ପୁରୁରବା ରାଜା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନଦୀ—ଏଇରାବତୀ—କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ନଦୀ ହିମାଳୟ ପର୍ବତରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏହାର ତୀବ୍ର ଧାରା ଏବଂ ଜଳ ହିମପର୍ବତର କିରଣ ପରି ଶୀତଳ ଥିଲା। ରାଜା ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲା, ଏହାର ଚମକ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶালী। ପରେ, ରାଜା ପୁରୁରବା ହେମାବତୀ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ—ଏକ ପବିତ୍ର ଦିବ୍ୟ ନଦୀ, ଯାହା ସଦା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯାଉଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଉଥିବା। ଏହି ନଦୀ ଚାରିପାଶେ ଚମତ୍କାର, ଦିବ୍ୟ ହାତୀମାନଙ୍କର ମଦରେ ଭିଜିଥିବା, ମଧ୍ୟରେ ସଦା ଇନ୍ଦ୍ରର ଧନୁର ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହା ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ଚମକିଉଥିବା। ନଦୀର ତୀର ଶ୍ୱେତ ହଂସମାନଙ୍କର ଶାରି ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ, କଶ୍ମୀରୀ ପଙ୍ଖା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଧର୍ମିକମାନେ ପୂଜିତ କରିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏହାକୁ ଦେଖି ରାଜାର ମନ ଉତ୍ତମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହି ନଦୀ ପବିତ୍ର, ଶୀତଳ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ମନକୁ ଖୁସି ଦେଇଥିବା, ଚାରିପାଖରେ ଶୋଭା ବୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷୟ ହେଉଥିବା, ସୋମର ଅନ୍ୟ ରୂପ ପରି ଆକର୍ଷଣୀୟ। ଏହାର ଶୀତଳ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଜଳ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ହିମାବତୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା, ତରଙ୍ଗମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଶୋଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ଜଳ ଅମୃତ ସମାନ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ, ତପସ୍ୱୀମାନେ ଶୋଭିତ, ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଢ଼ି, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନଶ୍ଟ କରେ। ନଦୀ ସମୁଦ୍ରର ରାଣୀ, ମହା ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମନରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା, ଆକର୍ଷଣୀୟ। ଏହି ନଦୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ, ସ୍ଵର୍ଗର ପଥ ଦେଇଥିବା, ତୀରରେ ଗୋମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼, ଶୈବଳା ଘାସ ନଥିବା ସୁନ୍ଦର। ହଂସ ଓ କୁରାର ଝୁଣ୍ଡର ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଳଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତରଙ୍ଗର ଘୁରଣି ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର, ତୀର ବଡ଼ ଦ୍ୱୀପର ନିତମ୍ବ ପରି ପ୍ରସାରିତ। ନଦୀର ଆଖି ନୀଳ ଜଳ ପରି, ମୁହଁ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି, ଧୁଳି ଫେନରେ ମୋଡ଼ି, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, କୁରାର ଶାରି ଦ୍ୱାରା ଲାଇନ୍, ଚଳିଥିବା ମାଛ ଭୂକୁଣି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହାତୀମାନଙ୍କର ମନ୍ଦିର ପରି ଉତ୍କଳିତ ନଦୀର ଅଂଶ, ହଂସମାନଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁର ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ସବ ମନାଯାଉଥିଲା, ପଦ୍ମ କଣ୍ଡର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ। ଏଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସ୍ୱୟଂ ସ୍ୱରୂପରେ ମଦିରା ହୋଇ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଧୋଇଯାଇଥିବା ଶୁଦ୍ଧ କେସର ନଦୀ ଆପଣାରେ ହେଉଥିବା, ତୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ମନମୋହିତ। ତରଙ୍ଗର ଭିଡ଼ରେ ଏହାର ପୃଷ୍ଠ ଉତ୍ସବର ଶବ୍ଦରେ ଦେବମାନେ ମିଳିଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାଲିକା ଦୃଶ୍ୟ କଷ୍ଟ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଜଳ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କର ଷଣ୍ଡନ ଲେପ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗଣ୍ଡ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମିଶି, ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ସେବିତ। ତୀରରେ ଫୁଲରେ ଭୂଷିତ ବୃକ୍ଷ ଶୋଭିତ, ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଉଡ଼ିଥିଲେ। ତୀରରେ ଚାହାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରେରିତ ଜନ୍ତୁ, ଅରଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମର ତପସ୍ୱୀ, ଦେବମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀରର ନାରୀମାନେ, ଦେବମାନେ ସମ୍ମାନିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ପରି ମୁହଁ ଥିବା ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଅଧିକ ରହିଥିଲେ। ସଦା ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାପିଥିବା ଜଳ, ପୁଲିନ୍ଦା, ରାଜାମାନେ, ବାଘ ଦ୍ୱାରା ମିଶିଥିବା, ଦେବମାନେ ପାନ କରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ତାରା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଆକାଶ ପରି; ରାଜା ଏହି ନଦୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ କରେ। ତୀରରେ ଉଚ୍ଚ କାଶ ଘାସ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଚମକିଥିବା, ବହୁ ରୂପର ବଡ଼ ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତୀର ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସଦା ବିଭିନ୍ନ ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ଯାଉଥିବା। ସଦା ଏହି ନଦୀ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କରେ; ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରିତ ଏବଂ ମହା ଋଷିମାନେ ସଦା ସାଥିରେ ରହିଥିବା। ଏହି ନଦୀ ମାନବମାନେ ନିଜ ଶିଶୁ ପରି ସୁରକ୍ଷା କରେ, ସଦା ବରଫ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମିଳିତ, ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ସାଥି ଦିଆଯାଉଥିବା, ଲୋକମାନେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ନଦୀକୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ସିଂହ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଭୋଗିତ, ଜଳ ପ୍ରଜା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଶୀତଳ ଓ ଉଷ୍ଣ, ଏହାର କୀର୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ; ଏହାକୁ ରାଜା ଦେଖିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀକୁ ଦେଖି, ତାର ପବନରେ ରାଜାର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର ହେଲା; ଏହିପରେ ରାଜା ହିମାବତ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ପର୍ବତ ଅନେକ ଧୂସର ଚୁଡ଼ାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଯାହା ଆକାଶକୁ ଖୁଣ୍ଡିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ସ୍୵ତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଚଳିପାରିବା ନଥିଲେ, ଶିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ଶୁଭ ପଥ ଅଭାବ ଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ନଦୀ ଧାରାର ମହା ଶବ୍ଦ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲା, ଏହି ଶୀତଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିପାରିବା ନଥିଲା। ଏଠାରେ ରାଜା ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଦେଓଦାର ବନରେ ନୀଳ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ତଳ ଭାଗ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ମେଘରେ ଉପର ମେଖଲା ପରି ମୋଡ଼ି ଥିଲା। କେଉଁଠି ଶ୍ୱେତ ମେଘ ତୁର୍ବାନ ପରି, କେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୁକୁଟ ପରି; କେଉଁଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀର ହିମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଅନ୍ୟଠି ଖଣିଜର ରେଖାରେ ଶୋଭିତ। କେଉଁଠି ସନ୍ଦଳ ଏପରି ଲାଗିଥିଲା ଯେପରି ଏକ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗୁଳି ହାତ ଲାଗିଛି, ତାପରେ ମଧ୍ୟ ଶୀତଳତା ଦେଉଥିଲା; ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଲାଲ ଲାକ ଦ୍ୱାରା ପଥ ଚିହ୍ନିତ। କେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣର ଛୁଆ, କେଉଁଠି ଅନ୍ଧାରର ଆବରଣ; କେଉଁଠି ଭୟାନକ ପର୍ବତ ଧାରା ମୁହଁ ଖୋଲି ଏକାଧିକ ଜଳ ପିଇଉଥିଲା। କେଉଁଠି ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟଠି କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ପର୍ବତର ଏକାଧିକ ଭାଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ ପଡ଼ିଥିଲା, ବିଶେଷ କରି ସନ୍ତାନକ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷର ଫୁଲ।