ଏକ ସମୟର କଥା, ଦାନବମହାବଳୀ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ତିନି ଲୋକର ନାୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଧିନ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ହରି ନିଜେ ସେଇ ସମ୍ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏହି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହସ୍ତରେ ନିହତ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦିତି ତାଙ୍କ ପତି ମହାମୁନି କଶ୍ୟପଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ଏମିତି ଏକ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ। କଶ୍ୟପ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ ଯେ, ତୁମେ ଏକ ଏମିତି ପୁତ୍ର ପାଇବା, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ। କିନ୍ତୁ, ସେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ଯଦି ତୁମେ ହଜାର ବର୍ଷ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଶରୀରରେ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କରିବ, ତେବେ ଏହି ପୁତ୍ର ଅବଶ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେବ।” ଦିତି ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଚେତନାଶୀଳ ଓ ସଚେତନ ହୋଇ, ଦିତିଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଓ ଦିତି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟାରୁ କେବଳ ଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଥିଲା, ଦିତି ଖୁସି ଓ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବୃତ୍ରସୁଦନ, ମୁଁ ଏବେ ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ତୁମେ ଜାଣ, ତୁମ ଭାଇ ଜନ୍ମ ନେବେ ଓ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଏହି ସମୃଦ୍ଧି ଉପଭୋଗ କରିବ।” ଏହିପରି କହି, ସେ ଶାନ୍ତିରେ ଘୁମିଗଲେ, ତାଙ୍କ ଚୁଲ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ, ଦିତି ଅସାବଧାନ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଘୁମିଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ସୁଯୋଗ ନେଇ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଟୁକଡ଼ା କଲେ, ଏବଂ ପୁନି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟୁକଡ଼ାକୁ ଆଉ ସାତ ଭାଗ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟୁକଡ଼ା ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଆଉ ଭାଗ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଦିତି ଜାଗି ଉଠି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୋର ସନ୍ତାନକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ଭରୁ ବାହାରି, ଦିତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି କହିଲେ, “ମା, ତୁମେ ଦିନସ୍୵ପ୍ନରେ ଲୀନ ଥିଲ, ତୁମ ଚୁଲ ମୋ ପାଦ ତଳେ ଥିଲା। ମୁଁ ସାତ ସାତ ବାର ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଛି।” ଏବଂ ସେ ଦେଲେ, “ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଥିବା ତୁମ ସନ୍ତାନମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପୂଜ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦେବି।” ଦିତି ଏହି କଥା ଶୁଣି, “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି କହି, ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଆଶା ପୂରଣ ପାଇଁ ପତି କଶ୍ୟପଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପୁନି ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ଏମିତି ଏକ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବ ଓ ଦେବତାଙ୍କ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅୟୁଧ ଦ୍ୱାରା ନ ମରିପାରିବ। କଶ୍ୟପ ଦୟାପାରାୟଣ ଭାବେ କହିଲେ, “ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କର, ତେବେ ଏମିତି ପୁତ୍ର ମିଳିବ।” ତାଙ୍କୁ ଏହି ବର ଦେଇ, ସେ କହିଲେ, “ତୁମ ପୁତ୍ରର ଶରୀର ବଜ୍ରପରି କଠୋର ଓ ଅଭେଦ୍ୟ ହେବ, ତାଙ୍କ ନାମ ହେବ ବଜ୍ରାଙ୍ଗ।” ବର ପାଇ ଦିତି ଅତି ଖୁସି ହୋଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀଘର୍ଣ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତପସ୍ୟାର ସମାପ୍ତିରେ, ସେ ଏକ ଅଜୟ, ଅପରାଜିତ, ଦେବତାଙ୍କ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅବିଘାତ୍ୟ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଜନ୍ମ ସହିତ, ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ, ଓ ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପଚାରିଲେ, “ମା, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?” ଦିତି ଖୁସି ହୋଇ, ସେଇ ଦାଇତ୍ୟନାୟକ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ, “ମୋ ଅନେକ ପୁତ୍ରକୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ମାରିଦେଇଛନ୍ତି, ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନିଅ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କର।” ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ତେଜସ୍ୱୀ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି, ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇ ଆସିଲେ, ଯେପରି ଏକ ବଘ ଛୋଟ ହରିଣକୁ ନେଇ ଆସେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହାତପସ୍ବୀ କଶ୍ୟପ ସେଠାକୁ ଆସି, ଦିତି ଓ ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏହାର ଅର୍ଥ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ଗୃହୀତ ଜନଙ୍କ ବଧ ଅପମାନ ସମାନ। ଆମ ଆଜ୍ଞାରେ ଯେଉଁଠି ଛାଡ଼ାଯିବେ, ସେଉଁଠି ସେ ମୃତ ସମାନ। ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଛାଡ଼ାଯିଥିବା ଶତକ୍ରତୁ ଏବେ ଦିନକୁ ଦିନ ମୃତ ଅନୁଭବ କରିବ। ଯେଉଁଠି ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କ ଶାସନ, ସେଠି ଶତ୍ରୁତା ନାହିଁ।” ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ନମ୍ର ଭାବେ କହିଲେ, “ମୋର କୌଣସି ଅନ୍ୟ କାମ ନାହିଁ; ମୋର ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇଛି। ଆପଣ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ନିକଟରେ ମୋ ପ୍ରପ୍ରତାମହ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମାନିବି, ଶତକ୍ରତୁ ଛାଡ଼ାଯାଉ। ମୋ ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗି ରହୁ, ଏହି ଭାବେ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି କହି, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ” ବୋଲି ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଛ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଜନ୍ମର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।” ଏହି କଥା କହି, ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମା ଏକ କମଳଦଳ ନୟନୀ କନ୍ୟାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଲେ। ସେ ନାମ ଦେଲେ ବରାଙ୍ଗୀ। ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଓ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କ ହାତ ଉପରେ ଉଠାଇ, କଳ, କମଳନୟନ, ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ଭାବରେ ସେ ଅଗ୍ନିମଧ୍ୟରେ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ତପସ୍ୟାର ପିଣ୍ଡରେ ପରିଣତ ହେଲା। ପୁନି, ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ବରାଙ୍ଗୀ, ଏହି ନିମିତ୍ତେ ଏକାଏକା ତୀରେ ମହତ୍ ଉପବାସ, ମୌନ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।