ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପ୍ରହାରରେ, ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ଦେହ ଥିବା ଦୈତ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରିକି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବଜ୍ର ପଡ଼ିଲେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ। ନନ୍ଦିନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟପତି ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କ ବଧ ଦେଖି ଦାନବମାନେ ଶୋକରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ଗଣପତିମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କ ପତନରେ ଦାନବମାନେ ଦୁଃଖ, କ୍ରୋଧ ଓ ରୋଷରେ ଆକୁଳ ହୋଇ, ମେଘମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ବର୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେ ଶୋକରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକୃତି କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଛି। ଭାରୀ ପାହାଡ଼ମାନେ ଗଣପତିମାନେ ଉପରେ ପଡ଼ିବାରୁ ସେମାନେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ, ଯେପରିକି ଅଧର୍ମୀମାନେ ଅନ୍ୟାୟର ସ୍ତୁତି ଶୁଣି ଅସ୍ମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସେବେ, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ପ୍ରବଳ ଦାନବ ତାରକ ଅନେକ ପାହାଡ଼ର ଆକାର ଧାରଣ କରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦେଖାଦେଲେ। ଗଣମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଓ ପାଦ ଭାଙ୍ଗିଯିବାର ଚିହ୍ନ ନେଇ, ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସର୍ପମାନଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ମାୟାଙ୍କ ମାୟାବଳରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଗଣପତିମାନେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଗଞ୍ଜନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଯେପରିକି ପିଞ୍ଜରା ଭିତରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିଁଚିଁ କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ପ୍ରବଳ ତାରକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସେନା ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଖି ଜଳିଯିବା ଇଂଧନ ପରି ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା। ସେ ସମୟରେ ଗଣମାନେ ତାରକଙ୍କ ତୀର ବର୍ଷା ଓ ମାୟାଙ୍କ ମାୟା ଆଘାତରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୂଳ ଅପରିପକ୍ବ ଗଛ ପରି ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ପୁଣି, ଅଗ୍ନି ଗ୍ରହ, ମଗର, ସର୍ପ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼, ବାନର, ବାଘ, ଗଛ ଓ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା। ମାୟା ତାଙ୍କ ମାୟାବଳ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜଳ, ବାୟୁ ଓ ଶରଭଙ୍କ ଅଂଗ ପତିତ କରାଇଲେ। ମାୟାଙ୍କ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ଗଣପତିମାନେ ମନରେ କିଛି କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ, ଯେପରିକି ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ବସ୍ତୁରୁ ବିମୁଖ ହୋଇଯାନ୍ତି। ବଡ଼ ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ହାତୀ, ସର୍ପ, ସିଂହ, ବାଘ, ଭାଳୁ, ରାକ୍ଷସ, ଦାନବ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀରତା ଖୋଜୁଥିବା ଲୋକ ପରି ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ଗଣପତିମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଏବଂ ଦେବମାନେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଶତ୍ରୁ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ, ଯମ ତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ବରୁଣ, ଭାସ୍କର, ଅନେକ ଅମର ଦେବତା ସହ କୁମାର, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର ଶ୍ୱେତ ହାତୀ ଉପରେ ବସି ବଜ୍ରଧାରଣ କରି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମରୁତ୍ସ୍ଵାମୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ, ଏବଂ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାଦେବ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଶତ୍ରୁ ସେନାରେ ଶକ୍ତିରେ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଯେପରିକି ଗର୍ବିତ ହାତୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଧାଇଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ମେଘରେ ଆଛାଦିତ ଆକାଶକୁ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରେ, କିମ୍ବା ସିଂହ ଜଣାଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଗାଈର ଝୁଣ୍ଡକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ସେହିପରି ଦେବମାନେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତା’ପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଦାନବମାନେ ଆହତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଗଣପତିମାନେ ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ; ଯେପରିକି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାନବମାନେର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରେ, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନି ଘନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଭସ୍ମ କରେ। ଯେପରିକି ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାତିର ଘନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ସେହିପରି ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ଶାନ୍ତି ଆଣିଲା; ଅନ୍ଧକାର କ୍ଷୀଣ ହେବା ସହିତ ଶସ୍ତ୍ରମାନେର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବଢ଼ିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସିଂହ ଗର୍ଜନ କରିଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ବିକୃତ, ବିକଳାଙ୍ଗ ଓ ଅଙ୍ଗହୀନ ଦାନବମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ମୁଣ୍ଡ ବିଛିନ୍ନ ଓ ଶରରେ ଭରିଯିବା ଦେହ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରହାରରେ ଦାନବମାନେ ମାଟିରେ ବଡ଼ ହାତୀ ପରି ଡୁବିଯିଏ; ବଜ୍ରପାଣି ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଓ ପ୍ରବଳ ମୟୂରକେତୁ ତାଙ୍କ ବେଶ ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଧର୍ମରାଜ ତୀବ୍ର ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ବରୁଣ ତୀବ୍ର ପାଶ ନେଇ, ଯକ୍ଷରାଜ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ଏବଂ ସୁକେଶ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜସ୍ୱୀତା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଦେବମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ଗଣପତିମାନେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଯେପରିକି ହୋମ ମଣ୍ଡପରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଦାନୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ, ଯେପରିକି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମାୟା ଦେବକୁମାର, ଉମାପୁତ୍ର ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆହତ କରି, ତାରକଙ୍କ ପୁତ୍ର—ତାରକ ନାମକ ଦାନବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ଆଘାତ କରି, ଦାନବରାଜଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି; ବିଶ୍ରାମ ଓ ନୂତନ ଶକ୍ତି ମିଳିଲେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଆମେ ଶସ୍ତ୍ର, ଧ୍ୱଜ, କବଚ ଓ ଯାନ ଭଙ୍ଗି ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜୟ ପାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଏବଂ ଗଣପତିମାନେ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଉତ୍ସୁକ।” ମାୟାଙ୍କ ଏହି ଆକାଶବାଣୀ ଶୁଣି, ତାରକ ରକ୍ତରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ କରି, ଦିତିପୁତ୍ର ଓ ଅଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ଉଲ୍ଲାସରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ। ତା’ପରେ, ମାୟା—ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ସମାନ, ମାୟାର ଅଧିପତି—ଆଘାତ କରି, ନୀଳ ମେଘ ପରି ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଦୀର୍ଘ, ତାପ୍ତ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖି, ବିଶ୍ୱବିନାଶ ନିକଟ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଅନ୍ତଃଚିନ୍ତନ କଲେ, ଯେପରିକି ଅନ୍ୟ ଏକ କାଳ ସ୍ୱରୂପ। ସେ କହିଲେ, “ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୋ ପ୍ରତି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଭୟଭିତ; ତଥାପି, ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ତ୍ରିପୁରା ସମାନ କୌଣସି ଦୁର୍ଗ ନାହିଁ; ତଥାପି, ସେହି ମଧ୍ୟ ବିନାଶ ହୋଇଗଲା—କୌଣସି ଦୁର୍ଗ ସତ୍ୟରେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ କଥା, ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ଗମାନେ ମଧ୍ୟ କାଳର ଅଧୀନ; କାଳ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଆଜି କିଏ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ? ତିନି ଲୋକରେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ସମସ୍ତ କାଳର ଅଧୀନ—ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନିୟମ।