ନାରଦଙ୍କୁ ଆସି ବସିଥିବା ଦେଖି, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦାନବ ମୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଇ, ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ଲୋମ ଖଡ଼ା ହୋଇଯିବା ଅନୁଭବ କରି, କଥା କହିଲେ: “ହେ ନାରଦ, ଆମ ସହରରେ ଏହି ଅପଶକୁନ କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉଛି? ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଏମିତି ହୁଏ ନାହିଁ; ତୁମେ ସବୁ କିଛି ଜାଣ, ଏହା କାହିଁକି ଘଟୁଛି କହ। ଭୟାନକ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି, ପତାକା ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି, ବାୟୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଜା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଉଛି। ଦ୍ୱାର, ତୋରଣ ଓ ଧ୍ୱଜାଉପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ଯେଉଁଠି ସେଗୁଡ଼ିକ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି, ଏବଂ ସହର ମଧ୍ୟରେ ‘ହିଂସା, ହିଂସା’ ବୋଲି ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଛି। ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କେବେ ଭୟ କରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିରାପଦ ଦେଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଦାତା, ସ୍ଥାଣୁ ହରାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ଅପଶକୁନ ବିଷୟରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ଅଜ୍ଞାତ ନାହିଁ; ତୁମେ ତ ସତ୍ୟ ସହିତ ଭୂତ ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଭୟର କାରଣ କହ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି।” ମୟାଙ୍କ ଏମିତି ପ୍ରଶ୍ନରେ ନାରଦ, ଯିଏ ଚଳାକି ହୀନ, ସଂଯମ ଓ ଦୟାଶୀଳ, କହିଲେ: “ହେ ଦାନବ, ଏହି ଅପଶକୁନ କିପରି ଆସେ ତାହା ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ। ଧୃ ଧାତୁର ଅର୍ଥ ‘ଧାରଣ’ ଅଟୁଟ ରହିବା; ଏହାର ମହାତ୍ମ୍ୟରେ ଏହାକୁ ‘ଧର୍ମ’ କୁହାଯାଏ। ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଗୁରୁମାନେ ତାହା ଶିଖାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅନିଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଶିଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ଧର୍ମର ପଥ ଛାଡ଼ି ଅପଥରେ ଯାଏ, ଅଥବା ବିପଥଗାମୀ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ—ଏହି କଥା ବେଦଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏହି ଅଧର୍ମର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ମଦୋନ୍ମତ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛ; ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରୁଛ। ଏହିପରି ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଦାନବମାନଙ୍କ ନାଶର ସୂଚନା ଦେଉଛି। ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱର ମହାରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଏହି ତ୍ରିପୁର, ତୁମେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ସବୁବେଳେ ମହାବଳୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ; ତୁମେ, ତୁମ ପୁଅ ଓ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନିଅ। ଏପରି ଭୟଙ୍କର ସୂଚନା ଦେଇ, ଦେବତା ତାଙ୍କର ନାଥଙ୍କ ନିବାସକୁ ପୁଣି ଫେରିଗଲେ।” ନାରଦ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନେତା ମୟା, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ: “ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଶୂର, ପୁଅ ଅଛ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛ; ଏବେ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର, ଆମ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ଯଦି ଜିତିବା, ଆମେ ଅମରମଣ୍ଡଳର ଅଂଶ ହେବୁ; ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଆମେ ଏହି ତିନି ଲୋକର ଭୋଗ କରିବୁ। ତେଣୁ, ପ୍ରାଚୀର, ଦ୍ୱାର ଓ ତୋରଣରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରୁହ, ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ଧର; ସତର୍କ ରୁହ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହ। ଏବଂ ତୁମେ ତିନି ସହରର ନିଜ ନିଜ ନିଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦଢ଼ ରୁହ; ସହର କେଉଁସି ଭାବେ ଭଙ୍ଗିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁମେ ଜାଣ; ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତୀର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେକୁ ରୋକ।" ଏପରି କଥା କହି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଅବରୋଧ କରିଥିବା ମୟା, ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭୟାନକ କଥାରେ ଅସ୍ଥିର କରି, ତ୍ରିପୁର ସହରକୁ ଲାଗିଗଲେ। ସେଉଁଠି ସୁଧା ଭଳି ଶୁଭ୍ର ଚିତ୍ତରେ, ଭବ, ଦିଗମ୍ବର, ମଦନ, ଅରି, ଅନ୍ଧକ ଓ ଯଜ୍ଞଶରୀର ନାଶକ ଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଧୁର ବାଣୀରେ ପୂଜା କଲେ, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁଧାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ ଦେବ, ମୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ସେ ଭୟରୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ; ତଥାପି ତାଙ୍କ ଚାହିଦା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସେଇ ଦାନବକୁ ନିର୍ଭୟ କରିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ନାରଦ ପୁଣି ଦେବସେନା ପାଖକୁ ଆସି, ତ୍ରିପୁରରୁ ଏସି, ସଭାରେ ବସିଲେ। ସେଠି, ଏଇ ଅଞ୍ଚଳ ଏଇଳାବୃତ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ଯେଉଁଠି ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ହୋଇଥିଲା, ବଳି ସେଠି ବନ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ। ସେଠି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ବିବାହ, ଯଜ୍ଞ, ଓ ଜନ୍ମାଦି କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେଠି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କନ୍ୟାଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥାଏ; ସେଠି ଭବ ସଦା ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ସେଠି, ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଯେପରି, ଲୋକପାଳମାନେ ସଦା ଦଢ଼ ଥାନ୍ତି; ମଧୁ ରଙ୍ଗ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍କ ଚିହ୍ନିତ ମହେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସେବକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ: “ହେ ବାସବ, ତୁମ ଶତ୍ରୁ ତ୍ରିପୁର ସହର ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଯେଉଁଠି ଉଡ଼ୁଥିବା ମହଲ, ପତାକା, ଧ୍ୱଜା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏହି ଘଟଣା ତିବ୍ର ଅଗ୍ନି ପରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତ; ଏଠିର ଲୋକମାନେ ପର୍ବତ ସଦୃଶ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀର, ଦ୍ୱାର ଓ ରକ୍ଷା ମଞ୍ଚରେ ଦାନବମାନେ ରହିଛନ୍ତି; ଏମାନେ ମେଘ ସଦୃଶ ଦେହ ଓ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ବିଜୟ ଲାଗି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ତୁମେ ଶତଶଃ ଦେବତା, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସହଯୋଗୀ ସହିତ, ମୋ ଗଣମାନେ ସହ ଏହି ମହାସୁରଙ୍କୁ ନାଶ କର। ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଅଡ଼ିଆ ପର୍ବତ ପରି ସ୍ଥିର ରହି, ତ୍ରିପୁର ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମ ବିଜୟ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦେଖିବି। କିନ୍ତୁ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁଗ ହେବାବେଳେ ତିନି ସହର ଏକ ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ଏକ ତୀରରେ ସେମାନେକୁ ଦହି ଦେବି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର।” ଭଗବାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇ, ଦେବତାନାୟକ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ତ୍ରିପୁର ଜୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଭୟଙ୍କର ରଥମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଗଣମାନେ ସିଂହ ଚିତ୍କାର ପରି ଗଜ୍ଜନା କରୁଥିଲେ, ମେଘ ଭଳି ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ସେଇ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ତ୍ରିପୁରର ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଗ୍ରହରେ ଉଠି, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ଆକାଶ ମାର୍ଗେ ଦେବସେନା ଦିଗରେ ଅଭିଯାନ କଲେ।