ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାପୂଜାର ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ମହାମେରୁ ପର୍ବତ ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା। ଏହି ମେରୁ ବଡ଼ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି, ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ସୁନାର ଗଛ ରହିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁକ୍ତା ଓ ହୀରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେବା ଦରକାର, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ହେସୋନାଇଟ ଓ ପୀତମଣି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବାକୁ ହେବ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହଳଦିଆ ଓ ନୀଳ ମଣି, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବେରିଲ୍, କମଳମଣି ଓ ଚନ୍ଦନ ଟୁକୁଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବ। ଏଠାରେ ପ୍ରବାଳ ଲତା ଓ ମୋତି ମାଛର ତଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ତା’ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ସୁନାର ଦେହରେ ମେରୁର ଶିଖରରେ ଅବିରାମ ଭାବରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ କରାଯିବେ। ଏହି ପୂଜା କରିବେ ବହୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱିଜଜନ। ମେରୁର ଚାରିଦିଗରେ ଚାରିଟି ରୂପାର ଶିଖର ଓ ପାଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ରୂପା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେବ। ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନି ଦ୍ୱାରା ଢାକିଦିଆଯିବ ଓ ଚାରି ଦିଗରେ ଘିଅ ଓ ପାଣିର ଝରଣା ବହିବ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରର ଶୃଙ୍ଖଳା, ଦକ୍ଷିଣରେ ହଳଦିଆ, ପଶ୍ଚିମରେ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ଓ ଉତ୍ତରରେ ଲାଲ୍ ବସ୍ତ୍ରର ଶୃଙ୍ଖଳା ମେଘମାଳା ପରି ଶୋଭିତ ହେବ। ଏହି ପର୍ବତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଆଠ ଜଣ ରୂପା ମୂର୍ତ୍ତି ଲୋକପାଳ ଭାବେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ହେବେ। ଚାରିପାଖରେ ନାନାପ୍ରକାର ଫଳ, ମଧୁର ମାଳା ଓ ଉତ୍ତମ ଗନ୍ଧ ଲଗାଯିବ। ଉପରେ ପାଞ୍ଚ ରଙ୍ଗର ଛତା, ଅକ୍ଷୟ ଫୁଲ ଓ ଧଳା ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେବ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଦେବୀୟ ପର୍ବତ ମେରୁ ଏବଂ ଏହାର ଉପପର୍ବତଗୁଡ଼ିକ ଅନୁକ୍ରମରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବ। ପରେ, ଚାରି ଦିଗରେ ଚତୁର୍ଥ ଭାଗରେ ଫୁଲ ଓ ଉତ୍ତମ ଗନ୍ଧରେ ପ୍ରଚୁର ପର୍ବତ ବିନ୍ୟସ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବକୁ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ, ନାନାପ୍ରକାର ଫଳ, ଯବ, ସୁନା ଓ ଶୁଭ ଆମ୍ବର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହାକୁ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଚମକିବା ଭାବେ, ଫୁଲ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବାକୁ ହେବ। ଲାଲ୍ ଆଭା ଥିବା କ୍ଷୀର ହ୍ରଦ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଜଙ୍ଗଲ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣକୁ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଗହୁଁ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ଓ ସୁନାର ଘୃତପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଚାନ୍ଦିର ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ହେବ। ପଛକୁ ତିଲ ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ, ନାନା ଶୁଭ ଫୁଲ, ସୁନାର ଗୋଲମରିଚ ଗଛ, ସୁନାର ହଂସ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଫୁଲ ଜଙ୍ଗଲ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ। ଆଗରେ ଦହି ଓ ପାଣିର ହ୍ରଦ ଥିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ମହାପର୍ବତ ସ୍ଥାପନ ପରେ, ଉତ୍ତରକୁ ଶୋଭାମୟ କଳା ଉଡ଼ଦ ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ, ଫୁଲ ଓ ସୁନାର ବଟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶିଖର ଅଳଙ୍କୃତ, ସୁନାର ଗାଈ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରିବାକୁ ହେବ। ମଧୁ ମିଶିତ ଶୁଭ ହ୍ରଦ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଜଙ୍ଗଲ ସହିତ ଏହାକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ କରିବା ପରେ, ଚାରି ଜଣ ବେଦ ଓ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ, ସଂଯମୀ, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱିଜଜନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ପଣ କରାଯିବ। ପୂର୍ବକୁ ହାତରେ ମାପି, ତିଲ, ଯବ, ଘିଅ, ସମିଧ ଓ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ରାତିରେ ଜାଗିରହିବା, କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚ ସଙ୍ଗୀତ କିମ୍ବା ବାଜା ଚାଲିବ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ପାହାଡ଼ ଗୁଛ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ମନ୍ତ୍ର କହିବି— "ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନିଧି, ହେ ଅମରପର୍ବତ, ଆମ ଘରର ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କର, ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶାନ୍ତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜିଅଛି।" "ତୁମେ ଏକାକି ଭଗବାନ, ଶାସକ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ପରମ ବୀଜ, ପ୍ରକଟ ଓ ଅପ୍ରକଟ—ଏହିଯୋଗୁଁ ହେ ଶାଶ୍ୱତ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।" "ତୁମେ ଲୋକପାଳଙ୍କର ନିବାସ ଓ ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ—ଏହିଯୋଗୁଁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।" "ତୁମେ ଅମର, ମହିଳା ଓ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଦାପି ତ୍ୟାଗିତ ହୁଅନାହାଁ—ଏହିଯୋଗୁଁ ମୋତେ ଅନନ୍ତ ଦୁଃଖର ସାଗର ଓ ସଂସାରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" ଏଭଳି ମେରୁକୁ ପୂଜି, ମନ୍ଦରକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ତୁମେ ଚିତ୍ରରଥ ଓ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ। "ହେ ମନ୍ଦର, ତୁମେ ଚମକୁଛ; ଏହିଯୋଗୁଁ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୋଷ ଆଣ। ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ, ତୁମେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ମୁକୁଟମଣି।" "ତୁମେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଅଟବୀର ଶୋଭା ଧାରଣ କରୁଛ; ଏହିଯୋଗୁଁ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଅଚଳ ହେଉ। ତୁମେ କେତୁମାଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଟବୀ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।" "ତୁମ ଶିଖରରେ ସୁନାର ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛ ଅଛି; ଏହିଯୋଗୁଁ ମୋର ସମୃଦ୍ଧି ନିରନ୍ତର ରହୁ। ତୁମେ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଓ ସାବିତ୍ର ଅଟବୀ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।" "ହେ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ତୁମେ ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ; ଏହିଯୋଗୁଁ ମୋର ଭାଗ୍ୟ କଦାପି କ୍ଷୟ ନହେଉ।" ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ପରିଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ମଧ୍ୟମ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଓ ଉପପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିକ୍ରମରେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ଚବିଶଟି ଗାଈ, କିମ୍ବା ଦଶଟି, କିମ୍ବା ନଅ, ସାତ, ଆଠ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ଦେବା ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ। ଏକ ଗୋଧୂଳି ଦୁଧଦାନା ଗାଈ ମଧ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ନିୟମ ଅଟୁଟ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପୂଜା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଏହି ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହ, ଲୋକପାଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ। ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଯଜ୍ଞରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ସଦା ଉପବାସ ରହିବା ଚାଲିଛି, କିନ୍ତୁ ଦେହ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ ରାତିରେ ଖାଇବା ଅନୁମତି ଅଛି। ଏବେ ନାରଦ, ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଦାନ ସମୟର ମନ୍ତ୍ର ଓ ପର୍ବତରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ଶୁଣ। ଖାଦ୍ୟକୁ ବ୍ରହ୍ମ ମନାଯାଇଛି, ଖାଦ୍ୟରେ ପ୍ରାଣବାୟୁ ବସିଛି; ଖାଦ୍ୟରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ୍ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହିଯୋଗୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜନାର୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ; ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧାନର ପର୍ବତ ଭାବେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ଯିଏ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାନୁସାରେ ଧାନର ପର୍ବତ ଦାନ କରେ, ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।