ଦେବଦାରୁ ଅରଣ୍ୟରେ ପୁଷ୍ଟି ଦେବୀ ବିରାଜିତା, କଶ୍ମୀର ଅଞ୍ଚଳରେ ମେଧା, ହିମାଲୟରେ ଭୀମା ଦେବୀ ଓ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନରେ ପୁଣିଥରେ ପୁଷ୍ଟି ଅଛନ୍ତି। କପାଳମୋଚନ ତୀରେ ଶୁଦ୍ଧି, କାୟାବରୋହଣରେ ଜଗନ୍ମାତା, ଶଂଖୋଦ୍ଧାରରେ ଧ୍ୱନି ଓ ପିଣ୍ଡାରକରେ ଧୃତି ବିରାଜିତା। ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ କାଳା, ଅଚ୍ଛୋଦାରେ ଶିବାକରିଣୀ, ବେଣା ତୀରେ ଅମୃତା ଓ ବଦରୀକାଶ୍ରମରେ ଉର୍ବଶୀ ଅଛନ୍ତି। ଉତ୍ତରକୁରୁ ଦେଶରେ ଔଷଧି, କୁଶଦ୍ୱୀପରେ କୁଶୋଦକା, ହେମକୂଟ ପର୍ବତରେ ମନ୍ମଥା ଓ ସତ୍ୟବାଦିନୀରେ ମୁକୁଟା ବିରାଜିତା। ଅଶ୍ୱଥ ବୃକ୍ଷରେ ବନ୍ଦନୀୟା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ନିବାସରେ ନିଧି, ବେଦମୁଖରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ଶିବସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପାର୍ବତୀ ଅଛନ୍ତି। ଦେବଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ବ୍ରହ୍ମାସନେ ସରସ୍ୱତୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଭା ଓ ମାତୃମଣ୍ଡଳରେ ବୈଷ୍ଣବୀ ବିରାଜିତା। ସତୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ, ରାମମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିଳୋତ୍ତମା, ଏବଂ ମନରେ ବ୍ରହ୍ମକଳା ନାମକ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନ୍ୟଙ୍କ ଭିତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଏପରି ଭାବେ, ଏଠାରେ ଏକଶ ଓ ଆଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାମ ଓ ଏକଶ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ ପରିଗଣନା କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ନାମ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ଏବଂ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବନଗରୀରେ ବାସ କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଳ ମୋତେ ନିବେଦନ କରାଯାଏ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘି ଶିବପଦ ଲାଭ କରେ। ଏହି ଏକଶ ଓ ଆଠି ନାମ ଶିବସାମ୍ନାରେ ତୃତୀୟ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ପାଠ କରାଯିବା ସମୟରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅନେକ ପୁତ୍ର ଲାଭ କରିଥାଏ। ଗୋଦାନ, ପିଣ୍ଡଦାନ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଦିନ ଏହା ପାଠ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବପୂଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ନାମ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମପଦ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦେବୀ ନିଜେ ନିଜ ପ୍ରତି ନିବେଦନ କଲେ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ଏକ ସମୟରେ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ଶିବଙ୍କ ଅର୍ଧାଙ୍ଗିନୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିତା ପାର୍ବତୀ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁର ଫଳ ଦେଇଥିଲେ; ଅରୁନ୍ଧତୀ ଏହି ନାମ ପାଠ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ପୁରୁରବା, ରାଜା ଋଷିମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରଶଂସା ଲାଭ କଲେ; ଯୟାତି ପୁତ୍ର ଓ ଧନ ପାଇଲେ; ଭାର୍ଗବା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଫଳ ଲାଭ କଲେ। ଏହାପରି ଅନ୍ୟ ଦେବ, ଦାନବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଅନେକ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆପଣାପଣି ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ। ଯେଉଁଠି ଏହି ନାମ ଲିଖାଯାଏ ଓ ଦେବସାମ୍ନାରେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି କେବେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ସୋମପଥ ନାମକ ଜଗତ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ମାରୀଚିଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଅର୍ଥାତ୍ ଦିବ୍ୟ ପିତୃମାନେ ବାସ କରନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ସେଉଁଠି ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ନାମକ ଯଜ୍ଞକାରୀ ପିତୃମାନେ ବାସ କରନ୍ତି; ସେଉଁଠି ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ଏକ ନଦୀ ଅଛି, ଯିଏ ମନସ୍ପୁତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଏଠାରେ ପିତୃମାନେ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ତିଆରି କରିଥିବା ଏକ ଝିଅ ଅଛି—ଏହି ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ଝିଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଦିବ୍ୟ ଶରୀର, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଧରି ତାଙ୍କୁ ବର ଦେବାକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତେ ଯୁବକ, ସୁନ୍ଦର, ଓ କାମଦେବ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ସେଉଁଠି ଅମାବାସୁ ନାମକ ପିତୃଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ଛୋଦା ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହ ବର ଚାହିଲେ ଓ କାମଦେବର ପ୍ରଭାବରେ ତାଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ଏହି ଦୋଷରୁ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଭଙ୍ଗ ହେଲା ଓ କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବେ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଁଇନଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନା ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ ମନେ ନ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୂମି ଉପରେ ଚାଲିଆସିଲେ। ତାଙ୍କର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ 'ଅମାବାସ୍ୟା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ ଓ ପିତୃମାନେ ପ୍ରିୟ ହେଲେ; ଏହିପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହି ଅସୁଖ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ତିନି, ନିଜ ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ପିତୃମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଃଖର କଥା ଶୁଣି, ପିତୃମାନେ ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନେଇ ଦୟା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ସହ କହିଲେ: "ସ୍ଵର୍ଗରେ ଦେବମାନେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ତାହାର ଫଳ ସେଉଁଠି ମିଳେ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମାନବ ଜନ୍ମରେ ମିଳେ। ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଲାଭ କରିବ। ଏକୁଶିଏଁ ଦ୍ୱାପରରେ ତୁମେ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିବ। ପିତୃମାନେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବାରୁ ତୁମେ ତୁମ ବଂଶରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ। ତେଣୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରାଜା ବାସୁଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବ। କୁମାରୀ ଭାବେ ତୁମେ ତୁମ ଦୁର୍ଲଭ ଲୋକକୁ ଫେରିପାରିବ। ପରାଶରଙ୍କ ତପୋବଳରେ ତୁମେ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବ। ବଦରୀ ଦ୍ୱୀପରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ବଦରାୟଣ ଏକ ବେଦକୁ ଅନେକ ଶାଖାରେ ବିଭାଜିତ କରିବ। ପୌରବ ରାଜା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଜନ୍ମିବେ। ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ରକୁ କ୍ଷେତ୍ରଜ ରୂପେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦୀ ଅଷ୍ଟକ ରୂପେ ପିତୃଲୋକରେ ବାସ କରିବ। ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ସତ୍ୟବତୀ ଓ ପିତୃଲୋକରେ ଅଷ୍ଟକ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଚାହିଦା ଫଳ ଦେଇବ। ପରେ ତୁମେ ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିବ, ଯାହା ପୃଥିବୀରେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାଏ।" ଏହିପରି କହି, ସେ ପିତୃମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଅଚ୍ଛୋଦା ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଫଳ ଲାଭ କଲେ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଲୋକ ବିଭ୍ରାଜ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବର୍ହିଷଦ ନାମକ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ପିତୃମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।