ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନର ଅନୁଷ୍ଠାନ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି । ପ୍ରଥମେ, ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ନିଜ ଗୃହରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଥାନ୍ତି, ସେ ନିଜେ ଲୁଣ ଓ ମସଲା ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ପରେ ବିଦାୟ ନେବା ଉଚିତ । ଏହାପରେ, ସେ ନିଜ ପୁଅମାନେ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଅଠି ପଦକ୍ରମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦେ ପଦେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କେଶବ, ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ଓ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି । ଏଠାରେ କୁହାଯାଉଛି – ବିଷ୍ଣୁ ଶିବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଶିବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି; ଏମିତି ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ଦେଖିନାହିଁ – ଏହି ଭାବନା ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଣୁ । ଏପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘଡ଼ା, ଗାଈ, ବିଛାନା ଓ ପୋଶାକ ଦାନ କରିବେ । ବିଛାନା ଅଭାବ ହେଲେ, ଅତିକମେ ଏକ ସୁସଜ୍ଜିତ ବିଛାନା ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଇବା ଉଚିତ । ଏହି ଦିନଟି ଉପଲକ୍ଷେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଅପରିମିତ ଶ୍ରୀ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ଚିରନ୍ତନ କଥା ଓ ପୁରାତନ ଉପାଖ୍ୟାନ ଶ୍ରବଣ କରି ଦିନଟି ବ୍ୟତୀତ କରିବେ । ଏହିପରି ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ରହି, ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ ଭାବେ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଏହି ବ୍ରତ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଭୀମଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ; ଏହା ଭୀମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ଶୁଭ ଓ ପାପ ନାଶକ, ପୂର୍ବେ ଏହି ଦିନ କଳ୍ୟାଣିନୀ ନାମରେ ଜଣାଯାଉଥିଲା । ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ ବରାହ ଅବତାର ଯୁଗରେ ଭୀମ ଏହାର ଆରମ୍ଭକାରୀ ହେବେ । ଏହି ବ୍ରତକୁ ମନେ ପକାଇବା କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରିବା ମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ, ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି । ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଅପ୍ସରା ଓ ଅଭୀର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ଉର୍ବଶୀ, ଏବେ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି । କେବଳ ବଣିକ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ପୁଲୋମାର କନ୍ୟା କିମ୍ବା ପୁରୁହୂତଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସେଠାରେ ସେଇ ସଂଗିନୀ ଥିଲେ; ଏବେ ମୋର ପ୍ରିୟା ସତ୍ୟଭାମା ସେଇ ଉର୍ବଶୀ । ଏହି ଶୁଭ ଦିନରେ, ସ୍ନାନ କରି, ସେ ପ୍ରଭାମୟ ଚକ୍ରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବେଦର ଆକାର; ଏହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହଜାର କିରଣ ଓ ହଜାର ଧାରାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ । ଏହି ବ୍ରତ ମହେନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ବସୁମାନେ ଓ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ କରିଥିଲେ; ଏହାର ଫଳ କୋଟି କୋଟି ଜିଭ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ । ଯଦୁନାଥଙ୍କ ପୁଅ ଏହାକୁ କଳି ଯୁଗର ଅଶୁଚି ନାଶକ ଓ ଅପାର ମନିଷିବା ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିବେ; ଏହି ବ୍ରତ କରିଲେ ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେହିଁ ନରକକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବେ । ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହି ପାପ ନାଶକ କଥା ଶ୍ରବଣ କରିବେ କିମ୍ବା ପାଠ କରିବେ, ସେମାନେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ହେବେ । ପୂର୍ବେ ମାଘ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ କଳ୍ୟାଣିନୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ; ଏହି ବ୍ରତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଭୀମ କରିଥିଲେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅନେକ ଫଳ ଦେଇ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ । ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା: ପୁରାଣରେ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ନୀତି ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛି; କିନ୍ତୁ ବଣିକ୍ କୁଳର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ କିପରି ଆଚରଣ କରିବେ, ଏହି କଥା ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଏହି ଯୁଗରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ୧୬,୦୦୦ ରାଣୀ ଥିବେ । ଏହି ସମୟରେ, ତାଳ ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ମଧୁର ଧ୍ୱନି ଓ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ ଝିଲିକ ତଟରେ, ଆବାର୍ଷ ଋତୁରେ, ସେମାନେ ସହ ଲାସ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ହେବ । ଏଠି, ଅଧିକ ମଦ୍ୟପାନ ଓ ମହିଳାମାନେ ଶୋଭିତ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚମେଲି ମାଳା ଧାରଣ କରି, ମୃଗନୟନୀ ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେବେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ସାମ୍ବ, ସମସ୍ତ ଆଳଙ୍କାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, କାମଦେବ ସ୍ୱରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେବେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମହିଳାମାନେ କାମବାଣରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଅନ୍ତରେ ଅତି ଆଗ୍ରହ ଅନୁଭବ କରିବେ । ଏହା ଦେଖି, ସର୍ବଜ୍ଞ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ଦେଖି, ଶାପ ଦେବେ: "ଲୋଭ ଓ କାମବାସନାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ମୋ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଚୋରମାନେ ତୁମମାନେକୁ ଚୋରି କରି ନେବେ।" ପରେ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଧାରୀ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସେ ତାହା ସ୍ୱୀକାର କରି କହିବେ, "ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ତୁମେ ଦାସୀ ହେବା ସତ୍ୱେ, ଏକ ଶୁଭ ବ୍ରତ କରି ଉଦ୍ଧାର ପାଇବ। ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ଋଷି କହିବେ, ଏହି ବ୍ରତ କରି ଦାସତ୍ୱ ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।" ଏମିତି କହି, ଦ୍ୱାରକାପତି ସେମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ବିଦାୟ ନେବେ । ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶେଷରେ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ଓ ମୌସଳ ବିନାଶ ହେବା ପରେ, କେଶବ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ । ଯଦୁବଂଶ ନଶ୍ଟ ହେବ, ଚୋରମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିବେ, ଅର୍ଜୁନ ବିହୀନ ହେବେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ଦାସୀ ଭାବେ ବନ୍ଧି ନିଆଯିବେ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ନେଇଯିବେ । ସେଠାରେ, ଏହି ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ଋଷି ଆସିବେ । ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ, ବାରମ୍ବାର ନମନ୍ତିବେ, ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନୁରୋଧ କରିବେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀମୟ ଅନୁଭବ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଓ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ, ଜଗନ୍ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦାଲ୍ଭ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବେ: "ସେ ଦିବ୍ୟ ନଗର, ରତ୍ନମୟ ଗୃହ, ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ଓ ଦେବସମ ଯୁବକମାନେ କେଉଁଠି? ଆମେ ଚୋରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପୀଡିତ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତ, ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଆମକୁ ଶରଣ ଦିଅ।" ସେମାନେ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରି, କହିଲେ: "ପୂର୍ବରୁ କେଶବଙ୍କ ତରଫରୁ ଉପଦେଶ ମିଳିଥିଲା; ତେବେ, ଏବେ ଆମେ କେମିତି ଦାସୀ ହେଲୁ? ଆପଣ ଆମକୁ ଦାସୀ ଧର୍ମ କହନ୍ତୁ।" ତେବେ ଦାଲ୍ଭ୍ୟ ଓ ଚୈକିତାୟନ ଏହି କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବେ । ପୂର୍ବେ, ତୁମେ ମାନସ ସରୋବରରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ବେଳେ, ନାରଦ ଆସିଥିଲେ ।