବତୀ ହେଲା ।” ଏହିପରି କହି, ପଦ୍ମଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଏକ ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ ଥିବା ଅପୂର୍ବ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ “ବରାଙ୍ଗୀ” ଏବଂ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ । ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ସହ ବନକୁ ଗଲେ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ । ଦେତ୍ୟପତି ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଉଠା ହାତରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ରହିଲେ । ସେ ସମୟରେ ସେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହିଲେ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଉପବାସ କରି, ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ତପରାଶି ହେଇଯାଇଥିଲେ । ପରେ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କଲେ । ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଜଳରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ବରାଙ୍ଗୀ ମହାବ୍ରତ ରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ । ସେ ହିଁ ସେଇ ହ୍ରଦ କୂଳରେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ମୌନବ୍ରତ, ଉପବାସ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ବଡ଼ ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କରି ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଆସିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଜଳପାତ୍ର, ଘଡ଼ା ଓ ଝାଞ୍ଜିକୁ ଅସ୍ଥିର କରି ଛିଟିଏଇଦେଲେ, ପରେ ମେଘ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭୟଙ୍କର କମ୍ପନ ଘଟାଇଲେ । ପୁଣି ସେ ନାଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କ ଦୁଇ ପାଉଁ ମାଡ଼ି ଦୂରକୁ ଟାଣିନେଲେ, ସେଉଁଠି ଏପଟେ ସେପଟେ ଭୂମିରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ । ତଥାପି ବରାଙ୍ଗୀ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତିରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ଭୋଗିଲେ ନାହିଁ । ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୁଗାଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କଲେ । ପୁଣି ମେଘ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆଶ୍ରମକୁ ଭିଜାଇଦେଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ନାନା ଭୟ ଦେଇ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ । ବରାଙ୍ଗୀ ତଥାପି ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ । ସେ ପାହାଡ଼କୁ ଦୋଷୀ ଭାବି ଶାପ ଦେବାକୁ ଠାନିଲେ । ଏହି ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛା ଦେଖି, ସେଇ ପାହାଡ଼ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୟଭିତ ହୋଇ ସେଇ ସୁନ୍ଦରୀକୁ କହିଲା, “ଏ ବରାଙ୍ଗୀ, ମୁଁ କୁକର୍ମୀ ନୁହେଁ । ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ମୋତେ ସେବନ କରନ୍ତି । ଏହି ବିଘ୍ନ ଦେଉଛନ୍ତି ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର, କ୍ରୁଧିତ ହୋଇ ।” ଏହିପରି ହଜାର ବର୍ଷ ସମାପ୍ତ ହେଲା । ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପଦ୍ମଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଦେଖି କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରୁଛି, ଉଠ ଦିତିନନ୍ଦନ ।” ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଦାନବ ଭାବ ନ ଥାଉ, ମୋର ଲୋକ ଅବିନାଶୀ ହେଉ, ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଁ, ଏବଂ ମୋର ଶରୀର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହୁ ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ,” ଏବଂ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ । ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ କଲେ । ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ବେଷଣ କରି ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ଦେଖିଲେ ତିନି ନାହାନ୍ତି । ଭୂଖରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଘନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଚୟନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ବରାଙ୍ଗୀକୁ ଗଛ ତଳେ ଅନ୍ୟନ୍ୟତମ ଅବସ୍ଥାରେ, ଅଞ୍ଚଳ ଦ୍ୱାରା ମୁହଁ ଢାକି ରୋଦନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ । ଦେତ୍ୟପତି ନିକଟକୁ ଯାଇ ସମ୍ବିତ୍ସାହିତ କହିଲେ, “ଏ ଭୟଭୀତେ, କିଏ ତୁମକୁ ଅପମାନ କଲା? କିଏ ମୃତ୍ୟୁ ଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଁଛି? କିମ୍ବା ମୁଁ କଣ ତୁମର ଇଛା ପୂରଣ କରିବି? ଶୀଘ୍ର କହ, ସୁନ୍ଦରି।” ବରାଙ୍ଗୀ ଦୁଃଖ ଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ଭୟଭୀତ, ତ୍ୟାଗ, ଆଘାତ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଛନ୍ତି, ପୁନଃପୁନଃ, ଯେପରି ମୋର କୌଣସି ରକ୍ଷକ ନାହିଁ । ଏହି ଦୁଃଖର ଶେଷ ନାହିଁ ଦେଖି, ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଠାନିଛି । ମୋତେ ଏକ ପୁତ୍ର, ତାରକ ଦିଅ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖ ମହାସାଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଲାଲ୍ ହେଲା । ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶୋଧ ଦେଇପାରିବା ସକ୍ଷମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁନି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଠାନିଲେ । ତାଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ ଶବ୍ଦରେ ପଚାରିଲେ, “ପୁନି କାହିଁକି ଏଭଳି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଛ? ଦୈତ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ବେଷଣ କରୁଥିବା ତୁମେ, କାହିଁକି ଏହି ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ନିଅଛ? କହ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହଜାର ବର୍ଷ ଉପବାସର ଫଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମିଳିଯାଏ, ଯଦି ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ ହୁଏ । ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଇଛା ତ୍ୟାଗ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଇଛା ତ୍ୟାଗ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।” ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଭାବନାରେ ଲିନ ହୋଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହସ୍ତେ କହିଲେ, “ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଧ୍ୟାନରୁ ଉଠିବା ସମୟରେ, ମୋର ରାଣୀକୁ ଭୟଭୀତ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଗଛ ତଳେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖିଲି । ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, ‘କାହିଁକି ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛ?’ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ କହିଲେ, ‘ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ଭୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ଦୁଃଖର ଶେଷ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି । ମୋତେ ଏକ ପୁତ୍ର, ତାରକ ଦିଅ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖ ସାଗରୁ ତାରିଯିବି ।’” ଏହିପରି କହିବା ପରେ ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ନିମିତ୍ତରେ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ ।