ବୁଧ ଏକ ଗୁଣବତୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ସେହି ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ, ବୁଧ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ । ଏହି ଭୂମିକୁ ତାପରେ ଇଲାଭୃତ ଭାବେ ଡାକାଯାଉଥିଲା, ଇଲାଙ୍କ ନାମରେ । ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶ ଓ ସୂର୍ୟବଂଶର ଆରମ୍ଭରେ, ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ଇଲାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା । ଏଭଳି, ପୁରୁରବା ମାନବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବଂଶର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେଲେ । ସୂର୍ୟବଂଶର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏକ ସମୟରେ, ଇଲା କିମ୍ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ପରେ, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ହେଲେ—ଉତ୍କଳ, ଗୟା ଓ ପ୍ରବଳ ହରିତାଶ୍ୱ । ଉତ୍କଳଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ ଉତ୍କଳ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଗୟାଙ୍କର ବଂଶଜ ଗୟା ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ହରିତାଶ୍ୱଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ କୁରୁମାନେ ସହିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ, ପୁରୁରବାଙ୍କ ପୁଅକୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରାଗଲା । ଏହିପରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଜେଉଁଠି ଜଗତର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଉଠାରେ ମଧ୍ୟଭାଗ ଅଞ୍ଚଳ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ, ଓ ଦେବୀୟ ଫଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ । ନରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ଶୁଚି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ; ନଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଅମ୍ବରୀଷ, ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ତିନି ପୁଅ ଥିଲେ—ଧୃତକେତୁ, ଚିତ୍ରନାଥ ଓ ପ୍ରବଳ ରଣଧୃଷ୍ଟ । ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ପୁଅ ଅନର୍ତ୍ତ, ତାଙ୍କ ଝିଅ ସୁକନ୍ୟା । ଅନର୍ତ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ରୋଚମାନ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ; ସେଠି ଭୂମିକୁ ଅନର୍ତ୍ତ ଓ ନଗରକୁ କୁଶାସ୍ଥଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା । ରୋଚମାନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରେବା, ଯାହାକୁ ରୈବତ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା; ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶତପୁତ୍ର ମଧ୍ୟରେ କକୁଦ୍ମି ବଡ଼ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଝିଅ ରେବତୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ; କରୁଷଙ୍କ ଅନେକ ପୁଅ କରୁଷ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ପ୍ରିଷଧ୍ର ଗୋଉ ହତ୍ୟା କରିଥିବାରୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପରେ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ କଥା କହିବି—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଶୁଣ । ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ ବିକୁକ୍ଷି, ଯାହାକୁ ଦେବରାତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା, ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ଶତପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ତାଙ୍କ ପନ୍ଦରଟି ପୁଅ ଥିଲେ । ସେମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଉତ୍ତରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଆଉ ଚୌଦ୍ଦଜଣ ଦକ୍ଷିଣରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ ମିଶି ଶତପୁତ୍ର ହେଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବଡ଼ ଥିଲେ କକୁତ୍ସ୍ଥ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁୟୋଧନ । ସୁୟୋଧନଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଙ୍କ ପୁଅ ବିଶ୍ୱଗସ, ବିଶ୍ୱଗସଙ୍କ ପୁଅ ଇନ୍ଦୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଯୁବନାଶ୍ୱ । ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ, ଶ୍ରାବସ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ ବତ୍ସକ, ଯିଏ ଗୌଡ଼ଭୂମିରେ ଶ୍ରାବସ୍ତୀ ନଗର ନିର୍ମାଣ କଲେ । ଶ୍ରାବସ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅ ବୃହଦଶ୍ୱ, ତାଙ୍କଠାରୁ କୁବଳଶ୍ୱ; ସେ ପୁରାତନକାଳରେ ଧୁନ୍ଧୁ ରକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି ‘ଧୁନ୍ଧୁମାର’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ତାଙ୍କ ତିନି ପୁଅ—ଦୃଢ଼ଶ୍ୱ, ଦଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କପିଳଶ୍ୱ; ଧୁନ୍ଧୁମାରୀ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ । ଦୃଢ଼ଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରମୋଦ, ପ୍ରମୋଦଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ୟଶ୍ୱ, ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ନିକୁମ୍ଭ, ତାଙ୍କଠାରୁ ସଂହତାଶ୍ୱ । ସଂହତାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଅକୃତାଶ୍ୱ ଓ ରଣଶ୍ୱ; ରଣଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଯୁବନାଶ୍ୱ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ଧାତା । ମନ୍ଧାତାଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁକୁତ୍ସ, ଧର୍ମସେନ ରାଜା, ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ଶତ୍ରୁଜିତ୍ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ । ପୁରୁକୁତ୍ସଙ୍କ ପୁଅ ବସୁଦା, ଯିଏ ନର୍ମଦା ନାଦୀର ନାଥ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ସମ୍ଭୁତି, ତାଙ୍କଠାରୁ ତ୍ରିଧନ୍ୱ । ତ୍ରିଧନ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣ, ତାଙ୍କଠାରୁ ସତ୍ୟବ୍ରତ, ତାଙ୍କଠାରୁ ସତ୍ୟରଥ । ସତ୍ୟରଥଙ୍କ ପୁଅ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କଠାରୁ ରୋହିତ, ରୋହିତଙ୍କ ପୁଅ ବୃକ, ବୃକଙ୍କ ପୁଅ ବାହୁ । ବାହୁଙ୍କ ପୁଅ ସଗର, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା । ସଗରଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ—ପ୍ରଭା ଓ ଭାନୁମତୀ । ଉଭୟ ରାଣୀ ପୁଅ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଋଷି ଔର୍ବଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ; ଔର୍ବ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଲେ । ଜଣେ ରାଣୀ ପାଇବେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ, ଅନ୍ୟଜଣେ ପାଇବେ ବଂଶ ଚାଲାଇବାକୁ ଏକ ପୁଅ । ପ୍ରଭା ଅନେକ ପୁଅ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ । ଭାନୁମତୀ ଜଣେ ପୁଅ ଅସମଞ୍ଜସ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ପ୍ରଭା ଯାଦବୀ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ସେମାନେ ଅଶ୍ୱ ଖୋଜି ଭୂମି ଖୋଦିବା ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତାପରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ । ଅସମଞ୍ଜସଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଂଶୁମାନ । ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦିଲୀପ, ଦିଲୀପଙ୍କ ପୁଅ ଭଗୀରଥ, ଯିଏ ତପସ୍ୟା କରି ଭାଗୀରଥୀ ଗଙ୍ଗାକୁ ଭୂମିରେ ଆଣିଥିଲେ । ଭଗୀରଥଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାଭାଗ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଅମ୍ବରୀଷ, ତାଙ୍କଠାରୁ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ । ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କ ପୁଅ ଅୟୁତାୟୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ପୁଅ କଳ୍ମାଷପାଦ, ଯିଏ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅନରଣ୍ୟ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ନିଘ୍ନ । ନିଘ୍ନଙ୍କ ଦୁଇଁ ପୁଅ—ଅନମିତ୍ର ଓ ରଘୁ । ଅନମିତ୍ର ବନକୁ ଚଲିଗଲେ; ସେ କୃତୟୁଗରେ ରାଜା ହେବେ । ରଘୁଙ୍କୁ ଦିଲୀପ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଜକ । ଦୀର୍ଘବାହୁଙ୍କୁ ଅଜା, ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶରଥ ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଚାରି ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣ ସ୍ୱରୂପ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ରାମ, ଯିଏ ରାବଣଙ୍କୁ ବିନାଶ କଲେ ଓ ରଘୁବଂଶକୁ ଉନ୍ନତ କଲେ । ଭାର୍ଗବ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି ଭାଲ୍ମୀକି ତାଙ୍କ କଥା ରଚନା କଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ କୁଶ ଓ ଲବ, ଯେଉଁମାନେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ । କୁଶଙ୍କୁ ଅତିଥି, ତାଙ୍କୁ ନିଷଧ; ନିଷଧଙ୍କୁ ନଳ, ନଳଙ୍କୁ ନଭ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।