ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଷର ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକ ବିଶେଷ ବିଧି କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆସିଛି । ଏହି ଉପାସନା ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଏକ ଶୟନବେଦୀ ଓ ଚିନି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ପାତ୍ର ଦାନ କରି ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ସମର୍ଥ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ ସହିତ ଏକ ଦୁହେଁ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୃହ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଏକ ହଜାର, ଏକ ଶତ, ଦଶ, ଏକ, କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ମୁଦ୍ରା ସୁଉନା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପୂର୍ବବତ୍ ସୁନାର ଘୋଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରପାଠ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଧନ ନେଇ କୌଟିଳ୍ୟ କରିବା ଅପରାଧ; ଏହା କଲେ ଦୋଷ ଲାଗେ । ଏହି ବିଧିର ମୂଳ ଉତ୍ସ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁ ନେକ୍ତାରପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ମୁଖରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅମୃତ ଝରି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା; ସେଠାରୁ ଧାନ ଓ ଯବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ମୃତି ରହିଛି । ଚିନି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଚିନି ଅମୃତ ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଭଳି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ । ଏହି ହେଉଛି "ଚିନି ସପ୍ତମୀ", ଯାହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗତି ଦୂର କରେ, ପୁଅ ଓ ନାତି ବଢ଼ାଏ । ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଗତି ପାଏ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ । ଏହି ନିର୍ମଳ କଥାକୁ ଯିଏ ଶୁଣେ, ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ପାଠ କରେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ । ଏବେ ଆସୁଛି "ପଦ୍ମ ସପ୍ତମୀ" ବିଷୟରେ, ଯାହାର କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ । ଶୁଦ୍ଧ ବସନ୍ତ ସପ୍ତମୀ ଦିନ ନିସ୍ନାନ କରି, ସ୍ଫୁଟ ସୋରିଷ ଓ ତିଳ ସହିତ ସୁନ୍ଦର ଏକ ପଦ୍ମ ସୁନା ପାତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଏହାକୁ ଢାକି, ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପରେ ପୂଜା କରି, 'ପଦ୍ମହସ୍ତାୟ ନମଃ, ଜଗତ୍ଧାରିଣୀକୁ ନମସ୍କାର' ଏହିପରି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହାପରେ, 'ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ହେ ଭାସ୍କର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି ଦୁଇ ସମୟରେ ଜଳପାତ୍ର ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚୀର, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଶୋଭିତ ଭୂରା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦିନ ଓ ରାତି ବିତିଲେ, ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ନିଜେ ମାଂସ ଓ ତେଲ ବିନା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି, ପ୍ରତି ମାସର ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀରେ ଏହି ବ୍ରତ କ୍ରମଗତ ଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ ମନେ, ଧନ ନେଇ କୌଟିଳ୍ୟ ବିନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଉପବାସ ଶେଷରେ ସୁନା ପଦ୍ମଶୋଭିତ ଶୟନବେଦୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପନ୍ନ ଦୁହେଁ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଆବଶ୍ୟକ ପାତ୍ର, ଆସନ, ଦୀପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ଦେଇବା ଉଚିତ୍ । ଏଭଳି ଯିଏ ପଦ୍ମ ସପ୍ତମୀ ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଅନନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ରରେ ସେ ଏକ ଏକ କରି ସପ୍ତ ଲୋକ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ଶେଷରେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ । ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ଦେଖେ, ଶୁଣେ, ପାଠ କରେ ଓ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ଏଠାରେ ଅଚଳ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର ଲୋକରେ ଭୋଗ କରେ । ଏବେ "ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ" ବିଷୟରେ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରେ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ । ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ହଳୁକା ଭୋଜନ କରି, ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଷଷ୍ଠୀ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କରି, ରାତିରେ ମନ୍ଦାର ଭୋଜନ କରି, ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ନିସ୍ନାନ କରି ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ସେମାନେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ ଏଠାରେ ଆଠଟି ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଓ ଏକ ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପଦ୍ମ ଧରିଛି ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ, ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ତାପରେ କଳା ତିଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ତାମ୍ବା ପାତ୍ରରେ ତିଆରି କରି, ସୁନା ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ଦେଇ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ 'ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ', ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ 'ଅର୍କକୁ', ପଶ୍ଚିମରେ 'ଅର୍ୟମାନକୁ' ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ବେଦଧାମା, ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ଚଣ୍ଡଭାନୁ, ଉତ୍ତରରେ ପୂଷଣ, ଏବଂ ପରେ ଆନନ୍ଦଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଭାବେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ସ୍ଫୁଟ ବସ୍ତ୍ର ପିରିଦେଇ ଭୋଜନ, ମାଳା, ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ ଶୋଭିତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏହାକୁ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ ମୌନ ରହି ଗୃହସ୍ଥ ତେଲ ଓ ଲୁଣ ସହିତ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ । ଏଭଳି ପ୍ରତି ମାସର ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି କୌଟିଳ୍ୟ ବିନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଏହି ଦାନ ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖି, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଗାଈ ସହିତ ଧନ ଇଛା କରିବା ଲୋକ ଦେବା ଉଚିତ୍ । 'ମନ୍ଦାରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମନ୍ଦାରବାସୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆମକୁ ଭୟର ସାଗରୁ ଉଦ୍ଧାର କର' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯିଏ ଏହି ବିଧିରେ ମନ୍ଦାର ସପ୍ତମୀ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ । ଏହି ବ୍ରତ ଦୁର୍ଜୟ ପାପର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଥିବା ଦୀପ ଭଳି, ସମସ୍ତ ଇଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ପାଠ କରେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ । ଏବେ ଆସୁଛି ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ବିଷୟରେ, ଯାହା ପାଳନ କଲେ ଲୋକ ରୋଗ, ଦୁଃଖ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ । ପବିତ୍ର ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରାଇ, ଶୁଭ ସପ୍ତମୀ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ହଳଦିଆ ଗାଈକୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରି, 'ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଆଧାର, ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶରୀର ଥିବା ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଇଁ ପୂଜିବି' ବୋଲି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ।