ତାରା ଆକୃତି ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମୁକୁତାରେ ଶୋଭିତ। ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଜଳାଶୟ ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ମାନ୍ଦ ଉଷ୍ଣ ଓ ସ୍ନାନର ଶୀତଳତାକୁ ଦୂର କରେ। ଏହି ଜଳାଶୟ ବୈଦୂର୍ୟ ପଥର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର। ଏହାର ଆକାର ଦୁଇଶେ ଧନୁଷ ଲମ୍ବ, ସମଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଏବଂ ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି। ସେଇ ଆକର୍ଷକ ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ଗୁହା ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ। ସେଠାରେ ଏକ ଶିଳା ମଞ୍ଚରେ ଅଦ୍ଭୁତ କମଳ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଶୀତଳ ଓ ପାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଜଳଜ ପୁଷ୍ପରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ହେ ରାଜା, ସେଇ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଆକାଶ ସଦୃଶ, ସମଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଆକର୍ଷକ; ଏହି ଜଳ ମଧୁର, ହଳକା, ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ। ଏହି ଜଳ କେବେ ଗଳାକୁ ଶୁଖାଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପେଟକୁ ଭରିଦିଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଶରୀରକୁ ଉତ୍ତମ ତୃପ୍ତି ଓ ସଂତୋଷ ଦେଇଥାଏ। ସେଠାରେ ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରଜତ ମହଲ ଅଛି, ଯାହା ତିନିଜଣଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଏବଂ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସେତୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ମହଲ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସମ୍ମିଳିତ ଭଳି ଚମକୁଛି, ରଜତରେ ନିର୍ମିତ, ବୈଦୂର୍ୟ ଶିଳାର ମନୋହର ଶିଢ଼ି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ପଗହ ପଙ୍କ୍ତି ରହିଛି। ଏହାର ସାଫାୟର ମହାସ୍ତମ୍ଭ, ପନ୍ନା ମଞ୍ଚ ଓ ହୀରାର ଜାଲି ରେ ଚମକୁଛି, ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର। ସେଠାରେ, ସେଇ ମହଲରେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଭଗବତୀ ଶେଷ ନାଗ ଉପରେ ଶୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ଏକ ଘୁଞ୍ଚିଥିବା ଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶେଷ ନାଗଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଚକ୍ରଧାରୀ ପଦ ରଖିଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ପାଦ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି। ଏକ ପାଦ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଂକରେ ରହିଛି, ସେ ଶେଷର କୋଇଲକୁ ଶାନ୍ତ କରୁଛନ୍ତି; ଭଗବାନଙ୍କ ହାତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଶେଷ ନାଗଙ୍କ କୋଇଲ ଉପରେ ରହିଛି। ଏକ ହାତ ମୁଣ୍ଡର ପଛରେ ରଖିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟଟି ପ୍ରସାରିତ। ଭଙ୍ଗିମା ହୋଇଥିବା ଗୁଡ଼ିକୁ ମଣି ଶୃଙ୍ଖଳା ଶୋଭା ଦେଉଛି; ଅନ୍ୟ ହାତ ଅଳ୍ପ ଭଙ୍ଗି ହୋଇ ନାଭି ସମୀପରେ ଅଛି। ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ହାତ ଏପରି—ଏକଟି ପରିଜାତ ପୁଷ୍ପମାଳା ଧରିଛି, ନାକର ସିଧାରେ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପାଦ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅପରାଜିତ କମଳ ମାଳିକା ହାତରେ ମସାଜ କରୁଛନ୍ତି; ଭଗବାନ କୁଣ୍ଡଳ, ମୁକୁଟ, ହାର ଓ ବାହୁଲତାରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଭଗବାନ ଅନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର, ବାଲା, ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଶୋଭିତ; ତାଙ୍କର ମନୋହର ମୁଣ୍ଡ ମଣିମୟ ନାଗମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ, ଯାହାର ତତ୍ତ୍ୱ ଅଜ୍ଞାତ ଥିଲା, ଅତ୍ରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ସିଦ୍ଧ ଋଷିମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବଂଶମାଳିକାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ଦେହ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ଅଭିଷିକ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଧୂପରେ ସୁସ୍ଗନ୍ଧିତ, ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ମଧୁର ଫଳ ଦେଇ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦେବତା କମଳମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଚମକାଉଥିଲେ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖି ଶିର ନମାଇଲେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୀତିରେ ଆସି, ଘୁଞ୍ଚି ଓ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ରାଜା ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ହଜାର ନାମରେ ସ୍ତୁତି କଲେ। ପୁନଃପୁନଃ ଉଠି, ସେଇ ମନୋହର ମନ୍ଦିରକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ମୁନିବାସରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ। ଗୁହା ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ ଆକର୍ଷକ ଗୁହାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ତପସ୍ୟା କରି, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପ, ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଦିନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ଅଗ୍ନିପୂଜାରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ। ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍କରିଣୀର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରି, ସଦା ପ୍ରାଣାୟାମ କରୁଥିଲେ, ରାଜା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ଗୁହାରେ ଶୋଇ, ଖାଦ୍ୟ ଆଚାର ତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ଜଳ ପିଇ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ; ତାଙ୍କର ଦେହ କେବେ କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ଏଭଳି ରାଜା ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏହି ମୁନିବାସରେ କିଛି ଦିନ ରହିଲେ, ସେଉଁଠି କେବେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ସମ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେଠାରେ ସୁନ୍ଦର ମୁନିବାସରେ, ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ସଂପତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ମିଶି ଖେଳୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଅନେକ ପୁଷ୍ପ ଆଣି, ମାଳା ଗୁଞ୍ଜି, ପ୍ରଥମେ ଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ, ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପାଇଁ ଦେଲେ। ଏହି ମାଳା ଗୁଞ୍ଜିବା, ଖେଳିବା ଓ ମନମତାବିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା ତାହାକୁ ସତ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଅପ୍ସରା ପୁଷ୍ପ ତୁଳିବାରେ ମନ ଲଗାଇ, ଲତାର ଜାଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସହଚରୀମାନେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ପ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ, କମଳ ଗନ୍ଧରେ ମଦମାତ, ମୁହଁ ମଧୁମକ୍ଷିକାରେ ଘିରିଯାଇ, ନିଶ୍ୱାସରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ପ୍ରିୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ଚକ୍ଷୁ ମଧୁମକ୍ଷିକାରେ ଢାକିଯାଇ, ପ୍ରିୟଙ୍କ ଶ୍ୱାସରେ ଦୃଷ୍ଟି ଅସ୍ପଷ୍ଟ। ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟୀ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁଷ୍ପ ତୁଳି, ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଲେ; ପ୍ରିୟ ତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ମାଳା ଦେଇ ମୁଣ୍ଡ ଅଳଙ୍କୃତ କଲେ, ସେ ଫୁଲ ମୁକୁଟରେ ଚମକିଲେ। ଆଉ ଜଣେ ନିଜେ ପୁଷ୍ପ ଗୁଞ୍ଜି, ପ୍ରିୟ ତାଙ୍କୁ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧାଇଲେ, ସେ ଆତ୍ମତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ, ମନର ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଗଲା। ଏହି ଗୁପ୍ତ ଉଦ୍ୟାନରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ପୁଷ୍ପ ଥିବା ଲତାକୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକ ଗୁପ୍ତଭାବେ ନେଇଗଲେ। ଲତା ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, କିଛି ଅପ୍ସରା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହ ଲତା ମଧ୍ୟରେ ଖେଳି, ନିଜକୁ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିଲେ। କିଛି ଅପ୍ସରା ରାଜାଙ୍କୁ କମଳ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଓ ଦିବ୍ୟ, ଚମତ୍କାର ନାରୀମାନେ ସହ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏକ ଅପ୍ସରା ହସି ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟିଲେ; ପ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟିଲେ, ସେ ଏହାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।