ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପରେ ମୁଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଚାନ୍ଦିର ପହାଡ଼ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯାହା ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଅପୂର୍ବ ସୋମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହି ଚାନ୍ଦିର ପହାଡ଼ର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଦଶ ହଜାର ପଲା ଓଜନର, ମଧ୍ୟମ ପଞ୍ଚ ହଜାର, ଏବଂ ଅଧମ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଓଜନର। ଯଦି କେହି ବିଶ୍ ଦେଇ ତିଆରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ପହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଚାନ୍ଦିର ପହାଡ଼ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା, ମଣ୍ଡରା ଓ ଅନ୍ୟ ନାମକ ପହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରି, ସଫା ଚାନ୍ଦିର ପାତ୍ରରେ ଜଗତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅର୍କଙ୍କ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ସମୟରେ ତଳ ଭାଗ ସୁନାରେ ହେବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଚାନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାଗ ସୁନାରେ ହେବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ହୋମ ଓ ଜାଗରଣ କ୍ରିୟା କରାଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ସକାଳେ ଚାନ୍ଦିର ପହାଡ଼ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ପହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ପୂଜା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭରଣ ସହିତ ପୁରୋହିତମାନେ ପାଇଁ ଦେଇବା ଉଚିତ; ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସ ଧରି ବିନା ଇର୍ଷ୍ୟା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବା ଉଚିତ—“ତୁମେ ପିତୃଗଣ, ଭୂଲୋକର ଦେବତା ଓ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମଧୁର ଚାନ୍ଦିର ବସ୍ତୁ, ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଓ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ସାଗରରୁ ରକ୍ଷା କର।” ଏଭଳି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚାନ୍ଦିର ପହାଡ଼ ଦାନ କରି, ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେଲେ, ଦଶ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ସୋମ ଲୋକରେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସିଥାନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିନିର ପହାଡ଼ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଦାନ କଲେ ବିଷ୍ଣୁ, ଅର୍କ ଓ ରୁଦ୍ର ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପହାଡ଼ ଅଠ ଭାର ଚିନିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚାରି ଭାର ମଧ୍ୟମ, ଦୁଇ ଭାର ଅଧମ। ଅଧିକ ଧନ ନଥିଲେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାର କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭାର ଦେଇ ପହାଡ଼ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ପହାଡ଼ଗୁଡିକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଦେଇ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଧାନ ପହାଡ଼ ପରି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅମୃତ ସହିତ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ମେରୁ ପରି ଉପରେ ତିନିଟି ସୁନାର ଗଛ ରଖିବା ଉଚିତ—ମଣ୍ଡରା, ପରିଜାତା ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ କାମନାପୂରଣ ଗଛ। ସମସ୍ତ ପହାଡ଼ର ଶିରେ ଏହି ଗଛଗୁଡିକୁ ରଖିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପହାଡ଼, ବିଶେଷକରି ଚିନିର ପହାଡ଼ର ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦନ ଗଛ ରଖିବା ଉଚିତ। ମଣ୍ଡରା ପହାଡ଼ରେ କାମଦେବ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରଖିବା ଉଚିତ; ଗନ୍ଧମାଦନର ଶିରେ କୁବେର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ। ବଡ଼ ପହାଡ଼ରେ ବେଦର ରୂପ ହଂସ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ; ସୁନା ଭାଗରେ ସୁରଭି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ରଖିବା ଉଚିତ। ଧାନ ପହାଡ଼ ପରି, ସମସ୍ତ ଆହ୍ୱାନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ମଧ୍ୟମ ପହାଡ଼ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ, ଚାରିଟି ପହାଡ଼ ପୁରୋହିତମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି। ଏହି ଚିନିର ପହାଡ଼ ଅମୃତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତତ୍ତ୍ୱ; ତେଣୁ, ମହାପହାଡ଼, ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦାତା ହେବା। ଯେଉଁ ଅମୃତର ଖଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲା ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପିବିଥିବା ବେଳେ—ସେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଚିନିର ପହାଡ଼ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। କାମଦେବଙ୍କ ଧନୁର ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଚିନିର ତୁମେ ଗଠିତ, ବଡ଼ ପହାଡ଼; ଆମକୁ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ସାଗରରୁ ରକ୍ଷା କର। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚିନିର ପହାଡ଼ ଦେଇଥାଏ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଯାନରେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ସେଉଁଠି ଯାଆନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁପ୍ରେରଣାରେ। ଏହିପରି ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ, ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ନାଥ ହୁଅନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ତିନି ହଜାର ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ସମସ୍ତ ପହାଡ଼ରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ, ବିନା ଇର୍ଷ୍ୟା; ସମସ୍ତଠାରେ ଲୁଣ ଓ ଖାର ସ୍ୱୀକୃତି ସହିତ ଖାଇପାରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପହାଡ଼ ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଗୃହେ ଦେବା ଉଚିତ। ଏକ ଦିନ, ମହାଯୁଗରେ ଏକ ଧର୍ମମୟ ରାଜା ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ର, ଯିଁଠାରେ ହଜାର ଦେମନ୍ମାନେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚମକରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ଚମକ ହରାଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶତଶତ ଶତ୍ରୁ, ଅଜୟ, ବଶୀଭୂତ ହୋଇଥିଲେ; ଏବଂ ସେ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, କେବେ ଅଜୟ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାନୁମତୀ ନାମର, ତିନି ଲୋକରେ ସବୁଠୁ ସୁନ୍ଦର, ଯାହାର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି, ଦେବୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହରାଇଥିଲା। ସେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ରାଣୀ, ଜୀବନ ଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ଦଶ ହଜାର ନାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ଏକ ଲକ୍ଷ ରାଜାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ରାଜା କେବେ ଭାନୁମତୀ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇନଥିଲେ; ଏକ ଦିନ ଦରବାରରେ ବସି, ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରି, ରାଜା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏ ମହାନ, କେଉଁ ଧର୍ମରେ ମୁଁ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଛି, ଏବଂ କାହିଁକି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚମକ ସଦା ମୋ ଶରୀରରେ ରହିଛି?” ଏହି ଉତ୍ତରରେ, ପୂର୍ବରୁ ଏକ ନାମୀ କୃତ୍ୟା ଲୀଳାବତୀ ଥିଲେ, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ଚତୁର୍ଦଶୀ ଦିନରେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଲୁଣ ପହାଡ଼, ସୁନାର ଗଛ ଓ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ସୁନାର ଶୌଣ୍ଡା, ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ଘରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଯିଁଠି ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ରାଜା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗଛ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି, ଅତି ଭକ୍ତି ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ, ନିଷ୍କାମ ଧର୍ମ ଜାଣି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, କେବେ କୌଣସି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ଗଛଗୁଡିକୁ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଭାନୁମତୀ ଚମକାଇଥିଲେ; ଲୀଳାବତୀ ପହାଡ଼ ପାଖରେ ସେବା କରୁଥିଲେ।