ଏହି କଥାରେ, ଏକ ଭକ୍ତ ନିଜ ଆଶା ଓ ମଙ୍ଗଳ ଲାଗି ବିଶେଷ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଇଛନ୍ତି। ବ୍ରତର ଶେଷରେ, ସେ ଏହି ଉପହାରକୁ ଏକ ଘଡ଼ା ଉପରେ ରଖି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଗାଁ ଦେଇ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଲାଗି ଦାନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ପ୍ରଭୁ ମନ୍ଦାରାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ମନ୍ଦାରାରେ ବସିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନମନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି—"ମୋତେ ଏହି ସଂସାରର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ।" ଏହି ପ୍ରକାର ମନ୍ଦାରା ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କିଏ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହି ଜଗତରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ରହିଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ଦୀପ ଭଳି, ଯାହା ଦୁଷ୍ଟ ପାପର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରତକୁ କରିଥିବା ଲୋକ ଏହି ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଏହି ବ୍ରତର ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି। ଏଉଁ ବ୍ରତର ପରେ, ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତର ବର୍ଣ୍ନନା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଉପବାସ କରିଥିବା ଲୋକ ରୋଗ, ଦୁଃଖ ଓ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି। ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ, ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ଏହି ବ୍ରତ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଭକ୍ତି ସହିତ, ଏକ ପିତାଳି ଗାଁକୁ ସୁଗନ୍ଧି, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି—"ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ ହେବା, ଶୁଭ ଓ ଉପକାରୀ ଦେହ ଥିବା ଗାଁକୁ ନମସ୍କାର, ମୋତେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦିଅ।" ଏହା ପରେ, ତିଳ ଏବଂ ତାମ୍ବା ଦେଉଥିବା ପାତ୍ର ପ୍ରସ୍ଥା ତିଆରି କରିବା, ସୁବৰ্ণ ଏକ ମୃଷ୍ଟି (ବଳଦ) ସୁଗନ୍ଧି, ମାଳା ଓ ଗୁଡ଼ ସହ ସଜାଇ ଦେବା ଚାଲିଥାଏ। ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ, ଘୃତ ଓ ମିଠା ଚାଉଳ ସହିତ, ଦୁଇ ବେଳ ନିୟମିତ ଏହା ଅର୍ପଣ କରିବା—"ଆର୍ୟମାନ ବନ୍ଧୁ ହେଉନ୍ତି" ବୋଲି କହିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଖାଇ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନ କରି, ଭୂମିରେ ଶୟନ କରିବା ପରେ, ପ୍ରଭାତ ହେଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତି ମାସ ଏହିପରି ଏକ ପୋଶାକ, ଏକ ସୁବৰ্ণ ବଳଦ, ଏକ ସୁବৰ্ণ ଗାଁ ଦେବା ଉଚିତ। ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଚିନିକାନ୍ଦ ଦଣ୍ଡ ଓ ଗୁଡ଼ ସହିତ ଏକ ଶୟନ, ବିଚ୍ଛା ଓ ପାତ୍ର ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଏକ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀକୁ ତିଳ ଏବଂ ତାମ୍ବା ପାତ୍ର ଦେଇ, ସୁବৰ্ণ ବଳଦ ଦେବା ସମୟରେ "ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତି" ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ଏପରି ଭାବେ କରିଥିବା ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ବଡ଼ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅପ୍ସରା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଭଳି ରହିଥାନ୍ତି, ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗରେ ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଶାସକ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଶତ ଗର୍ଭ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରିବାକୁ ସାପ୍ତିକ। କିଏ ଏହା ଆପଣେ ପଢ଼ି, ଶୁଣି, କିମ୍ବା ଦେଖିଥିବା ମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଏହି ଦେହରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ହୋଇଯାନ୍ତି। ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତକୁ ସପ୍ତ ବର୍ଷ ଧରି ସପ୍ତ ପ୍ରକାର ନିୟମ ସହ କରିଥିଲେ, ସେ ସପ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତି ହୋଇ ମୁରାରିଙ୍କ ପରମ ନିବାସକୁ ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି। ଏଉଁ ସମୟରେ, ଜିଜ୍ଞାସୁ ପ୍ରସ୍ନ କରନ୍ତି—"ପୃଥିବୀରେ କେଉଁ ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଉପବାସ ଏପରି ଅଛି, ଯାହା ଜନକୁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜନଙ୍କୁ ହରାଇବାର ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସଂସାରର ଭୟରୁ ବାହାର କରି, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇପାରେ?" ଉତ୍ତର ଆସେ—"ଏହି ବ୍ରତ ଜଗତରେ ପ୍ରିୟ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ; ତୁମ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ମୁଁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ବ୍ରତକୁ ଦେବତା, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୋଷଣା କରିବି।" ଏହି ଶୁଭ ବିଶୋକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ଦଶମୀ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା, ହଳୁକା ଖାଇ, ନିୟମିତ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦନ୍ତ ମାଜି, ଉପବାସ କରି, କେଶବ କିମ୍ବା ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, "ପରେ ଯଥାଯଥ ଭୋଜନ କରିବି" ବୋଲି ସଂକଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ନିୟମ ରେ ଶୟନ କରି, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଉଁ ପୂଜାରେ, ପଦ, ଗଣ୍ଡ, ଗୁଡ଼, ଜଙ୍ଘା, ଗୁପ୍ତ, କଟି, ଉଦର, ପାର୍ଶ୍ୱ, ନାଭି, ହୃଦୟ, ବୁକ, ହାତ, ବାଁ ହାତରେ ଚକ୍ର, ଡାହାଁ ହାତରେ ଗଦା, କଣ୍ଠ, ମୁଖ, ନାକ, ଚକ୍ଷୁ, କପାଳ, ଭୃକୁତି, କେଶ, ମୁକୁଟ, ମୁଣ୍ଡ—ଏହିପରି ଦେହର ଅଂଶକୁ ନିମ୍ନ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହିପରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଫଳ, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଆନନ୍ଦ ସହ ଏକ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ଏକ ସ୍ଥଣ୍ଡିଳା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସ୍ଥଣ୍ଡିଳା ଚାରିପାଖରେ ଏକ ରତ୍ନି ଲମ୍ବା, ଚାରିପାଖରେ ତିନି ଟି ଦେଉଳି ସହ, ଉଙ୍ଗୁଳି ଉଚ୍ଚ, ଦୁଇ ଉଙ୍ଗୁଳି ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟ ଉଙ୍ଗୁଳି ଉଚ୍ଚ ଦେଉଳି ରହିବା ଉଚିତ। ନଦୀର ବାଳୁରେ ମାଝା ଦେଇ ଏକ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—"ଶାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀ, ଧନ, ତୃପ୍ତି, ବୃଷ୍ଟି, ଆନନ୍ଦ—ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।" ଏହିପରି, "ଓ ବିଶୋକା, ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମୋତେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ; ବିଶୋକା ମୋ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଉ।" ଏହା ପରେ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ମାଝା ଢାକି, ଫଳ, ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ, ଏକ ସୁବৰ্ণ ପଦ୍ମ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ରାତି ଭରି, ଜଳ ଦର୍ଭା ଘାସ ସହ ପିଇବା, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପକ୍ରମ ଚାଲିଥାଏ। ତିନି ଯାମ ରାତି ଶେଷ ହେଲେ, ଶୟନ ଓ ଉଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିମାନଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।