ମନୁଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ମାଛ ରୂପୀ ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପଚାରାଯାଇଥିଲା: “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶରବଣରେ ଷଡ୍ମୁଖ ଦେବତା କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ?” ଏହା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶୁଭ ଓ ଜ୍ଞାନମୟ, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଲେ: ପୂର୍ବକାଳରେ ବଜ୍ରାଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ତାରକ। ସେ ଦାନବ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଯେ, ସେ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନଗର ଛାଡ଼ି ପଳାଇଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଭୟ ଛାଡ଼, ହେ ଦେବଗଣ! ହିମାଚଳର କନ୍ୟାଙ୍କ ନାତି, ଶିବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ଦାନବକୁ ବଧ କରିବେ।” ତାପରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ, ଶିବ ହିମାଚଳପୁତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଶୁକ୍ର ଅଗ୍ନିର ମୁଖରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି ଏହି ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ଜଳିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଅପଚୟ ହୋଇ ବାହାରିଲା। ଏହି ଶୁକ୍ର ପ୍ରଥମେ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ପଡ଼ିଲା, ତାପରେ ଶରବଣ ରେଖାବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଏଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ସମ ଉଜ୍ୱଳ ଗୁହା ନାମକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେଇ ଶିଶୁ, କେବଳ ସାତ୍ ଦିନରେ ଦାନବ ତାରକଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା ଶୁଣି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ ଏହାକୁ ଏଉଁ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ: “ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗାଥା ଆମକୁ ସଠିକ୍ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହନ୍ତୁ। ବଜ୍ରାଙ୍ଗଙ୍କ ପୂର୍ବଜ କିଏ, ସେ କେଉଁ ବଂଶର, ତାରକଙ୍କ ପିତା କିଏ? ସେ ଦାନବ କାହିଁକି ନିର୍ମିତ ହେଲେ ଓ କିଏ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ? ଗୁହାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ।” ତେଣୁ ଏହିପରି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନସ୍ପୁତ୍ର ଡକ୍ଷ, ପ୍ରଜାପତି, ସାଠି ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ସେଠାରୁ ଦଶ ଝିଅ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ତେର ଖସ୍ୟପଙ୍କୁ, ସତାଇଶ ସୋମଙ୍କୁ, ଚାରି ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଦୁଇ ଝିଅ ବାହୁକପୁତ୍ରଙ୍କୁ, ଦୁଇ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ, ଦୁଇ କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଏଠି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଥିଲେ ଅଦିତି, ଦିତି, ଦନୁ, ବିଶ୍ୱା, ଅରିଷ୍ଟା, ସୁରସା, ସୁରଭି, ବିନତା, ତାମ୍ରା, କ୍ରୋଧବଶା, ଇରା, କଦ୍ରୁ ଓ କଦ୍ରୂ ମୁନି। ଏମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ, ଚରାଚର ସୃଷ୍ଟିର ମାତୃକା। ଦିତିଠାରୁ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ପୂଷଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦିତିଠାରୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦନୁଠାରୁ ଦାନବମାନେ, ସୁରଭିଠାରୁ ଗାଁମାନେ, ବିନତାଠାରୁ ପକ୍ଷୀମାନେ (ଗରୁଡ଼ ମୁଖ୍ୟ), କଦ୍ରୁଠାରୁ ସର୍ପମାନେ ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ତିନି ଲୋକର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ନେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କିଛି ସମୟ ପରେ, ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ତାଙ୍କ ସହୋଦରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ଶେଷ ଦାନବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ। ଦିତି, ପୁଅମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ପତି କଶ୍ୟପଙ୍କଠାରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ମାଗିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ମିଳିବ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ। କଶ୍ୟପ କହିଲେ, “ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କର। ତୁମେ ଏହା କଲେ ପୁଅ ମିଳିବ।” ଦିତି ଏହି ଉପଦେଶ ଅନୁସରିଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସେବା କରିଲେ ଓ ଦିତି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ମାଧ୍ୟରେ ଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଥିଲାବେଳେ, ଦିତି ଆନନ୍ଦ ଭରିତ ଭାବରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ଏହି ତପସ୍ୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ତୁମେ ଆମ ପରିବାରର ଏକ ଭାଗ ହେବା। ଏବେ ତୁମେ ତିନି ଲୋକର ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର।” କିନ୍ତୁ ଦିତି ଅସାବଧାନ ହୋଇ ଘୁମେ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସୁଯୋଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କ ଅଣ୍ଡକୁ ସପ୍ତ ଖଣ୍ଡ କଲେ, ପୁଣି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣ୍ଡକୁ ଆଉ ସପ୍ତ ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ। ଦିତି ଜାଗି ଉପରେ, “ମୋର ପୁଅମାନେକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିନଥିବେ,” ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବାହାରି, ଚିଁତିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ପାଖରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି କହିଲେ, “ମା, ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ବିଲୀନ ଥିଲ; ମୁଁ ସପ୍ତ ସପ୍ତ ବାରି ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଛି। ମୁଁ ତୁମ ନିହତ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଦେବି।” ଦିତି ଏହା ଶୁଣି, “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ, ପୁଣି ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦିଅ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ତାହାର ଉତ୍ତରରେ କଶ୍ୟପ କହିଲେ, “ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିବାରେ ତୁମେ ଏମିତି ପୁଅ ପାଇବ। ତାଙ୍କ ଦେହ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଅଟୁଟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ, ତାଙ୍କ ନାମ ହେବ ବଜ୍ରାଙ୍ଗ।” ଏହି ଦୟା ମିଳିବା ପରେ, ଦିତି ଅତି ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ।