ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ମହିଳାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବେଣ, ଯିଏ ଅଧର୍ମରେ ଲିନ ଥିଲେ ଓ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶାସକ ଥିଲେ । ବେଣ ଜନ୍ମଜାତ ଅଧର୍ମର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ହରଣ କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଲୋକମାନେ ଧର୍ମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମହାର୍ଷିମାନେ ଏକାଠି ହେଲେ । ସେମାନେ ବେଣଙ୍କୁ ବହୁବାର ଅନୁରୋଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କୌଣସି ଅନୁମତି ଦେଲେନି । ଏହି ଦୁଃଖରେ, ମୁନିମାନେ ଶାପ ଦେଇ ବେଣଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ । ରାଜା ନଥିବାରେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଅଶାନ୍ତିରେ ଡୁବିଗଲା । ତାପରେ, ନିର୍ମଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଣଙ୍କର ଦେହକୁ ଶକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମଥନ କଲେ । ଏହି ମଥନରୁ ପ୍ରଥମେ ମ୍ଲେଛ ଜାତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ମାଆଁଙ୍କ ଅଂଶରୁ କାଜଳ ଭଳି କଳା ଦେହର ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ବାପାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଗଦା ଧାରିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶରୀର, କବଚ ଓ ରତ୍ନ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ । ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଥୁ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ପ୍ରୟାସରେ ଜନ୍ମିଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ସେ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କଲେ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସେ ପୁଣି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଶାସକ ହେଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ ପୃଥିବୀରେ ବେଦଧ୍ୱନି ଓ ଯଜ୍ଞ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ନାଷ୍ଟ ହେଇଯାଇଛି । ପ୍ରଥୁ ଦେଖି ରୋଷରେ ତାଙ୍କ ବାଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ତେବେ ପୃଥିବୀ ଗାଈ ରୂପ ଧାରଣ କରି ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ପ୍ରଥୁ ତାଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଧନୁଷ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ । ଏବେ, ପ୍ରଥୁ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଚିନ୍ତା କଲେ—"ମୁଁ କଣ କରିବି?" ତାପରେ ପ୍ରଥୁ କହିଲେ, "ହେ ସାଧ୍ବୀ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ପାଇଁ ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ, ତାହା ଶୀଘ୍ର ଦିଅ ।" ପୃଥିବୀ ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ପ୍ରଥୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କୁ ବଛ୍ଛା କରି ଗାଈ ରୂପୀ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ କଲେ । ଏହି ଦୁଧ ପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଜୀବନ୍ତ ରହେ । ପରେ ଋଷିମାନେ ସୋମକୁ ବଛ୍ଛା କରି ଦୁଧ କଲେ, ବୃହସ୍ପତି ଦୁଧ ଦେଲେ, ଭାଣ୍ଡ ହେଲା ବେଦ, ଏବଂ ରସ ହେଲା ତପସ୍ୟା । ଦେବତାମାନେ ମିତ୍ରକୁ ଦୁଧ ଦେବାଳିରେ ବଛ୍ଛା କଲେ, ଭାଣ୍ଡ ହେଲା ସୁବର୍ଣ୍ଣର, ଦୁଧ ହେଲା ଶକ୍ତିଦାୟକ ଅମୃତ । ପିତୃମାନେ ରୌପ୍ୟ ଭାଣ୍ଡରେ ଦୁଧ କଲେ, ଅନ୍ତକ ଦୁଧ ଦେଲେ, ଯମ ବଛ୍ଛା ହେଲେ, ଦୁଧ ହେଲା ସ୍ୱଧା । ନାଗମାନେ କୁମ୍ଭ ଭାଣ୍ଡରେ ଦୁଧ କଲେ, ଟକ୍ଷକ ବଛ୍ଛା ହେଲେ, ଦୁଧ ହେଲା ବିଷ । ଅସୁରମାନେ ଲୋହା ଭାଣ୍ଡରେ ଦୁଧ କଲେ, ଭାଣ୍ଡ ହେଲା ମାୟା, ବଛ୍ଛା ହେଲେ ବିରୋଚନ, ଦୁଇମୁର୍ଧା ଦୁଧ ଦେଲେ, ମାୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ୟକ୍ଷମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଚାହିଁ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ କଲେ, ବୈଶ୍ରବଣ ବଛ୍ଛା ହେଲେ, ଭାଣ୍ଡ କଚ୍ଚା ଥିଲା । ପ୍ରେତ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟାନକ ରକ୍ତ ଦୁଧ କଲେ, ସୁମାଳୀ ଦୁଧ ଦେଲେ, ଭାଣ୍ଡ ରୌପ୍ୟର, ବଛ୍ଛା ସେଇ । ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଚିତ୍ରରଥକୁ ବଛ୍ଛା କଲେ, ଦୁଧ ହେଲା ସୁଗନ୍ଧ, ଭାଣ୍ଡ ପଦ୍ମପତ୍ର । ବରରୁଚି ଦୁଧ ଦେଲେ, ପୃଥିବୀ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଣିମୁକୁନ୍ଦ ଦୁଧ କଲେ । ମେରୁ ପାହାଡ଼ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଦୁଧ କଲେ, ହିମବତ ବଛ୍ଛା ହେଲେ, ଭାଣ୍ଡ ପୁନଃ ପାଥରର । ଗଛମାନେ ନିଜେ ଦୁଧ କଲେ, ଶାଳ ଦୁଧ ଦେଲେ, ପଳାଶ ଭାଣ୍ଡ, ପ୍ଲକ୍ଷ ବଛ୍ଛା ହେଲେ । ଏଭଳି ଅନ୍ୟମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧ କଲେ । ପ୍ରଥୁ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧନୀ, ଓ ସୁଖୀ ଥିଲେ । କୌଣସି ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ନଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶାସନକାଳରେ ଆପଦର ଭୟ ନଥିଲା, ଲୋକମାନେ ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ଥିଲେ । ପ୍ରଥୁ ତାଙ୍କର ଧନୁଷର ଛଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ପାହାଡ଼ମାନେ ହଟାଇ ପୃଥିବୀକୁ ସମ ମାଟି କଲେ । ସେ ସମୟରେ ନ କୌଣସି ସହର, ଗାଁ, କିମ୍ବା କୋଟ ଥିଲା, ନ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଣିଷ । ଅତି ଦୁଃଖ, କିମ୍ବା ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ରର ଚିନ୍ତା ନଥିଲା । ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ଯେଉଁ ଭାଣ୍ଡ ଓ ଦୁଧ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେ ସବୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି । ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ପ୍ରଥୁ ତାହା ଦେଇଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବେ ପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କର ଝିଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ଦୁହିଁଝଣଙ୍କର ପ୍ରେମରୁ ପୃଥିବୀ 'ପୃଥିବୀ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ଏହିପରେ, ସୂତଜୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଗଲା: "ହେ ସୂତ, ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶାବଳୀ କ୍ରମାନୁସାରେ କହ । ତୁମେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ଠିକ୍ ଭାବରେ ଏହା କଥାହେଉ ।" ଏହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିବସ୍ୱାନ୍ ପୂର୍ବରୁ କଶ୍ୟପ ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତିନି ଝିଅ ଥିଲେ—ସଂଜ୍ଞା ରାନୀ, ଏବଂ ପ୍ରଭା । ରାଜା ରୈବତଙ୍କ କନ୍ୟା ସଂଜ୍ଞା ରେବତ ନାମକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ପ୍ରଭା ପ୍ରଭାତକୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ସଂଜ୍ଞା ତ୍ୱଷ୍ଟାର ମାଧ୍ୟମରେ ମନୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଲେ । ଯମ ଓ ଯମୁନା ଜୁମଳ ଭାଉଣୀ । ବିବସ୍ୱାନ୍ଙ୍କ ତେଜ ଅସହ୍ୟ ହେବାରୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ନିଜ ଦେହରୁ ନିଜ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୌଷ୍ୟହୀନ ସ୍ତ୍ରୀ ତିଆରି କଲେ, ଯାହା ଚାୟା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ସଂଜ୍ଞା ଚାୟାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ସେବା କର ।" ଏବଂ "ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ ପ୍ରତି ମାଆଁର ପ୍ରେମରେ ଦୃଢ଼ ରୁହ," ବୋଲି କହି ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ନାରୀ ଦେବମାନେଠାରେ ଚାଲିଗଲେ । ବିବସ୍ୱାନ୍ ଚାୟାଙ୍କୁ ସଂଜ୍ଞା ଭାବି ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କ ସହ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କଲେ, ଯିଏ ମନୁଙ୍କ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ।