ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ଜଳ ଓ ଭୂମିରେ ଅଙ୍କୁରିତ ହେଉଥିବା ମୂଳ, ଫଳ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ରଙ୍ଗିନ ଫୁଲ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନୀବାର ଧାନ ଅଛି, ଯାହା ତପସ୍ୱୀମାନେ ଖାଇପାରନ୍ତି । ସେଠି କୌଣସି ଧାନ, ଫସଲ, ଶାକ-ସବ୍ଜି, ଫଳ, ମୂଳ, କନ୍ଦ, କିମ୍ବା ଫୁଲ ନାହିଁ ଯାହା ମିଳି ନପାରିବ । ନାଗମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ ଦେଉଛନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଯେଉଁ ଉପଜ ହୁଏ, ଜଳାଭୂମି ବା ଅରଣ୍ୟରୁ ଯେଉଁ ଉତ୍ପାଦ ମିଳେ, ସେଠି କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ । ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ସଦା ଋତୁଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରିଥାଏ, ଏବଂ କେବେ ମୁଝିଯାଏ ନାହିଁ; ମଦ୍ରର ଏଇ ରାଜା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଦେଖିଲେ । ସେଠି ରାଜା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଖିଲେ—ମୟୂର, କମଳ, କଳବିଙ୍କା, କୋକିଳ । କାଦମ୍ବକ, ହଂସ, କୋୟଷ୍ଟୀ, ଖଞ୍ଜରୀଟ, କୁରର, କାଳକୂଟ, ଖଟ୍ବାଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଶିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେଠି ଗୋକ୍ଷ୍ବେଡ଼କ, କୁମ୍ଭ, ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ଶୁକ, ବକ, ଘାତୁକ, ଚକ୍ରବାକ, କଟୁକ, ଟିଟିଭ, ଭଟ ପକ୍ଷୀ ଦେଖିଲେ । ପୁତ୍ରପ୍ରିୟ, ଲୋହପୃଷ୍ଠ, ଗୋଚର୍ମ, ଗିରିବର୍ତ୍ତକ, ପରିବା, କମଳ, ସାରିକା, ଜୀବଜୀବିକା ପକ୍ଷୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ । ଲାବକ, ବର୍ତ୍ତକ, ଭାର୍ତ୍ତାକ, ରକ୍ତବର୍ତ୍ମ, ପ୍ରଭଦ୍ରକ, ତାମ୍ରଚୂଡ଼, ହେମଚୂଡ଼, ଘରୋଇ ମୁର୍ଗି ଓ କାଠର ମୁର୍ଗି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । କପିଞ୍ଜଳ, କଳବିଙ୍କା, କୁଙ୍କୁମଚୂଡ଼, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ସୀରପାଦ, ଭୂଲିଙ୍ଗ, ନୂତନ ଡିଣ୍ଡିମ ପକ୍ଷୀ ଦେଖିଲେ । ମଞ୍ଜୁଳୀତକ, ଦାତ୍ୟୂହ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଚଷ ଓ ଅନେକ ମନୋହର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ପ୍ରଭୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ, ହରିଣ ଓ ବଡ଼ ହରିଣ, ବାଘ, ଅଜିଙ୍ଗା ଦାଡ଼ିଅଛିଥିବା ସିଂହ, ଚିତା, ଶରଭ, ଓ ନିକୃର୍ତ୍ତ ଓଲା ଦେଖିଲେ । ଅନେକ ଭାଳୁ, ଲୁକୁର, ଲମ୍ବା ପୁଛ ଥିବା ବାନର, ସାଧାରଣ ବାନର, ଶଶକ, କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ, ବିଲାଇ ଓ ବାୟୁବେଗୀ ପଶୁ ଥିଲେ । ଉଠି, ନେଉଲ, କୁକୁର, ଗଛରେ ଖୁସିଥିବା ସିଂହ, ମଦମସ୍ତ ହାତୀ, ମହିଷ, ବନ୍ୟ ଗାଈ, ବୃଷ, ଉଠ, ହରିଣ, ଗୌର ଓ ଗଧା ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ । ଏଠି ରାମ, ମେଷ, ହରିଣ, କୁକୁର, ନୀଳବର୍ଣ୍ଣ ପଶୁ, ବଡ଼ ସାପ, ଭୟଙ୍କର ପଶୁମାତା ଥିଲେ । ଦଂତାଳ ସୁଅର, ଶରଭ, ବକ, କଶମ୍ବର ସଦୃଶ ପକ୍ଷୀ, ଭୟଙ୍କର, ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ କଳା ପୁଛ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ପଶୁ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଦଂତାଳ ପଶୁ, ଗଣ୍ଡା, ବଣପୁଆ, ଘୋଡ଼ା, ଖଚ୍ଚର ଓ ଗଧା ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥିଲେ; ଏହି ସମସ୍ତ ପଶୁ ସାଧାରଣତଃ ଏକାଉପରେ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିରେ ବସୁଥିଲେ । ଏପରି ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପଶୁମାନେ ଏକାଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଶାନ୍ତିରେ ବସୁଥିବା ଦେଖି ରାଜା ଅପୂର୍ବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମ ପୂର୍ବେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଦୟାରେ, ସେଠି ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ; ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିରେ ଏକାଉପରେ ହାନିକାରକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେହି କାହାକୁ ହାନି କରୁନଥିଲେ । ଏଠି ସମସ୍ତ ମାଂସାହାରୀ ପଶୁ ଦୁଧ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ; ଏହିପରି ରୂପେ ମହାତ୍ମା ଅତ୍ରି ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ପାହାଡ଼ର ଢାଳ ଓ ଉପତ୍ୟକାରେ ରାଜା ନିଜେ ବସୁଥିଲେ; ସେଠି ପାହାଡ଼ ଶିଳା ଦିବ୍ୟ ଦୁଧ ଝରାଉଥିଲା, ମଧୁର ଓ ଅମୃତ ସମାନ, କୌଣସି କାଁଟା ନଥିଲା । କେବେ କେବେ ମହିଷ, କେବେ କେବେ ଛାଗ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; କେଉଁଠି ଦୁଧ, ଆଉ କେଉଁଠି ଦହି ଶିଳା ଭରି ଥିଲା । ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭୂପତି ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଦିବ୍ୟ ହ୍ରଦ ଓ ନଦୀ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ । କେଉଁଠି ଗରମ, କେଉଁଠି ଢଣ୍ଡା ଜଳ ଝରଣା ଥିଲା; ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଏବଂ ମାନ୍ୟ ଏଠି ପ୍ରତି ଦଉଁରେ ମନୋହର ଥିଲା । ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚାରିଉଁପାଖରେ କେବେ ବରଫ ପଡ଼ୁନଥିଲା; ସେ ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଶିଖରର ଢାଳ ବରଫ ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା । ଏଠି, ରାଜନ, ପାହାଡ଼ର ଧଳା ଶିଖର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ମେଘ ସଦା ବରଫ ଧାରଣ କରି ଆସନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଏକ ଶିଖର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବର୍ଷା ମେଘ ସଦା ପଡ଼େ, ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶିଖର ଉପରେ ପଥର ବର୍ଷା କରେ । ଏହି ଆଶ୍ରମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଚାହିଦା ମୁଁହାଁ ଝରଣା ବହୁଥିଲା, ଗଛର ଫଳ ସଦା ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ କରିପାରିବା ପରି ପକ୍କା ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଥିଲା । ସେଠି ମଧୁମକ୍ଷିକା ଓ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ସଦା ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠିର ଗୁଣଗାନ ସୁନାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଆଶ୍ରମ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରୁଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା । ଏଠି ବାନରମାନେ ଏଠୁ ସେଠି ଖେଳୁଥିଲେ; ବରଫ ରାଶି ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ସମାନ ଚମକୁଥିଲା । ଏହି ଆଶ୍ରମ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବରଫରେ ଭରିଥିବା ଗୁହା ଓ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସର୍ବଦା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରିବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା । ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ରମକୁ, ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅବିଚଳିତ ରହିଥିବା ମହାନ ରାଜା ପୁରୁରବା, ଦେବଦେବଙ୍କ ଦୟାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ତାପରେ ସେ ଆଶ୍ରମ ରାଜାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା; ଏହି ଆଶ୍ରମ ଶ୍ରମ ହରିଥିବା, ମନୋହର, ଶତଶଃ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲରେ ସଜିଥିବା, ଅତ୍ରିଙ୍କ ନିଜ ହସ୍ତରେ ଶୋଭା ପାଇଥିବା, ଶୁଭ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ ଥିଲା । ସେଠି ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଶିଖର ଥିଲା, ଅନେକ ରଙ୍ଗରେ ଆବୃତ୍ତ ଏବଂ ବରଫରେ ଢାକା; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୃତୀୟ ଶିଖର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଭାବରେ ଉଠିଥିଲା । ସେଠି ସଦା ତାପିତ ପାହାଡ଼ ଶିଳାରୁ ଗଠିତ ଏକ ଶିଖର ଥିଲା, ଯେଉଁଠି କେବେ ମେଘ ଥାଏ ନାହିଁ; ଏହା ଦିଗରେ ଗଛମାନେ ତଳେ ଥିଲେ । ଯସ୍ମିନ୍ ଲତାରେ ଘିରିଥିବା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁହା ଦେଖିଲେ; ରାଜା ଉତ୍ସୁକତାରେ ଏହି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏହି ଗୁହା ଗଭୀର ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଥିଲା, ନଳବା ପରି ସଂକୁଚିତ ଥିଲା; ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ଏହା ନିଜ ଅଳଙ୍କାରର ଚମକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଉଥିଲା । ସେଠି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ, ଗଭୀର ଓ ଗୁମୁଟିଆ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରମା କେବେ ଆଲୋକିତ କରୁନଥିଲେ ।