ଦିତିଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ, ସେ ଏକ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଏହି ପୁତ୍ର ଅଜୟ, ଅପରାଜିତ ଏବଂ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଭେଦ୍ୟ ଥିଲେ। ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଇଯାଇ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ମାଆଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: “ମା, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?” ଦିତି ଖୁସି ହୋଇ, ଦୈତ୍ୟମହାପୁରୁଷ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୋ ଅନେକ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସହସ୍ରନେତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ବତ୍ସ। ତୁମେ ଯାଅ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଶୋଧ ନିଅ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କର।” ମାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ସେ ପ୍ରବଳ ଦୈତ୍ୟସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଇ, ଅପରାଜିତ ଦୌଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ ଅଭିଜ୍ଞ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି, ମାଆଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇଆସିଲେ—ଏକ ବଘ ଯେପରି ଛୋଟ ହରିଣକୁ ଧରି ଆସେ। ସେହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହାତପସ୍ବୀ କଶ୍ୟପ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠି ମାଁପୁଅ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ କଶ୍ୟପ ଦେଖି, କହିଲେ: “ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ ଦେ; ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧି ରଖିଲେ କ’ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେବ?” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ: “ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଅପମାନ ହୁଏ, ପୁତ୍ର। ଆମର ଆଜ୍ଞାରେ ଯେଉଁଠି ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ, ସେ ମୃତ ସମାନ। ଅନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ମାନ୍ୟତାରେ ଯିଏ ଛାଡ଼ି ଦିଏ, ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଭାର ବୋହେ। ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମୃତ୍ୟୁର ଅନୁଭୂତି କରେ। ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଅନୁଗତ ଯେଉଁଠି ଥାଏ, ସେଉଁଠି ଶତ୍ରୁତା ନଥାଏ।” ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଭଜ୍ରାଙ୍ଗ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ: “ମୋର ଆଉ କିଛି କାମ ନାହିଁ; ମୋ ମାଆଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇଛି। ଆପଣେ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ମୋ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରମପୁରୁଷ। ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମୁଁ ମାନିବି; ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ। ମୋର ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗି ରହୁ, ଏବଂ କେବେ ଅଶାନ୍ତ ହେଉ ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାୟ,” ସେ ନୀରବ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: “ତୁମେ ମୋର ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଛ; ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଜନ୍ମ ଫଳବତୀ ହେଲା।” ଏପରି କହି, କମଳପ୍ରସୂତ ବ୍ରହ୍ମା ଏକ କମଳ-ନୟନୀ କୁମାରୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଭଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ “ବରାଙ୍ଗୀ” ନାମ ଦେଇ, ଆପଣଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ଭଜ୍ରାଙ୍ଗ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ସହ ବନକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ। ସେ ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଜ୍ରାଙ୍ଗ, ହାତ ଉଠାଇ, ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି କ୍ଷୁଦ୍ର କଳା, ଶୁଦ୍ଧ ମନ, ମହାତପସ୍ବୀ ଭାବେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଶିର ନମାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଉପବାସ ରହି, ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ତପରାଶି ହେଲେ। ତାପରେ, ସେ ପାଣିରେ ରହି ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ବରାଙ୍ଗୀ ମହାବ୍ରତ ଧରି, ସେଇ ହ୍ରଦ କୂଳରେ ଉପବାସ, ମାଉନ ଧରି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କଲେ; ତାଙ୍କ ତେଜ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲା। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ବଡ଼ ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ଘଡ଼ା, କୁମ୍ଭ, ଡାଲାକୁ ଉଲ୍ଲଟାଇ ଦେଲେ; ପୁଣି ମେଘ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଗତ କମ୍ପନ ଘଟାଇଲେ। ପୁଣି ସାପ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କ ଦୁଇ ପାଉଁ ବାନ୍ଧି, ଦୂରେ ଟାଣି ନେଇ, ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ବରାଙ୍ଗୀ କୌଣସି କ୍ଷତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ନାହିଁ। ପୁଣି ସିଆଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଅପବିତ୍ର କଲେ। ମେଘ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆଶ୍ରମକୁ ଭିଜାଇଲେ; ବିଭିନ୍ନ ଭୟ ଦେଇ, ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ। ବରାଙ୍ଗୀ ତପସ୍ୟା ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ; ସେ ପର୍ବତକୁ ଦୋଷ ଦେଇ ଶାପ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବା ଉଦ୍ୟତ ଦେଖି, ପର୍ବତ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭୟଭିତ ଭାବେ ସେଇ ଶୋଭାମୟୀ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ବରାଙ୍ଗୀ, ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ମୋତେ ସେବନ କରନ୍ତି। ଏହି ବିପଦ ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି।” ଏଠି, ହଜାର ବର୍ଷ ସମାପ୍ତ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଜଳରେ ତପସ୍ୟାରତ ଭଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଆସି, କହିଲେ: “ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି; ଉଠ, ଦିତିପୁତ୍ର।” ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଜ୍ରାଙ୍ଗ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ: “ମୋର ମନ ଦାନବୀୟ ନ ହେଉ; ମୋର ଲୋକ ଅବିନାଶୀ ହେଉ; ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିଉ; ଏବଂ ମୋ ଦେହ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହୁ।” ଦେବତା କହିଲେ: “ତଥାସ୍ତୁ,” ଏବଂ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ। ଭଜ୍ରାଙ୍ଗ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ତପସ୍ୟା ସମାପ୍ତ କଲେ। ତାପରେ, ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାବେଳେ, ସେ ବରାଙ୍ଗୀଙ୍କୁ ନ ପାଇଲେ; ଭୋକରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇ, ପର୍ବତର ଘନ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠି ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଆଣିବାକୁ ଯିବାବେଳେ, ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ବରାଙ୍ଗୀ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି, ମୁହଁ ଚେଲେଇ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଥାରେ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେଲେ: “ଭୟଭିତେ, କିଏ ତୁମକୁ ଅନ୍ୟାୟ କଲା, କିଏ ଯମଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେ? କିମ୍ବା ତୁମ ଇଚ୍ଛା କ’ଣ? ଶୀଘ୍ର କହ, ସୁନ୍ଦରୀ।” ବରାଙ୍ଗୀ କହିଲେ: “ଭୟ ଦେଇ, ଫିଙ୍ଗି, ଘାଏ, ପୀଡ଼ା ଦେଇଛନ୍ତି ଦେବତାମାନ୍ୟ ରାଜା; ମୁଁ ରକ୍ଷକ ବିହୀନ ଭାବେ ପୁନଃପୁନି ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛି। ଏହି ଦୁଃଖର ଶେଷ ନାହିଁ ଦେଖି, ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି; ମୋତେ ମୋର ପୁତ୍ର ତାରକକୁ ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକର ସମୁଦ୍ରକୁ ତାରିଯିବି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଜ୍ରାଙ୍ଗ ରୋଷେ ଚକିତ ନୟନେ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଣି ଏକ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଧାରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ଜାଣି, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ତାଙ୍କଠାରେ ଆସି, ସେଇ ଦିତିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ।