ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସେବନ କରିବା ପରେ, ମଣିଷ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତ ହେଲେ, ସେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଦ୍ୱିଜତିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରତିମାସେ, ଏହିପରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—ଏକ ବସ୍ତ୍ର, ସୁନାର ବୃଷଭ ଏବଂ ସୁନାର ଗାଈ। ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଚିନି କାଠି ଓ ଗୁଡ଼ ସହିତ ଏକ ଶଯ୍ୟା, ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ଶଯ୍ୟାସାମଗ୍ରୀ, ପାତ୍ରପାନ, ଏବଂ ଏକ ଆସନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତିଳ ଏବଂ ସୁନାର ବୃଷଭ ଦେଇ, “ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ,” ବୋଲି କହିବା ଦରକାର। ଯିଏ ଏହିପରି ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଜନ୍ମେଜନ୍ମେ ଶ୍ରୀ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଅପ୍ସରା ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେ ଦେବଲୋକରେ ବିଶ୍ୱପତି ଭାବେ ବସିବେ, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚକ୍ର ଆରମ୍ଭରେ, ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ହେବେ। ଏହି ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ, ଏହା ପଠିବା, ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଦେଖିବାମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ, ମହାପାପ ଯଥା ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଶତ ଗର୍ଭହତ୍ୟା ନାଶ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଦାନ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦେହରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁଜଣ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ସପ୍ତଧାରା ନିୟମରେ ସତରେ ବର୍ଷ କରେ, ସେ ସପ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତି ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ମୁରାରିଙ୍କ ପରମଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜଗତ୍ର ନାଥଙ୍କୁ ପଚାରାଯାଏ—“ହେ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ଏପୃଥିବୀରେ କେଉଁସି ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଉପବାସ ଅଛି କି, ଯାହା ଜନଙ୍କୁ ବିୟୋଗ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସଂସାର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ କରି ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇପାରେ?” ତାହାର ଉତ୍ତରରେ କୁହାଯାଏ, “ଏହି ବ୍ରତ ଜଗତର ପ୍ରିୟ ଓ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ତୁମର ଭକ୍ତି ଦେଖି, ମୁଁ ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଏହି ବ୍ରତ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବି।” ଏହି ବ୍ରତ ହେଉଛି ଶୁଭ “ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ” ବ୍ରତ, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ। ଦଶମୀ ତିଥିରେ ହ୍ରସ୍ୱ ଭୋଜନ ଓ ନିୟମ ରେ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦନ୍ତ ମଜି, ଉପବାସ କରିବା ଦରକାର। କେଶବ କିମ୍ବା ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, “ପରେ ଯଥାଯଥ ଭୋଜନ କରିବି,” ବୋଲି ସଂକଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ନିୟମ ରେ, ଶୋଇ ଶକାଳେ ଉଠି, ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପାଦରେ ଦୁଃଖ ନାଶକଙ୍କୁ, ଗୋଡ଼ରେ ଵରଦାତାଙ୍କୁ, ଗୁଡ଼ାରେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ, ଉରୁରେ ଜଳଶାୟୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗୁପ୍ତଅଂଗରେ କନ୍ଦର୍ପକୁ, କଟିରେ ମାଧବକୁ, ଉଦରରେ ଦାମୋଦରକୁ, ପାଶ୍ୱରେ ବିସ୍ତୃତାତ୍ମାକୁ ନମନ। ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନାଭି, ମନ୍ମଥକୁ ହୃଦୟ, ଶ୍ରୀଧରକୁ ଛାତି, ମଧୁଜିତକୁ ହାତରେ ନମସ୍କାର। ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ବାମ ହାତ, ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ଡାହାଣ ହାତ, ବୈକୁଣ୍ଠକୁ କଣ୍ଠ, ଯଜ୍ଞମୁଖକୁ ମୁଁହରେ ନମସ୍କାର। ଦୁଃଖମୁକ୍ତି ନିବାସକୁ ନାକରେ, ଵାସୁଦେବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ବାମନକୁ ଲାଳାଟରେ, ହରିଙ୍କୁ ଭୂକୁଟିରେ ନମସ୍କାର। ମାଧବଙ୍କୁ କେଶରେ, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତିକୁ ମୌଳିରେ, ସର୍ବାତ୍ମାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଏପରି ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଫଳ, ମାଳା, ଗନ୍ଧ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା ଓ ଏକ ସ୍ଥଣ୍ଡିଳା ବନେଇବା ଉଚିତ। ଏହା ସମସ୍ତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ରତ୍ନି ମାପରେ ସମଚତୁରସ୍ର, ମୃଦୁ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେବା ଦରକାର, ତିନିପଟେ ତିନିଟି ଉଚ୍ଚ ମାଟିର ବନ୍ଧ ଥିବା ଉଚିତ। ବନ୍ଧର ଉଚ୍ଚତା ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଚଉଡ଼ା ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ହେବା ଦରକାର, ସ୍ଥଣ୍ଡିଳା ଉପରେ ପାର୍ଶ୍ୱଦେଖା ଦିଏଁ ଆଠ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଚ୍ଚ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ନଦୀ ବାଲୁକାରେ ଏକ ମୃଣାଳି ଝାଲିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ବନେଇ, ସ୍ଥଣ୍ଡିଳା ଉପରେ ରଖି ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଦେବୀ, ଶାନ୍ତି, ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀ, ପୌଷ୍ଟିକତା, ତୃପ୍ତି, ବର୍ଷା, ଆନନ୍ଦକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। “ହେ ବିଶୋକା, ଦୁଃଖ ନାଶ ପାଇଁ ମୋତେ ବର ଦିଅ, ବିଶୋକା ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ହେଉନ୍ତୁ,” ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ ଝାଲିକୁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି, ଫଳ, ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ରାତି ଦରମିଆନ, ଦର୍ଭା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ପିଇବା ଓ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି କରି ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ପ୍ରହର ରାତି ଶେଷରେ, ଶୋଇ ଉଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଯଥାଶକ୍ତି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ତିନି କିମ୍ବା ଏକ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଗନ୍ଧ ଦେଇ, ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହାପରେ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟସହ ଜାଗରଣ ରାତି ଭରି କରି, ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ଅଳସ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଯଥାସାଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ପୁରାଣ ଶୁଣି, ସେ ଦିନ ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ପ୍ରତିମାସେ କରିବା ଦରକାର; ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଏକ ଶଯ୍ୟା, ଗୁଡ଼, ଗାଈ, ଶଯ୍ୟାସାମଗ୍ରୀ, ତକିଆ, ଶୋଭାମୟ କମ୍ବଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର—“ହେ ଦେବତାନାଥ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆପଣଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିନଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୋତେ ସଦା ଶୋଭା, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେପରି ଦେବତା ଉପସ୍ଥିତି ବିନା ତ୍ରିଭୁବନରେ ଶ୍ରୀ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋର କେଶବ ଉପରେ ଭକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ହେଉ।” ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ମଧୁର ଗାଈ, ଝାଲି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କଲେ, ଅନେକ ଫଳ ମିଳେ। ପଦ୍ମ, କରବୀ, ବାଣ, କୁମ୍ଭୀ, କେତକୀ, ସିନ୍ଦୁବାର, ମଲ୍ଲିକା, ସୁଗନ୍ଧ ପାଟଳା, କଦମ୍ବ, କୁବ୍ଜକା, ଜାତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଫୁଲ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ରିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ପୁନଃ ପଚାରାଯାଏ—“ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମଧୁର ଗାଈ ଦାନର ବିଧି କ’ଣ? କେଉଁ ରୂପରେ, କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏହା ଦିଆଯିବ?” ତାହାର ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଏ—“ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହି ମଧୁର ଗାଈ ଦାନର ରୂପ ଓ ଫଳ କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।