ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ସମୟରେ ସାନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା କରି, ଜଣେ ଭକ୍ତ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଥାଏ—“ନାରାୟଣ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ଆସିଛି।” ଏହିପରି, ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ ରହି, ଉଚିତ୍ ଭାବରେ କେଶବଙ୍କ ପୂଜା କରି, ସାରା ରାତି ଜାଗି ରହିବା ଦରକାର, ଏବଂ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ଦୁଧରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, “ମୁଁ ଏହା କରିବି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ବିଘ୍ନବିହୀନ ଭାବେ ହେଉ” ବୋଲି କହି, ଭୂମିରେ ଶୋଇ ପୁନଃ ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣିବା ଦରକାର। ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ପ୍ରଭାତେ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ କାଦୁରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିପଥଗାମୀମାନେଠାରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଭାତେ ପୂଜା ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରି, ସପ୍ତଲୋକର ଏକମାତ୍ର ନାଥ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଦରକାର। ଘରର ସାମ୍ନାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦଶ ଅଥବା ଅଠ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଚାରି ହସ୍ତ ବ୍ୟାପକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବେଦୀ ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ଚାରି ହସ୍ତ ମାପର ଏକ ଦ୍ୱାର ରଖିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଜଳର ଘଡ଼ା ରଖି, ଦିଗପାଳମାନଙ୍କ ପୂଜା କରି, ଏକ ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଭରି, କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଉପରେ ବସି, ସାରା ରାତି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଧାର ଝରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି, ଦୁଧର ଧାର ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଝରାଇ, ଏକ ହସ୍ତ ମାପର ତିନି ବାଡ଼ି ଥିବା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ଏହି କୁଣ୍ଡର ମୁଁହ ଯୋନି ଆକୃତିରେ ତିଆରି କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯବ, ଘୃତ, ତିଳ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକାଗ୍ନି ଭଳି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ଗାଁର ଦୁଧ ମିଶାଯାଇଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ହୋମ ଦେଇ, ନିଷ୍ପାବ ମାପର ଅର୍ଧ ଘୃତ ଧାର ଦେବା ଦରକାର। ତେର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘଡ଼ା, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଜନ ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କରି, ଉଦୁମ୍ବର କାଠ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଉପକରଣ ଓ ପଞ୍ଚ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରି, ଚାରିଜଣ ବାହ୍ୱୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବେ। ଏହିପରି, ଚାରିଜଣ ରୁଦ୍ର ପାଠକ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଅନୁସରୀ, ଚାରିଜଣ ସାମବେଦୀ, ବୈଷ୍ଣବ ସାମନ୍ ଗାୟକ ଏବଂ ଅରିଷ୍ଟ ଦଳ ସହିତ ଚାରିପାଖରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ, ସୁନା ତାରର ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ କଙ୍ଗନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଧନରେ କୌଶଳ ବିନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୟନବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତରେ ରାତି କାଟିବା ଦରକାର। ଅଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସବୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଦେଇ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ପ୍ରଭାତେ ଉଠିବା ଉପରାନ୍ତ, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁନା ମୁଣ୍ଡ ଅଳଙ୍କାର, ଦୁଧ ଦେଉଥିବା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ କଞ୍ଚନ ଦୁଧ ଭାଣ୍ଡ ଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଚାନ୍ଦି ଖୁର, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଗାଈମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଜନ ଓ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ସହିତ ତୃପ୍ତ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଜନ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରି, ନିଜେ ଲୁଣ ଓ ମସଲା ବିନା ଭୋଜନ କରି, ବିଦାୟ ନିବେଦନ କରିବା ଦରକାର। ପୁଅମାନେ ଓ ଜଣାନୀମାନେ ସହିତ ଆଠ ପଦ ଚାଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଅନୁସରଣ କରି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କେଶବ, ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ତୃପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି କାମନା କରିବା ଦରକାର। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଶିବ ଓ ଶିବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିଷ୍ଣୁ; ମୁଁ ଏଠିରେ କୌଣସି ଭେଦ ଦେଖେନାହିଁ—ଏହି ଭାବ ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଣୁ। ଏପରି କହି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଘଡ଼ା, ଗାଈ, ଶୟନବସ୍ତ୍ର ଓ ବସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇ ଦାନ କରିବେ। ଯଦି ଅନେକ ଶୟନବସ୍ତ୍ର ନଥାଏ, ତେବେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଶୟନବସ୍ତ୍ର ସହିତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପକରଣ ଦେଇ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦିଅ। ପୁରାଣ କଥା ଓ ପୁରାତନ ଗାଥା ଶୁଣି, ଯେଉଁମାନେ ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଏହି ଦିନ କାଟିବେ। ଏହିପରି, ଭୀମସେନ, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଯେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଏହି ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କର। ହେ ଵୀର, ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ତାହା ତୁମ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ; ଏହି ଭୀମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ପୂର୍ବେ କଳ୍ୟାଣିନୀ ନାମରେ ଜଣାଯାଉଥିଲା, ଏହା ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବରାହ ଅବତାର ଯୁଗରେ ତୁମେ ଏହାର ଆରମ୍ଭକର୍ତ୍ତା ହେବା; ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ଗୁଣଗାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବନାଥ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥିଲେ। ଏହିପରି, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ବେଶ୍ୟା ଥିଲେ, ଅଭୀର କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ସେଇ ଉର୍ବଶୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। କିମ୍ବା ବଣିକ ବଂଶରେ, କିମ୍ବା ପୁଲୋମାର କନ୍ୟା ଭାବେ, କିମ୍ବା ପୁରୁହୂତଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କ ସହଚରୀ ଥିଲେ; ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋ ପ୍ରିୟା ସତ୍ୟଭାମା ସେଇ। ସେ ଏକଥା ସ୍ନାନ କରି ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ତଳ ଚକ୍ରକୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବେଦମୟ; ଏହି ଶୁଭ ଦିନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ହଜାର କିରଣ ଓ ହଜାର ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ଉପଚାର ମହେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରମୁଖ ବସୁମାନେ ଓ ଦେବଶତ୍ରୁମାନେ କରିଥିଲେ; ତଥାପି ଏହାର ଫଳ ଲକ୍ଷ ଜିହ୍ବା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ। ଯଦୁନାଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହାକୁ କଳି ଦୌଷ୍ୟ ନାଶକ ଓ ଅପାର ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପିତୃଗଣ ନରକକୁ ଗଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପାପ ନାଶକ କଥା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ଓ ଚତୁର୍ମୁଖ ସମ ଦ୍ରୁତ ଲାଭ ପାଆନ୍ତି। ପୂର୍ବେ ଏକ ଶୁଭ ଦିନ କଳ୍ୟାଣିନୀ ନାମେ ମାଘ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା; ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଏହାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭୀମ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହା ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଦିନ ହେବ।