ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନର ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ଉପାସନା ଯଥାବିଧି କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ, ମନୁଷ୍ୟ ଘୃତ ଲଗାଇ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଆକାଶରେ "ନାରାୟଣ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପାଦକୁ ପୂଜା କରି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମାକୁ ଶିର ନମାଇବା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। "ୱୈକୁଣ୍ଠ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀକୁ ପୂଜିବା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ବରଦାନ କରୁଥିବା ହସ୍ତମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। "ଦାମୋଦର" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଉଦରକୁ, ପଞ୍ଚବାଣଧାରୀ ଭାବରେ କଟିକୁ, ଶ୍ରୀଧର ଭାବରେ ଉରୁକୁ, ଜନସମୂହର ଧାରକ ଭାବରେ ଜାଙ୍ଘକୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ। କଳାବର୍ଣ୍ଣୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଗୁଣଗାନ କରିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପାଦକୁ ପୂଜିବା, ଦେବୀ, ଶାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧିକୁ ପୂଜିବା ଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମ୍ୟ ଦେଖାଯିବ। ପୁଷ୍ଟି, ତୃପ୍ତି, ଧୃତି, ମୋଦ ଆଦିକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରିବା ଏବଂ ଗରୁଡଙ୍କୁ, ଯିଏ ବାୟୁ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ବିଷ ନାଶକ, ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବରେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଉମାପତି ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଧୂପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ପରେ, ଗୋ ଦୁଧରେ ପକାଯାଇଥିବା କୃସରା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ, ନହେଲେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା। ତା'ପରେ ଶତ ପଦ ଚାଲିବା ଉଚିତ। ପୁଣି, ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ କିମ୍ବା ଖଦିର ଦଳ ନେଇ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗ ଦେଖି ମୁଁହ ଧୋଇ ଦାନ୍ତ ମଜନ କରିବା ଉଚିତ। ସଂଧ୍ୟାକାଳରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, "ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ଶରଣ ନେଇଛି" ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସ, ଯଥାବିଧି କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜା, ଏବଂ ସାରା ରାତି ଜାଗି ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଘୃତର ହୋମ କରି, ଦୁଧରେ ପକାଯିଥିବା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୂଜା ସଫଳ ହେଉ, ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ବାଧା ନ ଆସୁ, ଏହିପରି କହି ଭୂମିରେ ଶୋଇ ପୁନି ପୁନି ପୁରାତନ କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ସେହି କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭାତରେ ନଦୀକୁ ଯାଇ, ମାଟି ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ନାନ କରି, ଅସ୍ତିକୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପ୍ରାତଃକାଳରେ ନିୟମିତ ପୂଜା ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରି, ଏବଂ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇବା ଉଚିତ। ଘର ସାମ୍ନାରେ ଦଶ କିମ୍ବା ଏଠ କୁବିତ ଲମ୍ବା ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଚାରି ହାତ ମାପର ଏକ ସୁନ୍ଦର ବେଦି ତିଆରି କରି, ସେଠାରେ ଚାରି ହାତ ମାପର ଦ୍ୱାର ରଖିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଏକ କଳଶ ରଖି ଦିଗପାଳମାନଙ୍କୁ ପୂଜି, ତାହାକୁ ଜଳରେ ଭରି, କୃଷ୍ଣାମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ବସି ସାରା ରାତି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଝରଣା ପଡ଼ିବା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦୁଧ ଝରାଇବା ଓ ଏକ ହସ୍ତମାପ ମାପର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରି ତାହାର ମୁଖ ଯୋନି ଆକୃତିରେ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯବ, ଘୃତ, ତିଳ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବୈଷ୍ଣବ ହୋମ ଦେଇ, ଗୋ ଦୁଧ ମିଶିଥିବା ଅଞ୍ଜଳି ଓ ଅର୍ଧ ନିଷ୍ପାବ ମାପ ଘୃତ ଜଳ ଝରାଇବା ଉଚିତ। ତେର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଳଶ, ବିଭିନ୍ନ ଭୋଜ୍ୟପଦାର୍ଥ ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାରିତ କରି ରଖିବା ଉଚିତ। ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ପାତ୍ର, ପଞ୍ଚ ମଣିରେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କରି, ଚାରି ଜଣ ବାହ୍ୱୃଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଦେଖି ବସାଇ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସହ, ଚାରି ଜଣ ରୁଦ୍ର ପାଠକ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଅନୁସରୀ, ଚାରି ଜଣ ସାମବେଦିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓ ଅରିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଚାରିପାଖରେ ପାଠ କରିବେ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନା ତାରର ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ କଙ୍କଣ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଧନ ନେଇ କୌଣସି ଚାଳାକି ନ କରି, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୟନାସନ ଦେଇ ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତ ମଧ୍ୟରେ ରାତି ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସବୁ କିଛି ଦୁଇ ଗୁଣା ଦେଇ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠିବା ଉଚିତ। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁନା ମୁଖ ଅଳଙ୍କୃତ, ଦୁଧ ଦେଇଥିବା, ଶିଳ୍ପ ଶିଳ୍ପିତ, କଞ୍ଚ ଦୁଧ ହାଣ୍ଡି ଯୁକ୍ତ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଚାନ୍ଦିର ଖୁର, ଶୃଙ୍ଗାରିତ ବସ୍ତ୍ର, ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଏହି ଗାଈମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଜ୍ୟପଦାର୍ଥ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୋଜନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ନିଜେ ନମକ ଓ ମସଲା ଛଡ଼ା ଖାଇ ନିଜ କାମ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଅ ଓ ଜଣାନ୍ତୁ ସହିତ ଅଠ ପଦ ଚାଲି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ କେଶବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଦୁଃଖ ନାଶକ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ। ବିଷ୍ଣୁ ଶିବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଶିବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖେନି—ଏହା ମୋ ପାଇଁ କୁଶଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଉ। ଏପରି କହି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ କଳଶ, ଗାଈ, ଶୟନାସନ ଓ ବସ୍ତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ। ବହୁ ଶୟନାସନ ନଥିଲେ ଅପରିହାର୍ୟ ଏକ ସଜିଥିବା ଶୟନାସନ ଦେବା ଉଚିତ। ପୁରାଣ କଥା ଓ ଇତିହାସ ଶୁଣି ଏହି ଦିନ ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ବିପୁଳ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହାନ୍ତି। ଏହିପରି ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କର, ଭୀମସେନ, ଏହି ବ୍ରତ ତୁମ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ; ଏହି ଭୀମ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କଳ୍ୟାଣିନୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ବରାବତାର ଯୁଗରେ ତୁମେ ଏହାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେବ, ଏହି ବ୍ରତକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରଶଂସା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଦେବେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଅପ୍ସରାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ଥିଲେ, ଅଭୀର କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉତ୍ସୁକତାରୁ, ସେଇ ଉର୍ବଶୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ବର୍ଗରେ ବସିଛନ୍ତି।