ଏହି କଥା ମହାପାପକୁ ନାଶ କରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ଦେଉଛି, ଓ ସନ୍ତାନ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାକୁ ଅବିଚ୍ଳିତ ମନେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ମିଳେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ରାଥନ୍ତର କଳ୍ପରେ, ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ବିରାଜିତ ପିନାକଧାରୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଓ ଅମରତ୍ୱର ସ୍ୱାମୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ କିପରି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? ମହାଦେବ, ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ କିପରି ଏହି ସବୁ ଲାଭ ହୁଏ?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ମହାଦେବ, ତୁମ ପାଖରେ କଣ ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି? ତୁମ ଦୟାରେ ଏଠାରେ କହ, କିଏ ଏହି ଅଳ୍ପ ତପସ୍ୟାରେ ବଡ଼ ଫଳ ପାଏ?” ତେଣୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଉମାଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତା ମହାଦେବ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିବା ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ— “ଏହି ରାଥନ୍ତର କଳ୍ପରୁ, ଏକୋଇଶି ଶେଷ ହେଲେ, ବରାହ କଳ୍ପ ଆସିବ; ତାହାର ଶୁଭ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସପ୍ତମ, ଯାହାକୁ ବୈବସ୍ୱତ କୁହାଯାଏ, ଜନ୍ମିବେ, ସେ ଏହି ସପ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ତାହାରେ, ଏକୋଣିଶି ଡ୍ୱାପର ଯୁଗ ହେବ। ତାହାର ଶେଷରେ, ମହାପୁରୁଷ ବାସୁଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଭୂଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ରୂପରେ ଅବତରିବେ—ଦ୍ୱୈପାୟନ ମୁନି, ରୋହିଣୀନନ୍ଦନ ରାମ ଓ କେଶବ, ଯିଏ କଂସ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ନାଶ କରିଥିଲେ, ଦୁଃଖ ନିବାରଣ କରିଥିଲେ। ଏବେ ଯେଉଁ ନଗର କୁଶସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେହି ଦ୍ୱାରାବତୀ ନଗର ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହେବ ଓ ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ନିବାସ ହେବ; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଟ୍ୱଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ଏହି ନଗର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କରିବେ। ଏକଥାରେ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ, ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଓ ଦାନଶୀଳ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ସଭାରେ ବସିଥିଲେ। କୁରୁ, ଦେବତା, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ କୈଟଭ ବଧକ ବାସୁଦେବ ପୁରାତନ ଓ ଧର୍ମ ସଂପର୍କିତ କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ। ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ଶେଷରେ, ପ୍ରବଳ ଭୀମସେନ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯାହା ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହା ଏହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଖୋଲି ଦେଉଛି। ତାହା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ, ଓ ବୃକୋଦର, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମର ଆରମ୍ଭକାରୀ ଓ ପାଳନକାରୀ ହେବେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦାନ୍ତିଲି ଭୟଙ୍କର ବୃକ ନାମକ ବଘ୍ରକୁ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଉଦରରେ ଅଗ୍ନିଦେବ ବାସ କରନ୍ତି; ଏହି ଦ୍ୱାରା ସେ ବୃକୋଦର ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଗମ୍ଭୀର, ଅନେକ ସର୍ପ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ, ମହାନ, ଅଜର, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ କନ୍ଦର୍ପ ସମାନ ସୁନ୍ଦର ହେବେ। ଏହି ବ୍ରତ ଏତେ ତପସ୍ୟାଶୀଳ ଯେ, ଶକ୍ତିହୀନ ଧର୍ମିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରିଲେ, ଏହି ବ୍ରତ ସବୁ ବ୍ରତରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ। ବାସୁଦେବ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଓ ଗୁରୁ, ଏହି ବ୍ରତ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଉଛି ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ପବିତ୍ରମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ପବିତ୍ର, ମଙ୍ଗଳମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭ, ଓ ପ୍ରାଚୀନମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରାଚୀନ। ଓ ଭାରତ, ଯଦି ତୁମେ ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିପାରିବା ନାହାଁ, ତେବେ ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାଳନ କରି, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦ ପାଇପାରିବ। ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ଦିନ ଆସିଲେ, ଘିଅ ଲଗାଇ ସେସମେ ଦାନା ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଆକାଶରେ ‘ନାରାୟଣ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପୂଜିବା, ସମସ୍ତ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇବା। ‘ୱୈକୁଣ୍ଠ’ କୁହି ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କ ଛାତିକୁ ପୂଜିବା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଧାରୀଙ୍କୁ; ଏହିପରି, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ବରଦାନଦାତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ଏହିପରି ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ପୂଜିବା। ‘ଦାମୋଦର’ କୁହି ଉଦରକୁ, ପଞ୍ଚବାଣଧାରୀ ଭାବେ କଟିକୁ, ଶ୍ରୀର ନାଥ ଭାବେ ଉରୁକୁ, ଭୂତମାନଙ୍କ ସମର୍ଥକ ଭାବେ ଜଂଘାକୁ ପୂଜିବା। କଳାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଗୋଡ଼କୁ, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପାଦକୁ; ଦେବୀ, ଶାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସମୃଦ୍ଧିକୁ ନମସ୍କାର। ପୁନିପୁନି ପୋଷଣ, ତୃପ୍ତି, ଧୃତି, ଆନନ୍ଦକୁ ନମସ୍କାର; ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼, ବାୟୁଗତି, ବିଷନାଶକୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଗୋବିନ୍ଦ, ଉମାପତି, ଓ ବିନାୟକଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଧୂପ, ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଗାଈର ଦୁଧରେ ତିଆରି କୃସର ଖାଇ, କିମ୍ବା ଘିଅ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଶତ ପଦ ଚାଲିବା ଉଚିତ। ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ କିମ୍ବା ଖଦିର ଦଣ୍ଡ ନେଇ, ମୁଁହ ଧୋଇ, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦାନ୍ତ ମାଜିବା ଉଚିତ। ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଅର୍କାସ୍ତ ପରେ ସଂଧ୍ୟାଉପାସନା କରି, ‘ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମୁଁ ତୁମେ ଶରଣ ନେଲି’ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରି, ଯଥାବିଧି କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜି, ସାରା ରାତି ଜାଗି, ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଘିଅ ସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଦୁଧରେ ପାକା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ‘ମୁଁ ଏହା କରିବି, ଆତ୍ମ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ମୋ ପାଇଁ ବିପଦ ନ ଆସୁ—’ ଏହିପରି କହି, ଭୂମିରେ ଶୋଇ, ପୁନି ପୁରାତନ ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତେ, ଓ ନରପତି, ନଦୀକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ କଦଳୀ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ପାଖଣ୍ଡୀମାନଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭାତେ ପୂଜା କରି, ପିତୃତର୍ପଣ କରି, ହୃଷୀକେଶ, ସପ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଘର ସାମ୍ନାରେ ଭକ୍ତିସହିତ, ଦଶ କିମ୍ବା ଆଠ ହାତ ଲମ୍ବା ଏକ ଛାଉଣି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଚାରି ହାତ ଆକାରରେ ଏକ ଶୁଭ ବେଦି ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ଏକ ଚାରି ହାତ ଦ୍ୱାର ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଏକ କଳଶ ରଖି, ଦିଗପାଳମାନେ ପୂଜି, ତାହାରେ ଏକ ଛିଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଭରି, କଳମୃଗଚର୍ମ ଉପରେ ବସି, ସାରା ରାତି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଧାରା ପଡ଼ିବା ଉଚିତ।