ପୁରାଣ, ବେଦ, ବିଭିନ୍ନ ்ୟଜ୍ଞ ଓ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀଗୁଡ଼ିକର ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା କେବଳ କ୍ରିୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ଲାଭ ହୁଏ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଏହା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ ନାହିଁ। ଏହିଥିରେ ମୁଁ ଏବେ ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକର ଶୁଭ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ନ ପର୍ବତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ସାମ୍ବାର ପର୍ବତ, ତୃତୀୟ ଗୁଡ଼ ପର୍ବତ, ଚତୁର୍ଥ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ, ପଞ୍ଚମ ତିଳ ପର୍ବତ, ଷଷ୍ଠ କପାସ ପର୍ବତ, ସପ୍ତମ ଘୃତ ପର୍ବତ, ଅଷ୍ଟମ ମଣି ପର୍ବତ, ନବମ ଚାନ୍ଦି ପର୍ବତ ଓ ଦଶମ ଚିନି ପର୍ବତ—ଏହି ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଧାର୍ମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ଦିବସ ଓ ଶୁଭ ସମୟରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ବିଷୁବ, ଉତ୍ସବ, ଗ୍ରହଣ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ଦିନ, ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ, କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ, ବିବାହ, ଯଜ୍ଞ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦାନ ଦେବାକୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତୁ। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଦେଉଳ, ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ଘର ଦଳାନରେ ଉତ୍ସାହ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଉତ୍ତରାଭିମୁଖ ଓ ପୂର୍ବ, ଜଳ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଢଳା ହେଉ। ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ଗୋମୟ ଲଗାଇ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ତାହା ଉପରେ କୁଶ ଘାସ ଛାଡ଼ି, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପର୍ବତ ତିଆରି କରିବାକୁ ହେବ, ଯାହା ଛୋଟ-ଛୋଟ ଉପପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ହେଉଛି ହଜାର ମାପ ଅନ୍ନର, ମଧ୍ୟମ ପଞ୍ଚଶତ ଓ ଛୋଟ ତିନିଶ ମାପରେ ତିଆରି ହୁଏ। ମେରୁ ପର୍ବତ ମହା ଚାଉଳରେ ତିଆରି, ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁକ୍ତା ଓ ହୀରା, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଗୋମେଦ ଓ ପିତାମ୍ବର ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପୀତ ଓ ନୀଳ ମଣି, ଉତ୍ତରରେ ବୈଦୂର୍ୟ, ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଚନ୍ଦନ ଚିରା, ପ୍ରତିଦିଗରେ ପ୍ରବାଳ ଲତା ଓ ଶଙ୍ଖ ତଳ। ତା’ପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଶିଖରରେ ରଖିବା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଚାରିଟି ଚାନ୍ଦିର ଶିଖର ଓ ପାଶରେ ଚାନ୍ଦି, ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ଉଖୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଘୃତ ଓ ଜଳ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ। ପୂର୍ବରେ ସ୍ଫଟିକ ବସ୍ତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣରେ ହଳଦିଆ, ପଶ୍ଚିମରେ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର, ଉତ୍ତରରେ ଲାଲ ଜାମା, ମେଘମାଳା ପରି ଅନୁସୂତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଆଠ ଚାନ୍ଦିର ପ୍ରତିମା ଲୋକପାଳ ଭାବେ ରଖି, ଚାରିପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନର ଅଳଙ୍କାର। ଉପରେ ପଞ୍ଚବର୍ଣ୍ଣୀ ଚାମର ଓ ଅକ୍ଷୟ ଫୁଲର ଶୋଭା, ଏପରି ଭାବେ ଦେବମାଳିନୀ ପର୍ବତ ତିଆରି ହୁଏ, ଏବଂ ଉପପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ ମେରୁ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ କରାଯାଏ। ଚାରି ଦିଗରେ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ପର୍ବତ ରଖିବା, ପୂର୍ବେ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଯବ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଆମ୍ର ଚିହ୍ନ ସହିତ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ତିଆରି। ଏହାକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଚନ୍ଦନର ଗନ୍ଧରେ ଅଳଙ୍କୃତ କରି, ଲାଲ ଦୁଧର ଝିଲିମିଲି ଝିଲିକ, ଚାନ୍ଦିର ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ନିପୁଣତାରେ ତିଆରି କରିବା। ଦକ୍ଷିଣରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଗହୁଁରେ ତିଆରି, ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞପାତ୍ର ଘୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚାନ୍ଦିର ଅରଣ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ସହିତ। ପଛରେ ତିଳ ପର୍ବତ ମନୋହର ଫୁଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମରିଚ ଗଛ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହଂସ, ଚାନ୍ଦିର ଫୁଲ ଅରଣ୍ୟ ଓ ଆଗରେ ଦହି ଓ ଜଳର ଝିଲିକ। ଏହିପରି ମହାପର୍ବତ ପୂର୍ବରେ ରଖି, ଉତ୍ତରେ କଳା ଉଡ଼ଦର ଉପରେ ଫୁଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବଟବୃକ୍ଷ ମୁକୁଟ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗାୟ ସହିତ ଶୋଭିତ ପର୍ବତ ତିଆରି। ମଧୁ ମିଶ୍ରିତ ଶୁଭ ଝିଲିକ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଚତୁର୍ବେଦୀ, ଶାନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱିଜମାନେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଦାନ କରନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ହାତ ଦ୍ୱାରା ମାପି, ତିଳ, ଯବ, ଘୃତ, ସମିଦ୍ଧ, କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି କୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରି, ରାତିରେ ଜାଗି, ଉଚ୍ଚ ସଙ୍ଗୀତ ବା ଦଳ ବିନା, ପାହାଡ଼ ଦାନ ପାଇଁ ଅବାହନ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା। "ହେ ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳଙ୍କର ନିବାସ, ହେ ଅମରପର୍ବତ, ଆମ ଘରରୁ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କର, ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିଅଛି।" "ତୁମେ ଏକାଇ ଭଗବାନ, ସ୍ୱାମୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମେ ପରମ ବୀଜ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ—ଏହିପରି ହେଉଥିଲେ, ହେ ନିତ୍ୟ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।" "ତୁମେ ଜଗତ୍ର ରକ୍ଷକ ଓ ରୂଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁମାନେ ରହୁଥିବା ନିବାସ; ତେଣୁ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।" "ତୁମେ ଅମରମାନେ, ନାରୀମାନେ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଦାଚିତ୍ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନୁହଁ; ତେଣୁ ମୋତେ ଦୁଃଖ ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର।" ଏପରି ମେରୁ ପୂଜା କରି, ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଚିତ୍ରରଥ ଓ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଏଠାରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି। "ମନ୍ଦର, ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ୱଳ; ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତୋଷ ଦିଅ। ଗନ୍ଧମାଦନ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ମୁକୁଟମଣି। ତୁମର ଗନ୍ଧର୍ବ ଅରଣ୍ୟ ଶୋଭା ଅଛି, ତେଣୁ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ଅବିଚଳ ରହୁ। ତୁମେ କେତୁମାଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।" "ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଚୂଡ଼ା ଅଛି, ତେଣୁ ମୋର ସମୃଦ୍ଧି ଚିରକାଳ ରହୁ। ଉତ୍ତର କୁରୁ ଓ ସାବିତ୍ରୀ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ଯୁକ୍ତ।" "ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ତୁମେ ନିତ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ; ତେଣୁ ମୋର ଭାଗ୍ୟ କଦାଚିତ୍ କ୍ଷୀଣ ହେଉନାହିଁ।" ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧ୍ୟମ ପର୍ବତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା, ଉପପର୍ବତଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ଋତ୍ବିଜମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ। ଚବିଶଟି ଗାୟ, କିମ୍ବା ଦଶ, କିମ୍ବା ନଅ, ସାତ, ଆଠ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ଗାୟ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ଏକ ହଳଦିଆ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ଦାନର ନିୟମ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା, ଏହି ଉପକରଣମାନେ ଗ୍ରହ, ଲୋକପାଳ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପୂଜାରେ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ।