ସୌମ୍ୟ ନେକ୍ତର ପାନ କରିବା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଅଂଶୁ ଦ୍ୱାରା ସୋମପାନ କରିଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କର ସୋମକୁ ସୁଷୁମ୍ନା ନାମକ ଅଂଶୁ ଦ୍ୱାରା ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଗୁଡିକ ଏହି ସୁଷୁମ୍ନା ଅଂଶୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନ ପୋଷିତ ହୁଏ। ଅନ୍ଧାରା କଳାଗୁଡିକ କ୍ଷୟ ହୁଏ, ଆଲୋକିକ କଳାଗୁଡିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ରର ଶରୀର ପୋଷିତ ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଏକ ଦୀପ୍ତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହିପରି ପୋଷଣ ହେବାରୁ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପ୍ରତିଦିନ ସୋମ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ; ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସୋମ ନେକ୍ତର ପାନ କରିଥିଲେ, ପରେ ପିତୃମାନେ ତାହାର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ପାନ କରନ୍ତି। ପନ୍ଦର ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଅଂଶୁ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସୋମକୁ ପାନ କରନ୍ତି; ସୁଷୁମ୍ନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନ ପୋଷଣ ହୁଏ। ଏହିପରି କଳାଗୁଡିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେଣୁ ଅନ୍ଧାରା କଳା କ୍ଷୟ ହୁଏ, ଆଲୋକିକ କଳା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏପରି ଚନ୍ଦ୍ରର ସୋମ ପୋଷିତ ହୁଏ, ଓ କ୍ଷୟ ହେଲେ ପୁନଃ ପୋଷିତ ହୁଏ; ଦୁଇପକ୍ଷରେ ଏହି ସୋମ ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟ ଘଟେ। ପିତୃମାନେ ନିଜର ଅଧିକୃତ ସୋମକୁ ପୃଥିବୀର ଆକାରରେ ପ୍ରେମର ସହିତ ଏହି ପନ୍ଦର ନେକ୍ତର ଧାରା ସହିତ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଏବେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ସଂଧି ଓ କଳାଗୁଡିକ କିପରି ଏକାଠି ହୁଏ, ଏହା ରୀଡ଼ ଗାଛର ଗାଠିବା ଭଳି ଏକାଠି ହୁଏ। ଏହିପରି ଏକାଠି ହୁଏ ବର୍ଷ, ମାସ, ଦୁଇପକ୍ଷ (ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ), ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଗାଠି ଓ ସଂଧିଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଅର୍ଦ୍ଧମାସର ଚନ୍ଦ୍ରକଳା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ, ଓ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳନ କ୍ରିୟା ପର୍ଯ୍ୟାୟଗତ ସଂଧିରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ତେଣୁ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ଆରମ୍ଭ ଓ ସଂଧି, ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ ସାନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଅନୁମତିରେ, ଦୁଇ ଲବା (ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ମୁହୂର୍ତ୍ତ) ସମୟ ଗଣାଯାଏ; ରାକା ପାଇଁ ଦୁଇ ଲବା ଅପରାହ୍ନ ସମୟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ କଳାରେ, ଅପରାହ୍ନ ପରେ ସାନ୍ଧ୍ୟା ଆସିଲେ, ଏହି ସମୟକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମୟ କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟତୀପାତରେ ଥିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମାଣ ଉପରେ ଦିନ ଶେଷ ହୁଏ; ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି ଶେଷ ସମୟରେ ଉପରେ ଉଦୟ ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବ୍ୟତୀପାତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୁଇଁଟି ଏକାଠି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନ ଆରମ୍ଭରେ ସ୍ଥିତି କରେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ପୂଜା ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ସମୟ, ଯାହାକୁ ଷଷ୍ଠ କାଳ କୁହାଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ, ରାତିର ସଂଧିରେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ତେଣୁ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ରାତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୁଇଁଟି ବ୍ୟତୀପାତ ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦେଖିଲେ, ଏହି ସମୟ ଅପରାହ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଏହି ସମୟକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିବାରୁ, ଏହାକୁ 'ଅନୁମତି' କୁହାଯାଏ; ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣତାରୁ ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କୁହାଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅତି ଦୀପ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରର ରଙ୍ଗରୁ କବିମାନେ ଏହାକୁ 'ରାକା' କୁହନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏକ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏକାଠି ହେଲେ, ପନ୍ଦର ରାତି ଅମାବାସ୍ୟା କୁହାଯାଏ। ଏହି ଅମାବାସ୍ୟା ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଏକାଠି ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା 'ଦର୍ଶ' କୁହାଯାଏ। ଅମାବାସ୍ୟାରେ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ସଂଧିରେ ଦୁଇ ଲବା ସମୟ ଗଣାଯାଏ; ଏହାକୁ 'କୁହୂ' ଦୁଇ ଅକ୍ଷରରେ କୁହାଯାଏ, ଏହି ସମୟ ପର୍ବ ସଂଧି ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ଦିନ ମଧ୍ୟାନ ପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ରାତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଉଦୟ ହୁଏ; ଏହି ସମୟ ପ୍ରଭାତ ଅଟେ। ମଧ୍ୟାନ ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୁଇ ଲବା ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ ଅସ୍ତ ହୁଏ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ରରୁ ବାହାରିଯାଏ। ଦୁଇ ଗ୍ରହ ଏକାଠି ହେବା ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୱାହାରି ଓ ଦର୍ଶ ବଷଟ୍ ପୂଜା ହୁଏ; ଏହା ପର୍ବ ଆରମ୍ଭ ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ସମୟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୟ ଓ ଧୂସର ହୁଏ, ଏହିପରି ଦିନ ଅମାବାସ୍ୟା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ। କୁହୂ କୁକୁ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହି ସମୟରେ ଏହା ସମାପ୍ତ ହୁଏ; ତେଣୁ ଏହି ଅମାବାସ୍ୟାକୁ 'କୁହୂ' କୁହାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ରର ବସି ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ ରହିଲେ, ସିନୀବାଳୀ ମାପରେ, ଅମାବାସ୍ୟା ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ; ଏହି ସମୟକୁ 'ସିନୀବାଳୀ' କୁହାଯାଏ। ଅନୁମତି, ରାକା, ସିନୀବାଳୀ, ଓ କୁହୂ—ଏହି ଚାରି ସମୟ; ଦୁଇ ଲବା ସମୟ 'କୁହୂ', ଏହି ମାପରେ ଜଣାଯାଏ। ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ସଂଧି ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଲବା ସମୟ ଗଣାଯାଏ; ଚନ୍ଦ୍ରଦିନର ସମୟ ସମାନ, ଅର୍ପଣ ଓ 'ବଷଟ୍' ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ ସମାନ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକାଠି ହେଲେ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ହେଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନରେ, ପର୍ବ ସମୟ ଦୁଇ ମାପରେ ଗଣାଯାଏ। କୁହୂ ଓ ସିନୀବାଳୀ ସଂଧି ସମୟ ଦୁଇ ଲବା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ପର୍ବ ସମୟ କଳାରେ ଗଣାଯାଏ। ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଦଶ ଓ ପଞ୍ଚ କଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମାପ୍ତ ହୁଏ, ଦିନକ୍ରମରେ। ତେଣୁ, ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ରେ ଷୋଳ କଳା ନଥାଏ; ଏହିପରି ଚନ୍ଦ୍ରର କ୍ଷୟ ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଘଟେ। ଏପରି, ପିତୃମାନେ, ସୋମ ପାନ କରି ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଋତୁ ଓ ବର୍ଷ ଅଟେ; ଦେବତାମାନେ ଏହାକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଅଧିକ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିବି, ପିତୃମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପଥ, ତାଙ୍କର ସ୍ବଭାବ, ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ଅଟେ। ପିତୃମାନେ ଯାଉଥିବା ପଥ ଜଣାଯାଇପାରେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟାବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ବଡ଼ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହା ଜଣାଯାଇପାରେ ନାହିଁ, ଦୃଶ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତ ଅତି କମ୍। ଏଠାରେ, ଏହି ପିତୃମାନେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେର ଲୋକିକ ପିତୃ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଧର୍ମଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଏହିଁଟି ସଂଯୋଗ ପାଉଥିବା।