ଏକ ଶତ ହଜାର ହୋମ କରିବାକୁ, ଦଶ କିମ୍ବା ଆଠଜଣ ପୁରୋହିତ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ, ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ଅନ୍ୟଥା ଚାରିଜଣ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ପ୍ରତି ଇର୍ଷ୍ୟା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶତହଜାର ହୋମରେ ନବଗ୍ରହ ବିଧିର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଦଶଗୁଣା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଓ ଗହଣା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶ୍ରାମ କ୍ଷେତ୍ର, ଛାଦନା ଦିଆ ଶୟନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଙ୍ଗନ, କଣ ଫୁଲ, ଆଙ୍ଗୁଠି, ଅଙ୍ଗୁଳିର ଅଭୟ ମୁଦ୍ରା ଓ ମାଳା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ଯଥାଯଥ ଦାନ ନ ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାହିଁ କିଛି ଧନ ଲାଗି ଚତୁର୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଲୋଭ କିମ୍ବା ମୋହରୁ ଦାନ କଲେ, ତାହାର ପରିଣାମ ହେଉଛି ପରିବାରର ଅନ୍ତ। ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ଯଦି ଭୋଜନ ଅଭାବ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସେ। ଭୋଜନ ଅଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ମନ୍ତ୍ର ଅଭାବରେ ପୁରୋହିତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଯଥାଯଥ ଦାନ ଅଭାବରେ ହୋମକାରୀ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଯଥାଯଥ ଦାନ ନ ଥିବା ହୋମ ଏକ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ। ଅଳ୍ପ ଧନ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଲକ୍ଷହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ଯଜ୍ଞରେ ଦୁଃଖ ଥିଲେ ସଂଘର୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏଠି, ଏକ ଓ ବିଶ୍ଵାସ ପୂର୍ବକ ମାତ୍ର ଏକ, କିମ୍ବା ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଅଳ୍ପ ଧନ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ଅଧିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଲକ୍ଷହୋମ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ, ଯଦି ପ୍ରଚୁର ଧନ ଅଛି; ନିୟମାନୁସାରେ କଲେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ହୋମକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଲୋକରେ ଉପାସିତ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହିଠାରେ ବସୁ, ଆଦିତ୍ୟ, ମାରୁତ ଏବଂ ଅନେକ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଆଠ ଶତ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଯେଉଁ ପ୍ରକାରେ ନିୟମାନୁସାରେ ଲକ୍ଷହୋମ କରେ, ସେ ନିଜ ଇଛା ଅନୁସାରେ ଫଳ ପାଇଁ, ଏବଂ ଅନନ୍ତ ଆବସ୍ଥାର ଉପଭୋଗ କରେ। ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିଲେ ପୁତ୍ର, ଧନ ଚାହିଁଥିଲେ ଧନ, ବିବାହ ଚାହିଁଥିଲେ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀ, କୁଆରୀ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ପତି ପାଇଁ। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିଲେ, ସେ ତାହା ପୁନଃ ପାଉଛି; ଭାଗ୍ୟ ଚାହିଁଥିଲେ ଭାଗ୍ୟ ପାଉଛି; ଯେଉଁ ଇଛା ରଖିଥିଲେ, ସେ ତାହା ପ୍ରଚୁର ଭାବରେ ପାଉଛି; ଯେଉଁ କୌଣସି ଇଛା ରଖିନାହିଁ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପାଉଛି। କୋଟିହୋମ, ଯାହା ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲେଖିତ, ଏହି ଲକ୍ଷହୋମ ଠାରୁ ଶତଗୁଣା ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଦାନ, ପ୍ରୟାସ, ଫଳ ଏବଂ ବିଧିରେ। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ନବଗ୍ରହ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବାହନ ଓ ବିଦାୟ ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏଠି ମଧ୍ୟ ତାହା ହୋମ, ବେଦି ଓ ଦାନ ରେ ଦିଆଯାଏ। ଏବେ ମୁଁ କୋଟିହୋମର ବେଦି, ମଣ୍ଡପ ଓ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ବିଶେଷତା କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି। କୋଟିହୋମର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରି ହାତ ଲମ୍ବା, ସମସ୍ତ ପାଖରେ ବର୍ଗାକାର, ଦୁଇଟି ଯୋନି ଓ ମୁଖ ରହିଥିବା, ଏହି କୁଣ୍ଡକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କୁଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ ହୁଏ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ତିନି ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ। ତୃତୀୟ ଭାଗ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ ଓ ପ୍ରସ୍ତ, ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଭାଗ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ପ୍ରସ୍ତ। ଯୋନି ଏକ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା, ଛଅ କିମ୍ବା ସାତ ଆଙ୍ଗୁଳ ପ୍ରସ୍ତ, ମଧ୍ୟରେ କଚ୍ଛପ ପିଠି ପରି ଉଚ୍ଚ, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଳ ଉଚ୍ଚ। ଏହା ହାତୀର ଓଠ ପରି ଦୀର୍ଘ ଓ ମୁଖ ଦିଆଯିବା ଉଚ୍ଚିତ; ଏହି ଯୋନି ଚିହ୍ନ ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ଥାଏ। ଏଠି, ଗାଁ ଉପରେ ପିପଳ ପତ୍ର ପରି ଚିହ୍ନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; କୋଟିହୋମର ବେଦି ଚାରି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାଖରେ ବର୍ଗାକାର, ତିନି ତଟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ତଟ ଓ ବେଦିର ଉଚ୍ଚତା ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ମାନକୁ ଅନୁସରିବା ଉଚିତ। ମଣ୍ଡପ ଏଠି ଶୋଳ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା, ଚାରିଟି ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଥିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବାହ୍ୱୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ସାମବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ଅଥର୍ବବେଦ ଜ୍ଞାନୀକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ। ଏଠି, ଆଠଜଣ ହୋମ କରିବା ପୁରୋହିତ ବେଦ ଓ ଶାଖାରେ ଜ୍ଞାନୀ ହେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶଜଣ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଳି ପୋଶାକ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ବାହ୍ୱୃଚ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଉତ୍ତର ଦିଶାକୁ ମୁହଁ କରି ରାତ୍ରିସୂକ୍ତ, ରୌଦ୍ର, ପବମାନ, ସୁମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଯଜୁର୍ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଶାକ୍ତ, ଶାକ୍ର, ସୌମ୍ୟ, କୌଷ୍ମାଣ୍ଡ, ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଚାନ୍ଦୋଗ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ବୈରାଜ, ଆଗ୍ନେୟ, ରୁଦ୍ରସଂହିତା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାସ, ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ଅଥର୍ବବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଶାନ୍ତି, ସୌର୍ୟ, ଶାକୁନକ, ପୌଷ୍ଟିକ, ମହାରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ଏଠି, ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଭଳି ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ସାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; ସ୍ନାନ ଓ ଦାନରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଲକ୍ଷହୋମ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବସୋର୍ଧାରା ବିଧି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ; ଯେଉଁ କୋଟିହୋମ ଏହି ବିଧି ଅନୁସାରେ କରେ, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପାଉଛି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ତିନି ଗ୍ରହ-ଯଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଦଶ ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଫଳ କୋଟିହୋମରେ ମିଳିଯାଏ। ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଓ କୋଟି କୋଟି ଗର୍ଭହତ୍ୟା କୋଟିହୋମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଏହିପରି ଶିବ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ। ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ବକ, ଇଛିତ କ୍ରିୟା ଯଥା ବଶୀକରଣ, ମାୟା, ଉଚ୍ଛାଟନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବାଯୋଗ୍ୟ। ଅନ୍ୟଥା କୌଣସି ଇଛା ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ; ଏହିକାରଣରୁ ପ୍ରଥମେ ଦଶ ହଜାର ହୋମ ବିଧି କରିବା ଉଚିତ।