ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁମାନେ ଆଗେ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ଥିଲେ, ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ତ୍ରିପୁରାର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲେ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବାଧା ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବିନାଶ ଦିଗରେ ବଢ଼ିଯାଉଥିଲେ, ସବୁବେଳେ ବିବାଦ ଉଦ୍ଭବ କରୁଥିଲେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରୁଥିଲେ। ବୈଭ୍ରଜ, ନନ୍ଦନ, ଚୈତ୍ରରଥ ଅଟବି, ଅଶୋକ, ବରାଶୋକ ଓ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫୁଲୁଥିବା ଅଟବି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ଅବସ୍ଥାନ ଥିବା ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଋଷିମୁନିଙ୍କର ଅଟବି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଗଲା। ଦେବଲୋକ, ଦେବତାମାନେଙ୍କର ନିବାସ, ଏବଂ ଋଷିମୁନିଙ୍କର ଅଟବି ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ଥିଲା, କ୍ରୋଧିତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଦେବଲୋକ ଓ ମୁନିମାନେଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେଲା, ଦେବଭକ୍ତ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଚିଖିଖାଉଥିଲେ; ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟରାଜମାନେ ଯେମିତି ଫସଲକୁ ପୋକା ଖାଇଯାଏ, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉପଦ୍ରବ କରିଦେଲେ। ଏଭଳି ଅଧର୍ମ, ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ଅନ୍ୟାୟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଳିଦେଇଥିବାବେଳେ, ଜଗତ ଓ ଋଷିମୁନିଙ୍କର ଅଟବି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଆକାଶରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଘୋର ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ, ତିନି ଲୋକ ଭୟରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଲିନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଅବସ୍ଥାରେ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ପିତୃଗଣ ଓ ମାରୁତମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ସୁନାର ମଣ୍ଡାରେ ବସିଥିବା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ—"ଆପଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତ୍ରିପୁରାରେ ବସି ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି। ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମା, ଆମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।" "ଘନ ବଦଳ ଆସିଲେ ଯେମିତି ହଂସମାନେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି, ବା ସିଂହ ଆସିଲେ ହରିଣମାନେ ଭୟରେ ପଳାଯାନ୍ତି, ସେହିପରି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ଭୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆମ ପୁଅ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେର ନାମ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଭୁଲିଯାଇଛୁ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ନିବାସ ଓ ଋଷିମୁନିଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଧ୍ୱଂସ କରୁଛନ୍ତି, ଅହଂକାର ଭ୍ରମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ। ଯଦି ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ଷା ନ କରନ୍ତି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନାଶ କରିଦେବେ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରମ ବିନା ହୋଇଯିବ।" ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତାପରେ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୃଦୁମୁଖୀ, ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ମୁଁ ଯେଉଁ ଭୟହୀନତାର ବରାଦାନ ଦେଇଥିଲି, ଏହାର ସମୟ ଏବେ ଶେଷ ହେଲା। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଘୋଷଣା କରିଥିଲି, ତାହିଁ ହେଉଛି।" "ତ୍ରିପୁରା ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯେଉଁ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ବର୍ଷା ମାର ତୀର ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଏକ ତୀରରେ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଏଠି ଅଛନ୍ତି ଯିଏ ଏକ ତୀରରେ ତ୍ରିପୁରା ସହିତ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ? ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଥିବା କୌଣସି ଜଣେ ଏହି କାମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; କେବଳ ମହାଦେବ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏହା କରିପାରିବେ।" "ସେଥିପାଇଁ, ତୁମେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ହରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କର, ସେ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ଵଂସକାରୀ ଦେବତା, ସେ ତ୍ରିପୁରାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ। ପୁରାତନ ଦେବତାମାନେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ବାରିକେଡ୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଭବ ଏକ ଘାତରେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ; ଏହିପରି, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗରେ, ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନାଶ ହେବେ।" ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—"ଆସ, ଚଳିବା!" ତେବେ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକଠା ହୋଇ, ଭବଙ୍କ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ପୂର୍ବ-ଭବିଷ୍ୟତର ନାୟକ, ପାହାଡ଼ବାସୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେଠାରେ ମୁଁ ଓ ମହାତ୍ମା ନନ୍ଦିନି ମଧ୍ୟ ଥିଲୁ। ସେମାନେ ଜନ୍ମହୀନ ଦେବତାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନିଗୃହ ପରି, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଗ୍ନି ମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୃଦୁ ମୁଖ ଥିବା, ନୀଳ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣୀ, ଗୋପତି, ଵରଦାନଦାତା, ପାର୍ବତୀପତି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ନମସ୍କାର କଲେ। "ଭବଙ୍କୁ, ଶର୍ବଙ୍କୁ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ବରଦାନଦାତାଙ୍କୁ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ, ଜଟାଧାରୀ ଭୟଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମହାଦେବଙ୍କୁ, ଭୀଷଣ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ, ଇଶାନଙ୍କୁ, ଅନ୍ଧକ ନାଶକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନୀଳକଣ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ, କୁମାର ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଓ କୁମାର ପିତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଧୂମ୍ର, ଉତ୍ତମ, ଭୀଷଣ, ନୀଳଶିଖରୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଦିବ୍ୟ ଶୟନକୁ ନମସ୍କାର। ସର୍ପ, ତ୍ରିନୟନୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣବୀର୍ୟ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅମ୍ବିକାପତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବୃଷଧ୍ୱଜ, କପାଳଧାରୀ, ଜଟାଧାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଜଳେ ତାପିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ, ଅଜୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟା, ସମସ୍ତ ଭିତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଉପସ୍ଥିତ, ଦିବ୍ୟ ରୂପୀ, ଦେବ, ଦିବ୍ୟ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସୁଲଭ, ଅଭିଲଷ୍ୟ, ପ୍ରଶଂସ୍ୟ, ସଦା ପୂଜ୍ୟ, ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ସଦା କୃପା କରୁଥିବା, ମନୋରଥ ପୂରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ମହେଶ୍ୱର ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଦେବତାମାନେ ଏତେ ଭୟ କାହିଁକି?" ତାପରେ କଲେ—"ସ୍ୱାଗତ, ଦେବମାନେ! ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, କହ। ମୁଁ ସେହିକୁ ଏବେ ଦେଇଦେବି, କାରଣ ମୋର ପାଖରୁ କିଛି ତୁମେ ଚାହିଲେ ବଞ୍ଚିତ ହେବ ନାହିଁ।" "ମୁଁ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ତୁମେ ଭଲ ହେବାକୁ ଚାହେଁ। ମୁଁ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରୁଛି। ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେକୁ ଘୃଣା କରେ। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ସେମାନଙ୍କର ନାଶ ଭବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାଇଁ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।" ଏପରି ଦୟାରେ ଦେବତାଙ୍କୁ କଥା କହିବା ସହ, ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଓ ପୂଜ୍ୟ ଘୋଷଣା କଲେ।