ଦେବତାମାନେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ରଥ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି ରଥର ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ଚକ୍ରରେ ପରିଣତ କଲେ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଓ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷ ଏହି ରଥର ପାର୍ଶ୍ବ ହେଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଦୁଇଟି ରଥର କାଣ୍ଥ ବନେଇଲେ, ଦୁଇଟି ଆରମ୍ଭ ଓ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର ନାଗ, ଦୁଇଟି ସର୍ପ ଏହି ରଥକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଭାର୍ଗବ, ଅଙ୍ଗିରା, ବୁଧ, ଅଙ୍ଗାରକ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଶନି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ ଆକାଶକୁ ରଥର ଛାଦ ଭାବରେ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା। ସେମାନେ ଦୁଇଟି ଜିଭ ଓ ତିନିଟି ଫୁଟି ସହିତ ସୁନା ରଥଧ୍ୱଜ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ମଣି, ମୁକ୍ତା, ନୀଳମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ଆଠମୁଖୀ ଦେବତାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ, ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ବିପାଶା, ଯମୁନା ଓ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରଥରେ ସାମିଲ ହେଲେ। ସରସ୍ୱତୀ, ଦେବିକା ଓ ସରୟୂ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରଥରେ "ବେଣୁ" ନାମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନାଗ, ବେଶ୍ୟା ଜନ୍ମ ନାଗମାନେ, ବାସୁକି ଓ ରୈବତ ବଂଶର ନାଗମାନେ ଏହି ରଥର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅଭିମାନ ଭରି ଦୃତଗତିରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ବିଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ସୁରସା, ସରମା, କଦ୍ରୁ, ବିନତା, ଶୁଚି, ତୃଷା, ଭୁଭୁକ୍ଷା, ସର୍ବୋଗ୍ରା, ମୃତ୍ୟୁ, ସର୍ବଶମ ମଧ୍ୟ ଏହି ରଥରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମବଧ୍ୟା, ଗୋବଧ୍ୟା, ବାଳବଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଜାଭୟା ଦଣ୍ଡ ଓ ଶୂଳର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦେବରଥ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ କୃତୟୁଗ ଯୁଗ ରହିଥିଲା। ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଯଜ୍ଞ କର୍ମକାରୀ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜଳମାନେ ସୁନା ତାରା ଶୋଭିତ ହେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେଉଁଠି ଏହି ଯୁଗ ରଥର ମୁଣ୍ଡରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନାଗ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା। ଋଗ୍ବେଦ, ସାମବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଓ ଅଥର୍ବବେଦ ଏହି ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା ହେଲେ। ଭିକ୍ଷା ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ନଦାନ ପ୍ରଧାନ, ସମସ୍ତ ଦାନ ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ହେଲା, ଏହା ହଜାର ହଜାର ଥିଲା। ଦୁଇଟି ପଦ୍ମ, ତକ୍ଷକ, କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ନାଗମାନେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପୁଛ ବାନ୍ଧିବାରେ ଲାଗିଲେ। ମନ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ଓ କର୍ମ ବିଧି, ଓଁକାରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବିପଦ, ଉପାୟ, ପଶୁବଳି ଓ ହୋମ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥର ଉପବାହାଗୁଡ଼ିକୁ ହଜାର ହଜାର ମଣି, ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଓଁକାର ରଥ ଆଙ୍କୁଶ ହେଲା, ତାହାର ଶିଖରରେ ବଷଟ୍କାର ରହିଥିଲା। ସିନିବାଳୀ, କୁହୂ, ରାକା ଓ ଶୁଭ ଅନୁମତି ଘୋଡ଼ା ଯୋକ୍ତି ଭାବେ ଥିଲେ, ଯାହା ଘୋଡ଼ା ଦିଗ ବଦଳେଇବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। କଳା, ହଳଦିଆ, ଧଳା ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ରଙ୍ଗର ଶୁଧ୍ଧ ଧ୍ୱଜମାନେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଫଫାଇଁ ଥିଲେ। ଛଅ ଋତୁ ଧନୁଷ ହେଲା, ବର୍ଷ ଧନୁଷ ତାନା, ଅଜାରା ଧନୁଷ ର ତାନା ଓ ସାମ୍ବିକା ଧନୁଷ ର ଭାରି ଅଂଶ ହେଲେ। କାଳ ନିଜେ ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ରୁଦ୍ର, ବର୍ଷ ତାଙ୍କ ରୂପ। ତେଣୁ ଉମା କାଳରାତ୍ରୀ ଧନୁଷ ର ଅଜାରା ହେଲେ। ଯିଏ ଗର୍ଭିଣୀ ତ୍ରିପୁରାକୁ ଦହନ କରିଥିଲେ, ସେଇ ତ୍ରିନୟନ ତୀର ରୂପେ ବିଷ୍ଣୁ, ସୋମ, ଅଗ୍ନି ଓ ତିନି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଲେ। ତୀରର ମୁଖ ଅଗ୍ନି, ଶିଖର ସୋମ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ। ଶକ୍ତିର ସମ୍ମିଳନ ତୀର ହେଲା, ତେଜ ରଥ ଚକ୍ରକୁ ଧାରଣ କଲା। ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବାସୁକି ନାଗ ତାଙ୍କ ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ ଛାଡ଼ି ଶକ୍ତିକୁ ଆବୃତ କଲେ। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ତେଜୋମୟ ରଥ ତିଆରି କରି ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହି ରଥ ଆମେ ତିଆରି କରିଛୁ, ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଛୁ; ଏହି ରଥ ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ହେଉ।" ସେଇ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ, ମେରୁଶୃଙ୍ଗ ସମାନ, ତିନି ଲୋକରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦେବତାମାନେ "ଶ୍ରେଷ୍ଠ!" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ ଶଙ୍କର ତାହାକୁ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ। ପୁନଃପୁନଃ ଏହି ରଥକୁ ଦେଖି "ଶ୍ରେଷ୍ଠ!" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅମର ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏପରି ରଥ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ତିଆରି କରିଛ, ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଏହି ରଥର ତେଜ ସହ ଏକ ଦ୍ରୁତ ସାରଥି ନିଯୁକ୍ତ କର।" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, ମନେ ହେଲା ଯେ କିପରି ଏହି କାମ ସଫଳ କରିବେ? "ମହାଦେବଙ୍କ ସମାନ ଅନ୍ୟ କିଏ ଅଛି? ଚକ୍ରଧାରୀକୁ ବ୍ୟତୀତ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶରଣାଗତ।" — ଏମିତି ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ଦେବମଧ୍ୟରେ ଦେବତାନାଥ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ରଥର ସାରଥି ହେବି," ଏବଂ ବୃଦ୍ଧତମ ବ୍ରହ୍ମା ଘୋଡ଼ା ଧରିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଉଚ୍ଚ ସିଂହନାଦ କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଙ୍କୁଶ ଧରି ସାରଥି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଏହା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ସାରଥି ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ଓ ହର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ଦେବତା ରଥରେ ବସିବା ସମୟରେ, ଘୋଡ଼ାମାନେ ହରଙ୍କ ଭାରରେ ଅତିବେଶୀ ହୋଇ, ମାଟିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଲେ ଓ ଧୂଳି ଗିଲେ। ଦେବତା ଦେଖିଲେ ଯେ ବେଦମାନେ ଭୟରେ କପିଗଲେ, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଯେପରି ଏକ ଦୁଃଖିତ ପୁଅ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ତାପରେ ପୁନି ରଥରୁ ଭୟଙ୍କର ସିଂହନାଦ ଉଠିଲା, ଦେବତାମାନେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ, ସମୁଦ୍ର ଚାପର ସମାନ ଧ୍ୱନି ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ଓଁକାର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଚାବୁକ ନେଇ, ଘୋଡ଼ାମାନେ ତାଙ୍କ ଗତି ଅନୁଯାୟୀ ଚଳାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ।