ଶତ୍ରୁ ଦେବତାଙ୍କର ନଗରଗୁଡ଼ିକ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶତ-ଶତ ରାଜପ୍ରସାଦ ଓ ଉଚ୍ଚ ମହଳରେ ଭରି ଆଲୋକମୟ ହେଉଥିଲା। ସେଠାରେ ଚାହିଦାର ସ୍ଥଳ ଥିଲା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଉଦ୍ୟାନ, ଜଳାଶୟ, କୁଆଁ, ଏବଂ ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ହୃଦୟାକାର ଝିଲି। ଅଶୋକ ଦାଣ୍ଡ ଭଳି ଅନେକ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା, କୋକିଲାର କୁହୁକ ଅନୁପମ ମହଳ ଓ ଚାରି-ସ୍ତମ୍ଭର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହ ଥିଲା। ଏଠାରେ ସାତ, ଆଠ, ଦଶ ତଳା ଅନେକ ଭବନ ମୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତି ନିପୁଣତାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ବହୁ ପତାକା, ଧ୍ୱଜ, ମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ଅନୁପମ ଗଞ୍ଜନା ଶବ୍ଦ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଭଳି ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଫୁଲ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ହୋଇଥିଲା। ଅଗ୍ନି-ହୋମ ଧୂଆଁରେ ଅନ୍ଧାର, ପ୍ରସ୍ତୁତ ପାତ୍ର ଭରି ଥିଲା, ଆକାଶ ଆବରଣ ଓ ଶାରି-ଶାରି ହଂସ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତ୍ରିପୁରାର ନଗର ଗୃହଗୁଡ଼ିକ ଶାରି-ଶାରି ଦାୟିଁ ଥିଲା, ମୁକୁତା ମାଳାରେ ଜ୍ୱଳି, ଚନ୍ଦ୍ରର ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ହସୁଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଚମ୍ପା, ଜାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସୁଗନ୍ଧିତ, ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଏକସାଥି ରହୁଥିଲେ। ତ୍ରିପୁରାର ତିନି ନଗରର ପ୍ରକାର୍ଣ୍ଡ ପ୍ରାଚୀର ଧାତୁ—ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ତାମ୍ବା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ପାହାଡ଼ର କିଲା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନଗରରେ ଶତ-ଶତ ଦ୍ୱାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବହୁ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ପାହାଡ଼ର ଚୂଡ଼ା ଭଳି। ତ୍ରିପୁରା ମଧ୍ୟରେ ଅନନ୍ୟ ମହିଳା ନଗର ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଶ୍ରୁଗ୍ଧ୍ୱନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା। ଉଦ୍ୟାନ, ରମ୍ୟ ଭୂମି, ପୋଖରୀ, ବଟମୁଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଝିଲି, ନଦୀ, ଅଟା-ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ, ଅନେକ ରତ୍ନ ଓ ଅନୁପମ ଫୁଲ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ତ୍ରିପୁରାର ଦ୍ୱାର ଶତ-ଶତ ଗଭୀର ଖାଳ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ମୟାଙ୍କ ମାୟା ବିଦ୍ୟାରେ ତିଆରି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କିଲାର ବିବରଣୀ ଶୁଣି, ଦିତିପୁତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ରାଜା ଓ ଅନେକ ଦୈତ୍ୟ ଅସମାପ୍ତ ଶୂରତା ସହ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ଏହିପରେ, ଅସୁରମାନେ ଗର୍ବିତ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ତ୍ରିପୁରାରେ ଭରିଗଲେ, ପାହାଡ଼ ହାତୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ମେଘ ଆକାଶକୁ ଜଳରେ ଭରିଦେଇଥିବା ଭଳି। ମୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ତ୍ରିପୁରାର କିଲା, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଶତ୍ରୁତାରେ ବନ୍ଧିତ, ସେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ। ଅନେକ ଅସୁର, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅ ନେଇ, ମୃତ୍ୟୁର ଭଳି ଭୟଙ୍କର ହସ୍ତ୍ର, ମୟାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାନୁସାରେ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଜଙ୍ଗଲରେ ସିଂହ, ସାଗରରେ ମଗର ଭଳି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦୃଢ଼ ଦେହରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏପରି, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଏହି ନଗରକୁ ଅଧିକାର କରି, ତ୍ରିପୁରା ଦଶ-ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ଦୈତ୍ୟରେ ଭରିଗଲା। ସୁତଳ ଓ ତଳପାତାଳର ଦାନବ ଓ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ଦୈତ୍ୟମାନେ, ମେଘ ଭଳି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଆସିଲେ। ଯେଉଁ ଚାହିଦା ଥିଲା, ତ୍ରିପୁରାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ପରେ, ମୟା ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ପୂରଣ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ରାତି, ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ଝିଲି, ଆମ୍ର ଉଦ୍ୟାନ, ତପସ୍ୱୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ସ୍ୱୟଂ ଦେହକୁ ଚନ୍ଦନ ଲେପ କରି, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଅନୁପମ ଭୂଷଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମା, ଫୁଲ ମାଳା ଓ ଉନ୍ଗୁନ୍ତରେ ଶୋଭିତ। ମହିଳାମାନେ ନିପୁଣ ଚେଷ୍ଟା ଓ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ। ମୟାଙ୍କ ତିଆରି ନିର୍ମାଣରେ, ମହା-ଅସୁରମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଧନ, ଧର୍ମ ଓ କାମରେ ମନ ଦେଇ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ତ୍ରିପୁରାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ହେବା ସତ୍ୱେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହୁଥିବା ଭଳି ଆନନ୍ଦରେ ଦିନ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ। ପୁଅମାନେ ପିତାଙ୍କୁ, ପତ୍ନୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ; କୌଣସି ବିବାଦ ନଥିଲା, ପ୍ରେମର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା। ତ୍ରିପୁରାବାସୀ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, କୌଣସି ଅଧର୍ମ ଦୁଃଖ ଦେଉନଥିଲା; ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ତ୍ରିପୁରାର ମନ୍ଦିରରେ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଶୁଭ ଦିନ ଘୋଷଣା ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହୋଇଥିଲା, ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦ, ଗୁଙ୍ଗୁର ଓ ବାଂଶୀ ନିଷା ଗୁଞ୍ଜନରେ ମିଶିଥିଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳାମାନେ ହସି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ମନ ଭରି ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଦର, ଧର୍ମ, ଧନ, ଏବଂ କାମ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ। ଏହିପରେ, ଅଭାଗ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ତୃଷ୍ଣା, ଭୋକ, ବିବାଦ ଓ ବିରୋଧ ଏକସାଥି ତ୍ରିପୁରାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଆସି, ତ୍ରିପୁରାକୁ ଭୟ ଦେଲେ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲେ, ଯେପରି ରୋଗ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସମସ୍ତ ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ, ମୟାଙ୍କ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁରାର ଅନ୍ତର୍ନଗରକୁ ଯାଇ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଦେଖିଲେ ଓ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପରେ, ମୟା ଦ୍ୱି-ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ମେଘ ଭଳି, ସଭା ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ମେରୁ ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଅନୁପମ ଆସନରେ ବସିଲେ, ଏହି ସୁନା ମାଳା ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହାଠାରୁ ଜଳ ବହିଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ତାରକ ଓ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ଦୈତ୍ୟ ବସିଥିଲେ, ହାତୀର ଚାଉଁ ଭଳି। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଅସଂୟମ ରୋଷରେ ଭରି, ଦୈତ୍ୟମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସଭାରେ ବସିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆହତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି ବସିଥିବା ସମୟରେ, ମୟା ମାୟାର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଉପଦେଶ କଲେ— “ଓ ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ, ଶୁଣ! ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି।