ଏହି ପବିତ୍ର କାହାଣୀରେ, ଏକ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପଚାର ଦେବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ବିନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ‘ଆନୂନମ୍’ ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଜାତବେଦସେ ସୁନଭାମ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ। ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଆକାଶ ପାଇଁ ‘ପ୍ରତ୍ନସ୍ୟ ରେତସା’ ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି, ଓ ବାୟୁ ପାଇଁ ‘କ୍ରାଣା ଶିଶୁର୍ମହୀନାଁ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ‘ଏଷୋ ଉଷା ଅପୂର୍ବ୍ୟା’ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ାଯାଏ, ଏବଂ ଶିର ଉପରେ ‘ଦିବ’ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ। ଏହା ପରେ, ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ସହିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ନେଇ, ହୋମର ଶେଷରେ, ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଅନୁଷ୍ଠାନୀୟ ବିଧିରେ ସଂସ୍କାର ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ାଯାଏ। ଚାରିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଭ୍ର ଅଙ୍ଗ ବିଶିଷ୍ଟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ବାସୁଦେବ, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି କାମନା କରାଯାଏ। ଆଖଣ୍ଡଳ, ଅଗ୍ନି, ଭଗବାନ୍, ଯମ, ନିରୃତି, ବରୁଣ, ପବନ, କୁବେର, ଶିବ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶେଷ ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ, ଖ୍ୟାତି, ଶ୍ରୀ, ଧୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ପୋଷଣ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, କ୍ରିୟା, ଚିନ୍ତା, ଜ୍ଞାନ, ଲଜ୍ଜା, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ତୃପ୍ତି ଓ ପ୍ରଗତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଧର୍ମପତ୍ନୀମାନେ ମିଶି, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଏ। ଗ୍ରହମାନେ—ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ବୁଧ, ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର, ଶନି, ରାହୁ, କେତୁ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ। ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ସର୍ପ, ଋଷି, ତପସ୍ବୀ, ଗାଈଁ ଓ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି। ଦେବୀମାନେ, ଚେତନ ଓ ଅଚେତନ ଜୀବ—ବୃକ୍ଷ, ହାତୀ, ଦାନବ, ଅପ୍ସରା, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର, ରାଜା, ଯାନବାହନ—ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି। ଔଷଧି, ମଣି, କାଳ, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ତୀର୍ଥ, ମେଘ, ନାଳା, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତତ୍ତ୍ୱ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ପ୍ରଶସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ଗନ୍ଧ ସହିତ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି। ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଏକାଗ୍ର ପୁରୋହିତମାନେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଦାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦେବପୂଜା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପିତଳିଆ ଗାଈଁ ଓ ଶଂଖ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ତୁ, ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ କୁଞ୍ଜର ଦାନ କରାଯାଏ। ବୁଧଙ୍କୁ ସୁନା, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ଦାନବ-ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ଘୋଡ଼ା, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ କଳା ଗାଈଁ ଦିଆଯାଏ। ରାହୁଙ୍କୁ ଲୋହା, କେତୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଛାଗ, ସମସ୍ତ ଦାନ ସୁନାରେ ଦେବା ଉଚିତ। ବାଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁନା ଭୂଷିତ ଗାଈଁ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସଠିକ୍ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠି, ରୌନକ ଗାଈଁ ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା ରୋହିଣୀ ଅଟୁଟ ଶାନ୍ତି ଦେଉ, ଶଂଖ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଥିବା ସବୁଠୁ ଶୁଭ ଉପକରଣ ଭାବେ ଶାନ୍ତି ଦେଉ। ଧର୍ମ ରୂପୀ ବୃଷଭ ଜଗତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ନିମନ୍ତେ ଶାନ୍ତି ଦେଉ। ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ଅଣ୍ଡ ରୂପେ ଅଗ୍ନିର ସ୍ୱରୂପ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥିବା ନିମନ୍ତେ ଶାନ୍ତି ଦେଉ। ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ଭାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସେହିପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି ମିଳୁ। ବିଷ୍ଣୁ ଘୋଡ଼ା ରୂପେ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହାର ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି ମିଳୁ। ଗାଈଁ କେଶବ ରୂପରେ ପୃଥିବୀ ଓ ପାପହରିଣୀ ଭାବେ ଶାନ୍ତି ଦେଉ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହାଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଓ ଅଳଙ୍କାର ତାଙ୍କର, ଏହିପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଦେଉ। ଯଜ୍ଞର ଅଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଓ ଅଗ୍ନିର ଯାନ ଭାବେ ଏହା ସ୍ଥିତ, ଏହିପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଦେଉ। ଚୌଦ୍ଦ ଭୂବନ ଗାଈଁ ଅଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଏହିପାଇଁ ଦୁଇ ଜନ୍ମରେ ମୋର କ୍ଷେମ ହେଉ। କେଶବଙ୍କ ଶୟ୍ୟା କଦାପି ଖାଲି ନହୁଏ, ଏହିପାଇଁ ମୋର ଶୟ୍ୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଜନ୍ମରେ ଭରିଥାଉ। ମଣିର ଦାନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅନୁଗୃହୀତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହିପାଇଁ ମୋତେ ମଣି ମିଳୁ। ଭୂମିଦାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନର ଏକ ଷୋଡ଼ଶଂଶ ମୂଲ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହିଁ, ଏହିପାଇଁ ଶାନ୍ତି ମିଳୁ। ଏପରି ଭାବରେ, କଞ୍ଚନ, ମଣି, ବସ୍ତ୍ର, ଧୂପ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଦାନର ମାଧ୍ୟମରେ, କଞ୍ଚନ ଧାରା ଭଳି ଦାନ କରି, କଞ୍ଚନ କ୍ଷୁଦ୍ରତାକୁ ଦୂରେଇ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଧିରେ ଯିଏ ଗ୍ରହପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରି, ପରଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରେ। ଯଦି କୌଣସି ଗ୍ରହ ଶାଶ୍ୱତ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଧନୀ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ଅଛି, ତେବେ ତାକୁ ଯଥାଯଥ ଉପଚାର ଓ ଦାନ ସହିତ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଗ୍ରହ, ଗାଈଁ, ରାଜା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ—ଏମାନେ ଯେତେବେଳେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜାକୁ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି; ଅପମାନ କଲେ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଦହନ କରନ୍ତି। ଯେପରି ଦେହକୁ କବଚ ବଣ୍ଡୁକ ଆଘାତରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ଶାନ୍ତି ଦେବୀୟ କ୍ଲେଶରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଏହିପରି, ଯିଏ କ୍ଷେମ ଚାହେ, ସେ ଦାନ ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତିରେ ଏକ ଦାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନତା ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଦଶ ହଜାର ଆହୁତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନବଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞ, ବିବାହ, ଉତ୍ସବ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଫଳ ଅବିରୋଧ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ଷେମ ପାଇଁ ଏହି ଦଶ ହଜାର ଆହୁତି ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି; ଏବେ ଶୁଣ, ଶତ ହଜାର ଆହୁତି ବିଷୟରେ।