ଦକ୍ଷର କନ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ମୁଁ ତୁମମାନେଠାରେ କହିଲି – ବିବାଦକୁ ଏଡ଼ିବା, ସତ୍ୟତା ଅନୁସରଣ କରିବା, ଏବଂ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଫଳାଫଳ ଓ ସମୟର ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ମୋର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦକ୍ଷର କନ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଭରିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ନଶ୍ଟ ଦିଗରେ ଯାଉଛନ୍ତି। ଦୁଃଖ ଓ ଅଭାଗରେ ଆବୃତ, ତିପୁରା ରେ ବସୁଥିବା ଅସୁରମାନେ ଏକାଉଁକୁ ରାଗ ଭରା ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୁଃଖ ଓ ଦୂର୍ଭାଗ୍ୟରେ ପଡ଼ି, ତିପୁରାର ଦାନବମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ୟତାକୁ ଛାଡ଼ି ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ହେଇଗଲେ। ସେମାନେ ନ୍ୟାୟବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଘୃଣା କରିବା, ଦେବମାନେକୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା, ଗୁରୁମାନେକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇନଥିବା, ଏକାଉଁକୁ ରାଗ କରିବା – ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ବିବାଦ କରିବା, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଉପହାସ କରିବା, ଏକାଉଁକୁ ଅପମାନ କରିବା, ନିଜ ଦେଇଁ ଏକାଉଁକୁ କଥା କହିବା – ଏହିପରି ଅସାଧୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ ବୃଦ୍ଧମାନେଠାରେ କଥା କହିବା, ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ ଉତ୍ତର ଦେଇନଥିବା, ହଠାତ୍ ଅଶ୍ରୁ ଭରିଯାଇବା, ଏବଂ ଅଭିଲାଷାରେ ଭରିଯାଇବା – ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ରାତିରେ ସେମାନେ ଦହି, ଚିଡ଼ା, ଦୁଧ ଓ ବେଲ ଫଳ ଖାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଖାଇବା ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ରଖି ଉପରେ ଢାକି ଶୁଇଥିଲେ। ମୁତ୍ର କରିବା ପରେ ପାଦ ଧୋଇନଥିବା, ଶୁଇବା ସମୟରେ ପରିଷ୍କାର ଚାଳିତା ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରିନଥିବା – ଏହିପରି ଅସାଧୁ ଆଚରଣ ଦେଖିଲେ। ଭୟରେ ଏକାଉଁକୁ ମାଉସ ଭଳି ଚିହ୍ନାଇ ଯାଉଥିଲେ, ନିଜ ଜୀବନୀ ସାଙ୍ଗିନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ ପରେ ପରିଷ୍କାର ହେବାକୁ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରିନଥିଲେ। ଏମିତି ଏକାଉଁ ଆଗରେ ଭଲ ଆଚରଣ ରହିଥିଲେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଖରାପ ଆଚରଣରେ ପଡ଼ି, ଦେବ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେଠାରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବିବାଦ ଲାଗାଇ ଦେବମାନେଠାରେ କ୍ଷତି କରିବା ମାନେ ନଶ୍ଟ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତିପୁରା ରେ ବସୁଥିବା ଦାନବମାନେ, ଭୈଭ୍ରଜା, ନନ୍ଦନା, ଚୈତ୍ରରଥ ଅଟ, ଅଶୋକ, ବରାଶୋକ ଓ ସବୁ ଋତୁରେ ଫୁଲୁଥିବା ଅଟ – ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବମାନେର ଅଟକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଦେବମାନେର ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ତପସ୍ବୀମାନେର ଅଟ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଦେବମାନେ ବସୁଥିଲେ, ତିପୁରାର ଦାନବମାନେ ରାଗରେ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଦେବମାନେର ମନ୍ଦିର ଓ ଆଶ୍ରମ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା, ଦେବପୂଜକ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଭାଗିଗଲେ, ଏବଂ ଅମରମାନେର ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ଏକାଉଁକୁ ଧାନ ଖେତରେ ପୋକା ଭଳି ଦୁଃଖ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଅଧର୍ମ, ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅଧିକାର କରିଥିବାବେଳେ, ତପସ୍ବୀମାନେର ଅଟ କ୍ଷୟ ହେଉଥିଲା, ଦେବମାନେ ଓ ତିନି ଲୋକ ଭୟରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବିଗଲେ। ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ପିତୃ, ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ଭୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ପାଇଁ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ସୁନା ମନ୍ଦାର ଉପରେ ବସିଥିବା, ପାଞ୍ଚମୁଖୀ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏଭଳି କହିଲେ – “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶିର୍ବାଦରେ, ତିପୁରାର ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ହଏ ପିତାମହ, ମେଘ ଆସିଲେ ହଁସମାନେ ଚିହ୍ନାଇଯାଉଥିଲେ, ସିଂହର ଭୟରେ ହରିଣମାନେ ଭଗିଯାଉଥିଲେ, ଏଭଳି ଦୈତ୍ୟମାନେର ଭୟରେ ଆମେ ଚାରିପାଖରେ ଭଗିଯାଉଛୁ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆମକୁ ଏତେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଛନ୍ତି, ଆମ ପୁଅମାନେ ଓ ଜୀବନୀ ସାଙ୍ଗିନୀମାନେର ନାମ ମଧ୍ୟ ଭୁଲିଯାଇଛୁ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦେବମାନେର ଗୃହ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେର ଆଶ୍ରମ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ; ଅହଙ୍କାର ଭ୍ରମରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଏହି ଦୁଃଖ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ଷା ନ କରିଲେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଦେବ, ମାନବ, ଆଶ୍ରମ ବିନା ହୋଇଯିବ।” ଦେବମାନେ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ମୁହଁରେ, ଦେବମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ – “ମୁଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୟହୀନତା ଆଶିର୍ବାଦ – ଏହାର ସମୟ ଶେଷ ହେଇଯାଇଛି, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲି। ତିପୁରା ଦୈତ୍ୟମାନେର ଏହି ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାହିଁ, ଯିଏ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିପୁରାକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବ। ମହାଦେବ ଛଡ଼ା, କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଏହି କାମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ତୁମମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ହରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ସେ, ଯଜ୍ଞ ନାଶକ ଦେବ, ତିପୁରାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବେ। ପୁରାତନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏକ ବାଧା ହେଇଥିଲା, ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା; ଭବା ଏକ ଘାଁରେ ଏହି ବାଧାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ। ତେଣୁ, ଦେବମାନେ ଦୁଃଖ ଭରା ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ଚଲିବା ଯାଉ”, ଏବଂ ପିତାମହ ସହିତ ଏକାଠି ହୋଇ ଭବାଙ୍କ ଆସନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ନାଥ, ମହାତ୍ମା ନନ୍ଦିନ ସହିତ ମୋତେ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଅଜନ୍ମ ଦେବ, ଅଗ୍ନି ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିବା, ଅଗ୍ନି ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜ ଭଳି, ଅଗ୍ନି ତେଜରେ ଶୋଭିତ – ଏହି ଭବାକୁ ଦେଖିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ମୁହଁ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଠାରୁ ମୃଦୁ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଗୋପତି, ଦାନ ଦେବାର ଦେବ – ଏହି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ ଏଭଳି ଶ୍ଲୋକ କହିଲେ – “ଭବାକୁ ନମସ୍କାର, ଶର୍ବାକୁ ନମସ୍କାର, ରୁଦ୍ରାକୁ ନମସ୍କାର, ବରଦାନ ଦେବାକୁ ନମସ୍କାର, ଅନନ୍ତ ପଶୁପତି, ଜଟାଧାରୀ ଭୟଙ୍କର ଦେବାକୁ ନମସ୍କାର। ମହାଦେବାକୁ ନମସ୍କାର, ଭୟଙ୍କର ଦେବାକୁ ନମସ୍କାର, ତ୍ରୟମ୍ବକାକୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ନମସ୍କାର, ଈଶାନାକୁ ନମସ୍କାର, ଭୟ ନାଶକ, ଅନ୍ଧକ ହନ୍ତାକୁ ନମସ୍କାର।