ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ରାଜା, ଯିଏ ଚାରିପଟେ ଏକ ଲକ୍ଷ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଘିରିଥିଲେ, ସେ କେବେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ଭାନୁମତୀଠାରୁ ଦୂରେ ଥିଲେନାହିଁ। ଏକ ଦିନ ରାଜଦରବାରରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ମହାନୁଭାବ, କେଉଁ ଧର୍ମର ଫଳରେ ମୁଁ ଏହି ଅପୂର୍ବ ସୌଭାଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି? ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ କିପରି ସଦା ମୋ ଦେହରେ ଅଛି?” ତେବେ ବଶିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି କହିଲେ, ପୂର୍ବେ ଏକ ଲୀଳାବତୀ ନାମକ ବେଶ୍ୟା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ସେ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବିଧିମତ ଉପଚାରରେ ଏକ ଲୁଣ ପାହାଡ଼, ସୁନା ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଶୌଣ୍ଡ ନାମକ ଏକ ଶୂଦ୍ର ସୁନାର, ଯିଏ ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ଘରରେ ଚାକର ଥିଲେ, ସେଇ ସୁନାର ସେଇ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଗଛ ଓ ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସେଇ ରାଜା ଏହି ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ଅଦ୍ଭୁତ କଳାକୌଶଳରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି କାମ ପାଇଁ କେବେ କିଛି ପରିଶ୍ରମିକ ନେଇନଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଏହାକୁ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବି ଦେଖିଥିଲେ। ସେଇ ସୁନା ଦେବତାଗଛ ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ଭାନୁମତୀ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଥିଲା; ଲୀଳାବତୀ ଏହି ପାହାଡ଼ ପାଖରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଲୀଳାବତୀ ନିର୍ମଳ ମନରେ ଶିକ୍ଷକ ସେବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠାରେ କରିଥିଲେ; ବେଶ୍ୟା ହେବା ସତ୍ୱେ ସେ ଏହାରେ ବିଶେଷ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଜୀବନ ସମାପ୍ତି ସମୟରେ, ତାଙ୍କର କର୍ମର ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସୁନାର ଯଦିଓ ଗରିବ ଥିଲେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଥିଲେ; ସେ କେବେ ବେଶ୍ୟାଠାରୁ ପରିଶ୍ରମିକ ନେଇନଥିଲେ, ଏବେ ସେ ତୁମେ ହୋଇଛ। ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ମାଲିକ ହୋଇ, ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଛ। ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ଭାନୁମତୀ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ସୁନାର ତିଆରି କରା ଦେବଗଛ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରୁ ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଏତେ ତେଜ ଆସିଥିଲା ଓ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ରାତିରେ ଅହଂକାର ବିନା ଲୁଣ ପାହାଡ଼ ରିତି ଉପାଚାର କରିଥିଲେ। ଏହିପରି କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅଜୟ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଧନ୍ୟତା ଲାଭ ହୁଏ। ତେଣୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିୟମାନୁସାରେ ଦଶଗୁଣ ଧାନ୍ୟପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଶତଶଃ ଧାନ୍ୟପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ କରି, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ମୁରାରିଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦାନ ଯଦି ଜଣେ ଗରିବ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେଖେ, ଛୁଏ କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣି, ନିର୍ମଳ ମନରେ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ। ମହାପାହାଡ଼ ଦାନ ସହିତ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କଲେ ଅଶୁଭ ସ୍ୱପ୍ନ ଶାନ୍ତି ହୁଏ, ଏହା ସଂସାର ଭୟ ଦୂର କରେ; ତେବେ ଏଠାରେ ଏକ ଶାନ୍ତମନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମୁନି ଆଉ କ’ଣ କରିବେ? ଏହିପରି ଗଢ଼ା କଥା ବିଷୟରେ ଏକ ଦିନ ଶୌନକ ନାମକ ମହାର୍ଷି ନିଜ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ବସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ଦୈନିକ ଶାନ୍ତି ଓ କ୍ଷେମ କେମିତି ପୂରଣ କରିବି? ଯିଏ ଧନ, ଶାନ୍ତି, ଆୟୁ, ବଳ କିମ୍ବା କିଛି ବୃଦ୍ଧି ଚାହେ, କିମ୍ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର କରିବାକୁ ଚାହେ, ସେ କିପରି ଉପାୟ କରିବେ ତାହା ଶୁଣ। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ବିଚାର କରି, ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହ ଶାନ୍ତି ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଶୁଭ ଦିନରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରି, ଗ୍ରହ ଓ ତାଙ୍କ ଅଧିପତି ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ଅଗ୍ନି ହୋମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ପୁରାଣ ଓ ବେଦ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହ ଯଜ୍ଞ ତିନି ପ୍ରକାରର: ପ୍ରଥମେ ଦଶ ହଜାର ହୋମ, ପରେ ଏକ ଲକ୍ଷ, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶ ମିଲିଅନ ହୋମ। ନବଗ୍ରହ ପୂଜା ପାଇଁ ଦଶ ହଜାର ହୋମ ନିୟମିତ। ଏହାର ବିଧି ଏପରି: ହୋମକୁ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଦୁଇ ହାତ ଚଉଡ଼ା ଏକ ବେଦି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଚଉକ ଆଲତାର୍ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦୁଇଟି କୋଟି ଦେଇ, ସମ ଉଚ୍ଚତାରେ ଦେବତା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ହେବ। ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବ କରି, ତିଏଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ବିଶ୍ ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଦେବୀ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ବୁଧ, ଗୁରୁ, ଶୁକ୍ର, ଶନି, ରାହୁ, କେତୁ—ଏହି ନବଗ୍ରହ ଜଗତର କ୍ଷେମ ଦାତା। ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦକ୍ଷିଣରେ ମଙ୍ଗଳ, ଉତ୍ତରରେ ଗୁରୁ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ବୁଧ, ପୂର୍ବରେ ଶୁକ୍ର, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ପଶ୍ଚିମରେ ଶନି, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ରାହୁ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ କେତୁ, ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଧିପତି ଶିବ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉମା, ମଙ୍ଗଳଙ୍କ ସ୍କନ୍ଦ, ବୁଧଙ୍କ ହରି; ଗୁରୁଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶନିଙ୍କୁ ଯମ, ରାହୁଙ୍କୁ କାଳ, ଏବଂ କେତୁଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ବିଚାରିବେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ଐନ୍ଦ୍ରୀ ଅଧିପତି ହିସାବରେ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରଜାପତି, ନାଗ, ବ୍ରହ୍ମା, ଭିନାୟକ, ଦୁର୍ଗା, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ମଙ୍ଗଳ, ଧଳା ଚନ୍ଦ୍ର-ଶୁକ୍ର, ହଳଦିଆ ବୁଧ-ଗୁରୁ, କଳା ଶନି-ରାହୁ, ଧୂସର କେତୁ ଓ ତାଙ୍କ ଗଣ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ରଙ୍ଗିନ ଚୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ ଦାନ କରିବେ; ଉପରେ ଗନ୍ଧ ଧୂପ ଓ ଫଳ-ଫୁଲର ଶୋଭା ଦେଇ ଚଉଁ ତଳେ ଛାତା ରଖିବେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ମିଠା ଭାତ, ସୋମଙ୍କୁ ଘୃତ ଭାତ, ମଙ୍ଗଳଙ୍କୁ ଗହୁଁ ପିଠା, ବୁଧଙ୍କୁ ଦୁଧ ଭାତ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦହି ଭାତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘୃତ ଭାତ, ଶନିଙ୍କୁ ଡାଲି ଭାତ, ରାହୁଙ୍କୁ ମେଘ ମାଂସ, କେତୁଙ୍କୁ ରଙ୍ଗିନ ଭାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିବେ। ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଦହି, ଅଖଣ୍ଡ ଧାନ, ଆମ୍ବ ପତ୍ର, ଫଳ ଓ ଦୁଇ ଜୋଡ଼ା ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଶୋଭିତ କରିବେ। ପଞ୍ଚ ମଣି ଓ ପଞ୍ଚ ଧାତୁ ଯୁକ୍ତ ଦୋଷରହିତ କଳଶ ରଖି, ତାହାରେ ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ସମସ୍ତ ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ସରୋବର, ତୀର୍ଥ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ମିଳନ ସ୍ଥାନ, ରାସ୍ତା, ବାଘ, ଗୋଖାତ, ଏହି ସବୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ।