ଦୈତ୍ୟମାନେ ପ୍ରଥମେ ଯେତେବେଳେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ପରେ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପୁଣି ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ ଦେବତାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ନୁହଁନ୍ତି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ବେଳେ ଦେବତାମାନେ ପର୍ବତର ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଛନ୍ତି। “କାଳର ଶକ୍ତି କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ! କାଳକୁ କେହି ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ,” ଏହି ଭାବନା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମନରେ ଆସିଲା, କାରଣ ଏପରି ଦୁର୍ଗମ ସହର ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରେ ପଡ଼ିଛି। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ବିବାଦ କରୁଥିଲି, ମୋର ଗର୍ଜନ ମେଘର ଭଳି ହେଉଥିଲା, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ ଗ୍ରହମାନେ ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେପରି ନିର୍ବଳ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଜଳାଶୟର ରକ୍ଷକମାନେ ଆସି, ବିନୟପୂର୍ବକ ହାତ ଜୋଡି ମାୟାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କହିଲେ, “ମାୟା, ଆପଣ ଯମଙ୍କ ସମାନ!” ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଜଳାଶୟ, ଯାହା ଆପଣ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଜଳ ଅମୃତ ତତ୍ତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମରେ ଭରିଆ, ମାଛ ଓ ଶାଳୁକରେ ଯୁକ୍ତ, ସେଥିରେ ଏକ ବୃଷଭ ଆକାର ଜଣେ ଏହି ଜଳ ପିଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଏହି ଜଳାଶୟ ଜଣେ ଅଚେତନ ନାରୀ ଭଳି ନିର୍ଜୀବ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ଖବର ଶୁଣି ଦାନବପତି ମାୟା ବାରମ୍ବାର “ହାୟ!” ବୋଲି ବିଳାପ କରି, ଦିତିପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ମାୟାଶକ୍ତିରେ ତିଆରି ଏହି ଜଳାଶୟ ଯଦି ଶତ୍ରୁ ପିଇଯାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ନଶ୍ଟ; କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ତ୍ରିପୁରା ହାରିଗଲା। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୁଅନ୍ତୁ କି ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଆନ୍ତୁ, ଜଳାଶୟ କି ଅଞ୍ଜଳିବସ୍ତ୍ରଧାରୀ କୌଣସି ଜଣେ ପିଇଯାନ୍ତୁ— ମୋ ମାୟାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏହି ଅମୃତ ଜଳ ପିଇପାରିବା ଶକ୍ତି କେବଳ ଅଜୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି। ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ସବୁ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଗୁପ୍ତ ନୁହଁଅ, ମୋର ଦାନଶକ୍ତି ଯଦିଓ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠା ସମତଳ ଓ ସୁନ୍ଦର, ଗଛ ଓ ପର୍ବତ ବିହୀନ; ଏଠାକୁ ନବଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ବାୟୁମାଳାମାନେ ଆମକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ତୁମେ ଭାବୁଛ, ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ରୋକିପାରିବ, ସେମାନେ ସାଗରସୀମାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାୟୁର ଶ୍ୱାସ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ— ତେବେ ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ସାଗର ଉତ୍ତାଳ ସମୟରେ ରଥର ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଶିଥିଲ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରୁଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସାଗର ଆମ ଆଶ୍ରୟ ହେବ। ଏହିପରି କଥା କହି, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ନାୟକ ମାୟା ତ୍ରିପୁରା ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସାଗର, ନଦୀମାନଙ୍କର ଭାଇ, ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସାଗରର ଗଭୀର ଜଳରେ ତ୍ରିପୁରା ଶୋଭାମୟ ନଗର ଉତ୍ଥିତ ହେଲା, ଏବଂ ପୁରୁଣା ପ୍ରାଚୀର ଓ ରଥତୋରଣ ଏହି ପୂର୍ବବତ୍ ରହିଲା। ତିନିଟି ସହର ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବା ପରେ, ତ୍ରିପୁରାର ଶତ୍ରୁ ତ୍ରିନୟନ ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତାମହ, ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମହାସାଗରକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ତ୍ରିପୁରା ସହିତ ଯାଇଥିବା ଦାନବମାନେ ଥିବାରୁ, ଶୀଘ୍ର ଚରିଅଟ୍ ଆଣନ୍ତୁ।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ସିଂହନାଦ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଘେରି, ପଶ୍ଚିମ ସାଗର ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଭବଙ୍କୁ ଘେରି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗଜ୍ଜନ କରି ଦାନବମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ସାଗର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅମରମାନଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ସହରରେ ଭୟାନକ ରବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଡମ୍ରୁ ଓ ମେଘ ଧ୍ୱନି, ନାରୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ସହିତ ପାଟାଳ ଭୂମି ଉତ୍କଳନର ଭଳି ଅଶାନ୍ତି ହେଲା। ତାପରେ ଲୋକମହେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନେତା, ଶତ୍ରୁ ଖୋଜିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ, ତ୍ରିପୁରାକୁ ଯାଇଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ଦୃତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବଗଣର ନାୟକ, ଦେଖ, ଦାନବମାନେ ତ୍ରିପୁରାର ନିବାସକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଯମ, ବରୁଣ, କୁବେର, ଷଣ୍ମୁଖ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେନା ସହିତ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକାଥରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି। ଯାଅ, ଶତ୍ରୁ ବିନାଶ ପ୍ରସ୍ଥୁତ, ପୁରାତନ ସହରମାନେ ସାଗର ଉପରେ ଅଛି। ଉତ୍ତମ ରଥ ଉପରେ ଚଡି, ଭବ ଏବେ ପୁନି ସାଗରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ତ୍ରିପୁରା ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ।” ଏପରି ଭାବେ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କ ସେନା ଗଣନା କରି, ଲବଣଜଳ ସାଗର ଉପରେ ଦଢ଼ି ତ୍ରିପୁରା ଓ ତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ବାଣ, ଗଦା ଓ ବଜ୍ରର ବର୍ଷା କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏବେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ରଥ ଉପରେ ଚଡି ତୁମ ପଛରେ ଯିବି, ଅସୁରମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ତୁମ ସୁଖ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ଭବଙ୍କ କଥାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ହରି ଦଶଶତପୁତ୍ର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ତ୍ରିପୁରା ସହର ଧ୍ୱଂସ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କ କମଳନୟନ ବିସ୍ତୃତ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏହିପରି, ମଘବାନ୍ ଅମରମାନଙ୍କ ନାୟକ, ସେଠିକୁ ଯାଇ ଅସୁରମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାଲିଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ଓ ସେନାପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆକାଶକୁ ଉଠିଲେ, ଶିଖରଧାରୀ ପର୍ବତ ଭଳି ଉଡିଉଡି ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ସେମାନେ ତ୍ରିପୁରା ସହର ଧ୍ୱଂସ ପାଇଁ ଚଲିଲେ, ଯେପରି ରୋଗ ଦେହକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଶଂଖ, ଡମ୍ରୁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନିରେ ତ୍ରିପୁରାବାସୀ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ। “ହର ଆସିଯାଇଛନ୍ତି!”— ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାସୁରମାନେ ବଡ଼ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ। ଦିବ୍ୟ ଡମ୍ରୁ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦାନବମାନେ ଗର୍ଜନ କରି ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ଦେବତା ଏବଂ ଦାନବ, ଏବେ ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟାୟ କରି, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତାରେ ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଚିତ୍କାର କରି, ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶସ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନିରେ ଦେହ ଛିନ୍ନ ହେଉଥିଲା।