ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, ଭାରତ, ପଶ୍ଚିମରେ କେତୁମାଳ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ କୁରୁ—ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଭ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ସେଠାରେ ମନ୍ଦର, ଗନ୍ଧମାଦନ, ବିପୁଳ ଓ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ନାମକ ମହାପର୍ବତମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକାର ପ୍ରକାର ମଣିମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅରୁଣୋଦ, ମାନସ, ସିତୋଦ ଓ ଭଦ୍ର ନାମକ ଚାରିଟି ହ୍ରଦ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଏଭଳି, ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଭଦ୍ର କଦମ୍ବ ଗଛ ବଢ଼ିଥାଏ, ବିପୁଳରେ ଜମ୍ବୁ ଓ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ଗଛ, ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ବି ଅଛି। ଗନ୍ଧମାଦନର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅମରଗନ୍ଧିକା ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବତିସ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ। ସେଠାରେ କେତୁମାଳ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ କଳାନଳ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ସେଠାର ନାରୀମାନେ ନୀଳ କମଳ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଆକର୍ଷକ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ରମ୍ୟ। ସେଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବଡ଼ ପନସ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ପତ୍ର ଉଜ୍ୱଳ ଓ ଆକର୍ଷକ। ସେଠାରେ ଫଳର ରସ ପିଇ ସମସ୍ତେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଅନ୍ତି। ମଲ୍ୟବାନ ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ପୂର୍ବ ଗନ୍ଧିକା ଅଛି, ଯାହା ମଧ୍ୟ ବତିସ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଏପରି ଶତାଧିକ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଏଠାରେ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ଚିତ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭଦ୍ରମାଳା ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବଡ଼ କଳାମ୍ରା ଗଛ ଅଛି। ସେଠାର ପୁରୁଷମାନେ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୂରବୀର; ନାରୀମାନେ ଧଳା କମଳ ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ, ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ନାରୀମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଶୋଭାମୟ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ରୂପ ଓ ଶୀତଳତା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଦେହରୁ ନୀଳ କମଳର ସୁଗନ୍ଧ ନିସ୍ସରଣ ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କ ଆୟୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ, ରୋଗ ନାହିଁ, ଅମୃତ ଫଳର ରସ ପାନ କରି ସଦା ଯୁବା ରହନ୍ତି। ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଜୀବନ ବିବରଣୀ ବ୍ରହ୍ମା ଋଷିମାନେଠାରେ କହିଲେ, ଏହି ଆୟୁର୍ବର୍ଷ ଏମିତି ହିଁ ଚାଲିଥାଏ। "ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ତୁମେମାନେ ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛି, ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି?" ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ନିଷ୍ଠାବାନ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉତ୍ସୁକତା ସହ କହିଲେ, "ମୁନିବର, ଆପଣ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶ, ଉତ୍ତର ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ଏହି ପର୍ବତମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ତଥ୍ୟ କହନ୍ତୁ।" ଏପରି ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ କହିଲେ, "ମୋର ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ; ନୀଳ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ନିଷଧ ପର୍ବତର ଉତ୍ତରରେ ଏକ ଦେଶ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ରମଣକ। ସେଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଓ ଉତ୍ତମ କୁଳର ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଆକର୍ଷକ। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଯାହା ରୋହିଣ ପ୍ରଜାତିର; ଏହି ଗଛର ଫଳର ରସ ପିଇ ସେମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ସେଠାର ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ନେଇ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି। ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଓ ଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଳରେ ହିରଣ୍ୟବତ ନାମକ ଦେଶ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ହିରଣ୍ୟବତୀ ନଦୀ ବହେ। ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ସାହୀ, ଉତ୍ତମ କୁଳର ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ସେଠାର ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ଏକ ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ଆୟୁ ନେଇ ଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଲକୁଚ ଗଛ ଅଛି, ଯାହାର ପତ୍ର ଛାୟା ଦେଉଛି; ଏହି ଫଳର ରସ ପିଇ ସେଠି ଲୋକମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି। ଶୃଙ୍ଗସାହ୍ୱା ପର୍ବତର ତିନିଟି ବଡ଼ ଶିଖର ଅଛି—ଏକଟି ମଣିମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ, ଏକଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଓ ଏକଟି ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥରରେ ତିଳତିଳ ଅଭିଭାସିତ। ଏହି ଶୃଙ୍ଗର ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଧାରରେ, ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ କୁରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି; ଏହି ଦେଶ ପବିତ୍ର ଓ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ଗମନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ଅମୃତସ୍ୱରୂପ ଝରଣା ଝରେ। ସେଠି ବସ୍ତ୍ର ତିଆରି ହୁଏ, ଫଳରୁ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ମିଳେ। କିଛି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଗଛ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ, ଯାହାକୁ ଦୁଧ ଗଛ କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ ସଦା ଛ ରସର ଦୁଧ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହା ଭୋଗ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଭୂମି ମଣିମୁକ୍ତାରେ ତିଆରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଟିରେ ମିଶି, ସଦା ଶିତଳ ଓ ଅନୁକୂଳ ସ୍ପର୍ଶ ଯୋଗାଉଛି, ଶୁଭ ପବନ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି। ଏଠାରେ ଏମିତି ମାନବ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦେବଲୋକରୁ ପତିତ; ସମସ୍ତେ ଶୁଦ୍ଧ କୁଳର, ସଦା ଯୁବା ଓ ଅବିଚଳିତ। ଏଠାରେ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି, ନାରୀମାନେ ଅପ୍ସରା ଭଳି ଶୋଭାମୟ; ସେମାନେ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗଛର ଦୁଧ ପିଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ଅମୃତ ସମାନ। ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଯୁଗଳ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସମାନ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛନ୍ତି, ରୂପ ଓ ଚରିତ୍ର ଏକ, ଏବଂ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଏକାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭଳି; ସେମାନେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ମନ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ। ଏହି ମହାପୁରୁଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁ ନେଇ ଥାନ୍ତି, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାରୀ ନାହିଁ। ଏହି ଭାରତ ଯୁଗରେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନେ ଏପରି ଆୟୁ ବିବରଣୀ ଦେଖନ୍ତି; ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି? ଏପରି ଜ୍ଞାନ ବିଶିଷ୍ଟ ସୂତପୁତ୍ର ଋଷିମାନେଠାରେ କହିଲେ; ଉତ୍ତର ପାଠରେ ଋଷିମାନେ ପୁନଃ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। "ଏହି ଭାରତ ଭୂମି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଆଦି ଚୌଦ ମନୁ ଜନମ ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ଏହା ବିଷୟରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ନାୟକ ସୂତ, ଆପଣ ଉତ୍ତର ପାଠ ପୁନି କହନ୍ତୁ।" ଏହି ଶୁଣି, ପୁରାଣବିଦ୍ୟା ଲୋମହର୍ଷଣ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଋଷିମାନେଠାରେ କହିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ପୁନଃ ପୁନଃ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ସେ ଉତ୍ତର ପାଠ ଉନ୍ମୋଚନ କଲେ।