ପୁରୁରବାସ୍ ରାଜା ଜଙ୍ଗଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅନେକ ମଞ୍ଜୁଳୀତକ, ଦାତ୍ୟୂହ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଚଷ ଓ ଅନେକ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକର୍ଷିତ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ, ହରିଣ ଓ ବଡ ହରିଣ, ଅଜୟ ସିଂହ, ମାନ୍ଦା ସିଂହ, ଚିତା, ଶରଭ ଓ ଭେଡିଆ ଦେଖାଗଲା। ସେଠି ଅନେକ ଭାଲୁ, ତିଆ, ପୁଛ ଥିବା ବାନର ଓ ବାନର, ଖରା, କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ, ବିଲେଇ ଓ ବାୟୁ ଗତିର ପଶୁମାନେ ଦେଖାଗଲେ। ସେଠି ଉଲା, ନେଉ, ଉଲା ଓ ମଙ୍ଗୁସ, ଗଛରେ ଖୁସି ହେଉଥିବା ସିଂହ, ମଦିରାପ୍ରମାଣ ହାତୀ, ମହିଷ, ବନ୍ୟ ଗଂ, ବଳଦ, ଉଟ, ହରିଣ, ଗୌର ଓ ଗଧା ଦେଖାଗଲେ। ଏଠି ମେଢ଼ା, ଭେଡ଼ା, ହରିଣ, କୁକୁର, ନୀଳ ବର୍ଣ୍ଣର ପଶୁ, ବଡ଼ ସାପ, ଭୟଙ୍କର ପଶୁମାନେ ଦେଖାଗଲେ। ସେଠି ଦାଢ଼ି ଥିବା ଶୁଆ, ଶରଭ, କଠୋର ପକ୍ଷୀ, କଶମ୍ବରା ପକ୍ଷୀ ଦେଖାଗଲେ, ଭୟଙ୍କର ପଶୁ, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ କଳା ପୁଛ ଥିବା ପଶୁମାନେ ଦେଖାଗଲେ। ଦାଢ଼ିଥିବା ପଶୁ, ଗଣ୍ଡା, ଶୁଆ, ଘୋଡ଼ା, ମୁଲ୍, ଗଧା—ଏମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ଏକାଠି ଶାନ୍ତିରେ ବସୁଥିଲେ। ରାଜା ଏହି ପ୍ରତିପକ୍ଷ ପଶୁମାନେ ଏକାଠି ଶାନ୍ତିରେ ବସୁଥିବା ଦେଖି ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ; ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ପୂର୍ବରୁ ଅତ୍ରି ଋଷିଙ୍କ ନିବାସ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଆଶ୍ରମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲା, ଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜୀବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିଗତ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି କୌଣସି କ୍ଷତି କରୁନଥିଲେ। ସେଠି ଅନ୍ୟ ମାଂସାହାରୀ ପଶୁମାନେ ଦୁଧ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ; ଏହି ପ୍ରକାର ନିର୍ମାଣ ଅତ୍ରି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା। ପାହାଡ଼ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଉପତ୍ୟକାରେ ରାଜା ନିଜେ ବସିଥିଲେ; ସେଠି ଚଟାନ ଦିବ୍ୟ ଦୁଧ ଝରିଥିଲା, ଅମୃତ ସମ ମଧୁର, କୌଣସି କଣ୍ଟା ନଥିଲା। କେବେ କେବେ ମହିଷ, କେବେ କେବେ ଛେଉ ସ everywhere ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଚଟାନ ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କେଉଁଠି ଦହି ରହିଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ଭୂମିପତି ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ; ସେଠି ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦ ଓ ନଦୀ ଥିଲା, ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠି ଅନେକ ଚ୍ୟାନେଲ ଥିଲା—କେବେ ଉଷ୍ଣ, କେବେ ଶୀତଳ; ପାହାଡ଼ର ଗୁହାମାନେ ପ୍ରତି ପଦେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ପାହାଡ଼ ଶିଖରର ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚାରିପାଖ ରେ କେବେ ବରଫ ପଡ଼ୁନଥିଲା; ସେଠି ପାହାଡ଼ ଶ୍ରେଣୀ ବରଫ ମୁକ୍ତ ଥିଲା। ସେଠି ରାଜା, ପାହାଡ଼ର ଏକ ଧଳା ଶିଖର ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମେଘମାନେ ସଦା ବରଫ ନେଇ ଆସନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଏକ ଶିଖର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଷା ମେଘ ସଦା ବର୍ଷା କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଖରରେ ପଥର ବର୍ଷା କରେ। ଏହି ଆଶ୍ରମ ମନୋହର, ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଦା ନଦୀ ଝରିଥିଲା, ଗଛର ଫଳ ସଦା ଫଳଦାୟକ, ଦେବତାମାନେ ଉପଯୋଗ କରିପାରିବା। ସେଠି ସଦା ମଧୁମକୁଆ, ଦିବ୍ୟ ମହିଳା ଓ ଗୀତ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଏହା ପାହାଡ଼ ଭଳି ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିଲା। ସେଠି ବାନରମାନେ ଏଠୁ ଉଠି ସେଠୁ ଖେଳୁଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ମହାରାଜ, ବରଫର ତାଲ ଚାନ୍ଦ୍ର ଚକ୍ର ଭଳି ଜଗମଗାଉଥିଲା। ଏହି ଆଶ୍ରମ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବରଫର ଗୁହା ଓ ପାହାଡ଼ ଘେରା ଥିଲା, ସଦା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅପହ୍ରାସ୍ୟ। ଏହିପରି ମହାରାଜ ପୁରୁରବାସ, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଅବିଚଳିତ ଥିଲା, ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ଆଶ୍ରମ, ଶ୍ରମ ହରିବା ଓ ମନୋହର, ଶତ ଶତ ମନୋହର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଅତ୍ରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଏକାଠି କରାଯାଇଥିଲା, ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ, ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେଠି ଦୁଇଟି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଥିଲା, ବିଶାଳ ରଙ୍ଗରେ ଓ ବରଫରେ ଆବୃତ, ଏହି ଦୁଇ ଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୃତୀୟ ଶିଖର ଉଚ୍ଚତମ ଭାବରେ ଉତ୍ତଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଶିଖର ସଦା ତାପିତ ପଥରରେ ନିର୍ମିତ, ସଦା ମେଘ ମୁକ୍ତ, ଏହାର ତଳେ, ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟରେ। ଜାଇନ୍ତୀ ଲତାରେ ଘେରା, ସେଠି ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁହା ଦେଖାଗଲା; ଆଗ୍ରହରେ ଭରି, ରାଜା ଏହି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଗୁହା ଗଭୀର ଅନ୍ଧାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଳ୍ବା ଭଳି ସଂକୁଚିତ, ଏହି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରି, ଗୁହା ନିଜ ଭୂଷଣର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତି ଉଚ୍ଚ, ଗଭୀର ଓ ଗୁମାଡ଼ିଆ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ତଥାପି, ଏଠି ସଦା ଦିନ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଁଟି ଆଲୋକିତ, ଏହା ଏକ କ୍ରୋଶରୁ ଅଧିକ ଜାଗା ଓ ଏକ ହ୍ରଦରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ହ୍ରଦ ଚାରିପାଖରେ ପାହାଡ଼ ସଂଯୁକ୍ତ ମଞ୍ଚ ଥିଲା, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି ଓ ପ୍ରବାଳ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ବିଭିନ୍ନ ମଣିର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ମହାଭୂଷଣରେ ଚମକୁଥିଲା, ଏହି ହ୍ରଦରେ ପଦ୍ମରାଗ ମଣିର ପତ୍ର ଥିଲା। ହିରା ରେଶମ ଗୁଛ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, ପନ୍ନା ଓ ନୀଳମଣିର ପତ୍ର ସହିତ, ରାଜା। ଏହି ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ସୁନାର, ରାଜା; ହ୍ରଦର ଭୂମି ହିରାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଥିଲା। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଆବୃତ, ଜଳଜୀବ ନିବାସ—ଶଙ୍ଖ, ଚିପି, ଅପରାଜିତ, ରାଜା। ସେଠି ମଗର, ମାଛ, ଭୟଙ୍କର କଛୁଆ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲେ; ପନ୍ନା ଖଣ୍ଡ ଓ ହଜାର ହିରା ଦେଖାଗଲେ। ପଦ୍ମରାଗ, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ, ମହା ନୀଳମଣି, ରାଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଶ୍ପିନେଲ ଓ କର୍କଟକ ପାଥର ଦେଖାଗଲେ। ତାମ୍ବା ଖଣ୍ଡ, ଶେଷ ଖଣ୍ଡ ଓ ରାଜାବର୍ତ୍ତ ମୁଖ୍ୟ, ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମଣି ଦେଖାଗଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଣି, ଏବଂ ଗଭୀର ନୀଳ ବର୍ଣ୍ଣର ମଣି, ଚମତ୍କାର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିର ଖଣ୍ଡ ଦେଖାଗଲେ। ଦେବତା ଓ ସର୍ପମାନଙ୍କର ମଣି, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ, ଗାର୍ନେଟ, ପୀତ ବର୍ଣ୍ଣର ପନ୍ନା ଓ ପନ୍ନା ଧୂଳି। ନୀଳମଣି, ସୁଗନ୍ଧିକା ଓ ରାଜମଣି, ରାଜା, ମୁଖ୍ୟ ହିରା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ମଣି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରମର ଶାନ୍ତି, ମଞ୍ଜୁଳତା ଓ ଦୈବତ୍ୱ ପୁରୁରବାସ ରାଜାଙ୍କୁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଦେଲା।