ଓଡ଼ିଆ ଜନାନ୍ତୁ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗାଥାରେ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ—ଉତ୍କଳ ଗଗନରେ ଗ୍ରହମାନେ କେମିତି ତାଙ୍କର ରଥରେ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ ଦଶଟି ପିତାଳି ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବେଶି ସଂଖ୍ୟାରେ ବେଗୀ, କେବେ କେବେ ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତିଶୀଳ, ଏବଂ ରଙ୍ଗରେ ଧଳା, ପିତାଳି, ଚିତ୍ରିତ, ନୀଳ, କଳା ଓ ଲାଲ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ଦଶ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାମାନେ ବାୟୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଧଳା, ହରିତ, ଚିତ୍ରିତ ଓ ବିବିଧ ଅଟୁଟ ଅଛି। ପରେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ରଥ ଅଷ୍ଟମୁଖୀ ଓ ସୁବৰ্ণମୟ, ଏହାକୁ ଅଠଟି ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଝଣ୍ଡା ସହିତ ଦୂତି ଦେଇ ଚଲାଇଥାନ୍ତି, ଏହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ଯୁବକ ଗ୍ରହ ସିଧା, ବାକ୍ର ଓ ପଛକୁ ଚଳାଇଥାନ୍ତି। ଅଙ୍ଗିରସ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ବୃହସ୍ପତି, ସୁବৰ্ণ ରଥରେ ଶ୍ବେତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ରଥ ଅଠଟି ଘୋଡ଼ା ଓ ଝଣ୍ଡା ସହିତ, ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏକ ବର୍ଷ ପରି ଚିହ୍ନରେ ବସି ନିଜ ଦିଗରେ ଚଳାଇଥାନ୍ତି। ଭାର୍ଗବ, ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଘୋଡ଼ା ଓ ଝଣ୍ଡା ସହିତ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଏହି ରଥରେ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଶନି, ଏକ ଶ୍ୟାମ ଲୋହା ରଥରେ ଶ୍ୟାମ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବେଗୀ ଚଳାଇଥାନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ ରଥକୁ ଅଠଟି କଳା ଘୋଡ଼ା, ତୀବ୍ର ଦନ୍ତ ଓ ବେଗୀ, ଅନ୍ଧକାର ରଥକୁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇଥାନ୍ତି। ରାହୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନରେ ଆସିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ଦିନର ଶେଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଯାଇ, ପୁନଃ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏପରେ କେତୁମତଙ୍କ ରଥକୁ ବେଗୀ ଘୋଡ଼ା, ପତଳା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦେହରେ, ଧୂଆଁ ସଦୃଶ ରଙ୍ଗରେ ଉଠାଇଥାନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଏମିତି, ସମସ୍ତେ ଧୁର୍ବ ଦଣ୍ଡକୁ ବାନ୍ଧି, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି, ସମସ୍ତେ ନିଜ ଅନୁକ୍ରମରେ ଗ୍ରହମାନେ ଚଳାଇଥାନ୍ତି। ଧୁର୍ବ ଦଣ୍ଡରେ ବାନ୍ଧି, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନେ ଗଗନରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାରାମାନେ ଧୁର୍ବକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଗଙ୍ଗାରେ ଏକ କାଠ ଜଳ ସହିତ ଚାଲିଯାଏ, ସେହିପରି ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟଗୁଡିକୁ ବାୟୁର ଶକ୍ତି ଚଳାଇଥାଏ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟଗୁଡିକୁ ଦେବମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେପରି ତାରା ଅନେକ, ସେପରି ତାହାର କିରଣ ଅନେକ; ସମସ୍ତେ ଧୁର୍ବରେ ବାନ୍ଧି, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ କରନ୍ତି। ଏକ ତେଲ ଲଗାଯାଇଥିବା ଚକ୍ର ପରି ସମସ୍ତ ଦୀପମାନେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏମିତି ଏକ ଆଗ୍ନି ଚକ୍ର ପରି, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ, ଏହି ଦୀପମାନେ ଚଳାନ୍ତି; ଏହି ବାୟୁକୁ ପ୍ରବାହ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଧୁର୍ବରେ ନିୟୁକ୍ତ ହୋଇ, ତାରାମାନେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଏହା ହେଉଛି ତାରା ଦଣ୍ଡ, ଶିଶୁମାର ମଣ୍ଡଳରେ ଧୁର୍ବ ଏକ ପିଲାର ଭଳି ଉପସ୍ଥିତ। ଦିନରେ ଯେ କୌଣସି ପାପ କରାଯାଏ, ରାତିରେ ଏହି ଶିଶୁମାର ଦେହରେ ବସିଥିବା ତାରାମାନେ ତାହାକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ବର୍ଷଗୁଡିକୁ ଦେଖି, ଏତିକି ବର୍ଷ ଜୀବନ ରହିଥାଏ; ଶିଶୁମାର ଦେହର ସମସ୍ତ ଭାଗ ଜାଣି, ଉତ୍ତାନପଦ ତାହାର ଉପର ଜିହ୍ୱା, ଯଜ୍ଞ ତଳ ଜିହ୍ୱା, ଧର୍ମ ମୁଣ୍ଡରେ ବସିଛି। ନାରାୟଣ ହୃଦୟରେ, ସାଧ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱିନ ମୁଖ ଚରଣରେ, ଵରୁଣ ଓ ଆର୍ୟମାନ ପଛ ଜଂଘାରେ ବସିଛନ୍ତି। ବର୍ଷ ତାହାର ଯୌନେ, ମିତ୍ର ପୁଛାରେ, ତାଲରେ ଅଗ୍ନି, ମହେନ୍ଦ୍ର, ମାରିଚି, କଶ୍ୟପ ଓ ଧୁର୍ବ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ତାରା ଦଣ୍ଡ, ଯାହା ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହୁଏନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗ୍ରହ, ଏବଂ ତାରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ। ସମସ୍ତେ ଧୁର୍ବକୁ ଦେଖି ଚକ୍ର ପରି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଧୁର୍ବକୁ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଧୁର୍ବ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡ ଭଳି ଉପସ୍ଥିତ, ଅଗ୍ନୀଧ୍ର ଓ କଶ୍ୟପ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୁର୍ବ। ଏହି ଧୁର୍ବ ଏକା ଚଳାଇ, ତାରା ଚକ୍ରକୁ ମେରୁ ଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ତାଣି ନିମ୍ନକୁ ଆଣି, ମେରୁକୁ ଦେଖି, ଚକ୍ର ପରି ଚଳାନ୍ତି। ଏଉଁପରି ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଅଛି, କିପରି ଦୀପମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗତି, ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ବିବରଣା କରିବି। ଅଗ୍ନି ଉଦୟ ସମୟରେ, ରାତିରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଯାହାର ଉତ୍ପତି ଅଦୃଶ୍ୟ, ଏହି ଅବିଭାଜିତ ଜଗତ ଅନ୍ଧକାର ରାତିରେ ଆଛି। ଚାରି ତତ୍ତ୍ୱ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ସେଥିରେ ନିୟୁକ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ୱୟଂଭୁ ଭଗବାନ ଜଗତ ଉଦ୍ଧାର ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ନିଷ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ। ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ ଅଗ୍ନି ରୂପ ନେଇ, ସେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ, ଅଗ୍ନିକୁ ଚକ୍ର ଆରମ୍ଭରୁ ଜାଣି, ଜଳ ଓ ଭୂମିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ। ବିଭାସ ପାଇଁ ଏହାକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି, ସେ ତିନି ରୂପ ନେଲେ: ଏହି ଭୂମିରେ ଯେ କୁଅଁ ତାହାକୁ ଅଗ୍ନି କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଯେ ଦୀପ୍ତି, ସେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଅଗ୍ନି; ବିଜୁଳି, ଜୀରଣ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ଅନ୍ଧାର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି। କିଛି ଦୀପ୍ତିରେ ଜଳିଥିବା, କିଛି ଅନ୍ଧାର; କାଠ ଘସି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନି ଜଳରେ ନିଶ୍ଵାସ ହୁଏ। ଫାଣ୍ଡ ଥିବା ଓ ଖାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ଅଗ୍ନି, ଦୀପ୍ତି ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଗୁଣରେ; ଧଳା ଗୋଳରେ ଅଗ୍ନି ତାପ ନାହିଁ, ଦୀପ୍ତି ଦେଉନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତି ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଅସ୍ତ ହୁଏ; ରାତିରେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେଣୁ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ଅଗ୍ନି ତାପ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତି ଦିନରେ ଜଳିଥାଏ। ଦୀପ୍ତି ଓ ତାପ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଶୋଷଣ କରି। ଭୂମିର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଅଂଶରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ରାତି ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗାଥା ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହମାନେ, ତାଙ୍କର ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ଧୁର୍ବ ଦଣ୍ଡ, ତାରା ମଣ୍ଡଳ ଓ ଦୀପ୍ତିର ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଉତ୍କଳ ଗଗନର ଚଳାଚଳ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ।