ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ମୃଦୁ ଆଲୋକରେ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ କୋକିଳ ଦଳର ମଧୁର ଡାକରେ, କାମଦେବ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ବାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ କରି, ଦାନବ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ଭାବରେ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଯାହା ଯାସ୍ମିନ ମାଳା ଭଳି ଧଳା ଦେଖାଯାଏ, ଯଦି ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଛଡ଼ିଯାଏ କିମ୍ବା ମେଘରେ ଢାକିଯାଏ, ସେଉଁତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟ ହରାଇଦେଲେ ଧନୀ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଫିକା ପଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଏହି ଶାନ୍ତ ରାତି ପରେ, ରକ୍ତିମ ରଥିକଙ୍କ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ତାପିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଚକ୍ର ନେଇ, ଆକାଶରେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଦେଲେ, ଅନ୍ଧକାର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ଉଦୟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏମିତି ଗର୍ଜନ କଲେ ଯେ, ଯେପରି ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଜନ କରେ। ତାପରେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର, ସାବିତୃ, ବରୁଣ ଓ ହରଙ୍କ ସହିତ ପୁରନ୍ଦର ତ୍ରିପୁରା ଦିଗକୁ ଗଲେ। ଏହି ବିନାଶକାରୀ, ନାନା ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସିଂହ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ଢୋଳ ଶବ୍ଦରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସେନା ଛତ୍ର, ଢୋଳ ଓ ବୃକ୍ଷ ନେଇ, ଅତି ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ଏମିତି ଚାଲିଲା, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ହଳି ଉଠିଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ବିଶାଳ ରୁଦ୍ର ସେନାକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଦାନବ ନାୟକମାନେ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ହେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ହସ୍ତରେ ଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ, ଗଦା, ପରଶୁ, ଧନୁଷ୍ୟ, ବାଣ, ଵଜ୍ର ଓ ଭାରୀ ମୁଷଳ ଧରିଥିଲେ। ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, ପର୍ବତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ଦାନବମାନେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମେଘ ଭଳି, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ମେଘ ଶବ୍ଦରେ ଅପରାଜେୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଜି ଉଠିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆଶା କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବଳ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲା, ଏହା ଦୁର୍ବଳ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଶରୀର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ମେଘ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଏହି ଦେବ-ଦାନବମାନେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ। ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଆସ୍ୱାଦରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ସେମାନେ ପ୍ରତିଏକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। କେହି ଵଜ୍ର ଆଘାତରେ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, କେହି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ, କେହି ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିରି, ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ବିଲୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ମାଳା ଓ ମହା ଅଳଙ୍କାର କଟାଯାଉଛି, ପୋଶାକ ଓ ମଣି ଛିଁଡ଼ାଯାଉଛି, ଦେବତାମାନେ ଆଘାତ ପାଇ ତିମି ମାଛ ଓ ମଗର ମଧ୍ୟରେ ହାତ ହେଉଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗଦା, ମୁଷଳ, ଶକ୍ତି, ପରଶୁ, ଵଜ୍ର, ଶୂଳ, ତୋମର ଓ ତଳୱାରର ଆଘାତ ବର୍ଷା ଭଳି ପଡ଼ୁଛି। ପର୍ବତ ଶିଖର, ବୃକ୍ଷ, ଏମିତି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ତୀବ୍ରତାରେ ଦାନବମାନେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରୁଛନ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚଞ୍ଚଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଲାଯାଉଛି। ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଉତ୍କଟ ଶକ୍ତିରେ ଅସ୍ତ୍ର ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରି, ମହା ବିନାଶ ଘଟାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ଦେଖି ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଉଛନ୍ତି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଯେପରି ଛୋଟ ହାତୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ବିନାଶ ହୁଏ, ସେପରି ଦେବ ଓ ଦାନବ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ତିମି ମାଛ ଓ ମଗର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟୁଥିଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମେଘ ଭଳି ତୀବ୍ର ଏବଂ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ସେ, ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରି, ପର୍ବତ ସମାନ ଦୃଢ଼ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି। ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର, ତୁମେ ଏଠାରୁ ବଞ୍ଚିଯିବା ଦୟା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ କେବେ ଶବ୍ଦରେ ହତ ହେବେ ନାହିଁ।" ଏହିପରି କଥା କହିଥିବା ଦାନବକୁ, ଅଗ୍ନିସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶବ୍ଦ କଳାରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଥିବା ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କହିଲେ, "ତେବେ ଏଠି ଆଘାତ କର!" ସେଉଁଠାରେ ଦାନବ, ଏହି ସମୟ ଧର୍ମ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବୋଲି, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ହତ କରିପାର, ତେବେ ଜନ୍ମ ଦୋଷ ନିମିତ୍ତ କଣ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛ? ମୁଁ ଯଦି ପୂର୍ବେ କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମକୁ ମୃଗ ଭଳି ହତ କରିଦେଉ, ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ତୁମକୁ ନାଶ କରିବାରେ କେଉଁ ଦୋଷ?" "ଯିଏ ଦୁଇ ହାତରେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରେ କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତଳକୁ ଆଣିପାରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଉପରେ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏପରି କହି, ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣରେ ମେଘକୁ ଭେଦିଦିଏ। ସେହି ବାଣ ତାଙ୍କ ଛାତିରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରକ୍ତ ଶୋଷିଲା, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ତାପରେ ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଶୋଷିନେଇ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆଘାତରେ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ପ୍ରଥମେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ତାପରେ ଏକ ବୃକ୍ଷ ଉଖୁଡ଼ି ହାତରେ ଧରି, ଗଜପତି ଭଳି ଦାନବ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ବୃକ୍ଷ ବାୟୁରେ ଚୁରି ଫୁଲ ଛିଁଡ଼ାଯିବା ସହିତ ଗର୍ଜନ କରି, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଛିଁଡ଼ି, ଗରୁଡ଼ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ଦାନବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ହାତ ଉଠାଇ, ସେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମହିଷକୁ ହତ କରିବାକୁ ଗଜପତି ଭଳି ଆଗକୁ ଧାଇଲେ। ନନ୍ଦୀ ଏଭଳି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯିବା ସମୟରେ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ତାଙ୍କୁ ଶତ ଶତ ବାଣ ମାରିଲେ। ଶରିର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶୈଳାଦି ପୁଣି ଏକ ପର୍ବତ ଭଳି ଦୃଢ଼ ହେଲେ; ତେବେ ସେ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଧରି ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ। ଘୋଡ଼ା ଧୀର ହେଉଥିବା, ମୁଣ୍ଡ ଘୁରୁଥିବା ଓ ରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୁରୁଥିବା ଦେଖି, ଶୈଳାଦି ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଥ ଭଳି ମାଟିକୁ ପଡ଼ିଲେ। ତାପରେ, ଦିତିପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଭିତରୁ ବାହାରି, ଦୃଢ଼ ଥିବା ଶୈଳାଦିଙ୍କୁ ଏକ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।