ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ଦ୍ୱୀପମାଳାର ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ନାମ କହିବି, ଯଥା—କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ଅଞ୍ଚଳକୁ କୁଶଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ବାମନ ଦ୍ୱୀପର ଅଞ୍ଚଳ ମାନୋନୁଗା। ମାନୋନୁଗା ପରେ ଅଛି ଉଷ୍ଣା ନାମକ ତୃତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ତାହା ପରେ ପାବନକା ଅଞ୍ଚଳ, ଏବଂ ପାବନକା ପରେ ଅନ୍ଧକାରକା। ଅନ୍ଧକାରକା ଅଞ୍ଚଳ ପରେ ମୁନିଦେଶ ଅଛି, ଏହା ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ୱନ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ବିବର୍ତ୍ତିତ। ସେଠି ଲୋକମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅଧିକାଂଶ ଧଳାବର୍ଣ୍ଣର, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ସହିତ ମିଶିଥାନ୍ତି। ସେଠି ଯେଉଁ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ବହିଯାଉଛି। ଏଠାରେ ଗୌରୀ, କୁମୁଦ୍ବତୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ରାତ୍ରି, ମନୋଜବା, ଖ୍ୟାତୀ, ପୁଣ୍ଡରୀକା ଏବଂ ଗଙ୍ଗା—ଏହି ସପ୍ତ ନଦୀ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। ଏହାଛଡ଼ା ହଜାର-ହଜାର ଅନ୍ୟ ନଦୀ ଏହି ସପ୍ତ ନଦୀର ତଟରେ ଏବଂ ନିକଟରେ ବହିଯାଉଛି, ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାପକ ରୂପ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଉଁଠି ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରଳୟ କେମିତି ହୁଏ, ଏବେ ଶାଲ୍ମଳୀ ବିଷୟରେ କହିବି। ଶାଲ୍ମଳୀଦ୍ୱୀପ କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ଏହା ଦହି ଓ ଜଳର ସାଗରରେ ବାଂଧିଯାଇଛି। ସେଠି ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଧାର୍ମିକ, ଲୋକମାନେ ବହୁଦିନ ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଏଠି କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଭୂମିର ଶକ୍ତି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଅନୁଗୃହୀତ। ଏଠି ପ୍ରଥମ ପାହାଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏହାକୁ ସୁମନା କୁହାଯାଏ; ମଧ୍ୟରେ ହଳଦିଆ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ତାପରେ ମାଟିର ବନ୍ଦେ ପ୍ରସ୍ଥର ତିଆରି ପାହାଡ଼ ଅଛି। ତୃତୀୟ ପାହାଡ଼ ସର୍ବସୁଖ ନାମକ, ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଭରିତ; ଏଉଁଠି ମଧୁମକୁଣ୍ଡଳ ଡାଣ୍ଡା ପରି ହେବା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଅଛି। ଏଠି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ମହାନ ପାହାଡ଼ ଅଛି—ରୋହିତ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର। ଏଠି ଭୂମି ସୁଖଦ, ଚତୁର ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମୟ। ତୃତୀୟ ରୋହିତ ପାହାଡ଼, ଯାହାକୁ ରୋହିଣା ବୋଲି ପରିଚିତ, ଏଠି ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ମିଳେ, ଏଉଁଠି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ପ୍ରଜାପତି ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ଥାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଚିଜିନିଷ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ; ଏଠି ମେଘ ବର୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାପ କିମ୍ବା ଶୀତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଭଳି କିଛି ନାହିଁ। ଏହି ତିନି ଦ୍ୱୀପରେ କୁହିବା ପାଇଁ କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣ, ଆଶ୍ରମ, ଗ୍ରହ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ଭୟ ନାହିଁ। ଏଠି ଉଦ୍ଭିଦ, ଜଳ ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ପ୍ରଚୁର ଅଛି; ଛଅ ରସର ଖାଦ୍ୟ ସ୍୵ୟଂ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ସେଠି କୌଣସି ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ୍ଚ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଅଧିକାର ନାହିଁ; ଲୋକମାନେ ସ୍ୱସ୍ଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତିରିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନସିକ ସିଦ୍ଧିରେ ବସିଥାନ୍ତି, ସୁଖ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ରୂପ, ଧର୍ମ ଓ ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଶାଲ୍ମଳୀର ଶେଷ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏହି ତିନି ଦ୍ୱୀପର ଶୁଭ କ୍ରମ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଚକ୍ରାକାର ଏବଂ ସୁରୋଦ ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱୀପର ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼। ଏବେ ମୁଁ ଛଅଟିଏ ଦ୍ୱୀପ—ଗୋମେଦକ ବିଷୟରେ କହିବି। ସୁରୋଦ ସାଗର ଗୋମେଦକ ଦ୍ୱୀପକୁ ଘେରିଛି। ଏହା ଶାଲ୍ମଳୀର ଦୁଇଗୁଣା ବିସ୍ତୃତ, ଏଠି ଦୁଇଟି ଅତି ଚମତ୍କାର ପାହାଡ଼ ଅଛି। ପ୍ରଥମ ପାହାଡ଼ ସୁମନା, ଯାହା ପ୍ରାକୃତିକ ଅଞ୍ଜନ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି; ଦ୍ୱିତୀୟ କୁମୁଦ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଉପଲବ୍ଧ। ଏହି ପାହାଡ଼ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଅତି ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାର। ଗୋମେଦକ ମଧୁର ଜଳର ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘେରା। ଏହି ଛଅଟିଏ ସାଗର, ଯାହା ସୁରୋଦ ଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା, ତାହା ସହିତ ଧାତକୀ ଓ କୁମୁଦ ନାମକ ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳ, ଯେଉଁମାନେ ହବ୍ୟଙ୍କ ସନ୍ତାନ। ପ୍ରଥମ ଅଞ୍ଚଳ ସୌମନା, ଯାହା ଧାତକୀ ଖଣ୍ଡ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ କୁମୁଦ, ଏହି ଦୁଇଟି ଅଞ୍ଚଳ ଗୋମେଦକ ଦ୍ୱୀପର ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ। ଦୁଇଟି ପାହାଡ଼ ଗୋଲାକାର, ଅନ୍ୟ ସବୁ ଉଚ୍ଚ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସୁମନା ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଏହା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଚାଲିଯାଏ; ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁମୁଦ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଭିତି ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୀପ ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ; ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳ ଧାତକୀଖଣ୍ଡ ଓ ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳ କୁମୁଦ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ଦୁଇଟି ଅଞ୍ଚଳ ଗୋମେଦକ ଦ୍ୱୀପର ଗଣନା ଅଞ୍ଚଳ। ଏବେ ମୁଁ ସପ୍ତମ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ କହିବି; ଏହାର ସାଗର ଉଖୁର ରସର ତିଆରି, ଏହା ଗୋମେଦକର ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼। ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ପୁଷ୍କର ଘେରିଛି, ଯେଉଁଠି ପଦ୍ମ ଫୁଲ ରହିଛି; ପୁଷ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରସାନୁ ନାମକ ଚମତ୍କାର ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଏହା ରଙ୍ଗିନ ଏବଂ ବିଶାଳ। ଏହି ପାହାଡ଼ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ପାଥର ଜାଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତୃତ। ଏହା ସତାଇ ହଜାର ଯୋଜନା ଚକ୍ରାକାର ଏବଂ ଚବିଶ ଯୋଜନା ଉଚ୍ଚ; ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାନସ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା କୂଳ ନିକଟରେ, ପୂର୍ବ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଚ୍ଚ; ଏହା ଏକାବନ୍ଧ ହଜାର ଅର୍ଧ ଯୋଜନା ଉଚ୍ଚ। ଏହାର ପୁତ୍ର ମହାବୀତା ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳର ରକ୍ଷା କରେ। ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ପୁଷ୍କର ମଧୁର ଜଳର ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘେରା। ଏହା ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ପରିଧିରେ ଗୋମେଦକର ଦୁଇଗୁଣା; ସେଠି ଲୋକମାନେ ତିରିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ରହନ୍ତି।