ତିନି ଲୋକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଚଳାୟମାନ ଓ ଅଚଳ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ପାପକୁ ଦଗ्ध କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିପିତ କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଉଦ୍ଦିପନା ପରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ଥିବା କଳସରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଧଳା ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ବିଭିନ୍ନ ବେଦର ମନ୍ତ୍ର (ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ) ସହିତ ଚୟିତ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗାଁ ଦାନ କରି ପୂଜା କରାଯାଏ। ତାପରେ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ହସ୍ତମୁଦ୍ରା ସହିତ ଏକ ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଲିଖି, ପଞ୍ଚରତ୍ନ ସହିତ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ବସ୍ତ୍ରକୁ ଯଜ୍ମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଗ୍ରହଣ ଅନୁଯାୟୀ ବିଧି ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା କରିଥାନ୍ତି। ଯଜ୍ମାନ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଚୟିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ନମସ୍କାର କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ ପରେ ଗାଁ ଦାନ ଓ ଶୁଭ କ୍ରିୟା କରି, ସ୍ନାନ କରି, ଏହି ବସ୍ତ୍ରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରହଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, କୌଣସି ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା କଷ୍ଟ କିମ୍ବା ନିଜ ଜନଙ୍କ ହାରାଇବା ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ। ଏହି ବିଧି ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟା କରି ଉଚ୍ଚତମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହୁଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ରାତିର ନାଥକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ୍ମରାଗ ଓ ରଙ୍ଗିନ ରତ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଏହି କଥା ଦିନକୁ ଶୁଣିଥାଏ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣାଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏହିପରେ, ଚମତ୍କାର କିମ୍ବା ବିପଦ ସମୟରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? କିପରି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନିବୃତି ହୁଏ? ମୃତ ଶିଶୁ ପାଇଁ କ୍ରିୟାଦି ରିତୁୟାନ୍ତର କେଉଁ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ? ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଏଠାରେ ରୋଗ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, କୁ-ରୂପତା, ଚାହିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହି କଷ୍ଟଗୁଡିକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ "ସପ୍ତମୀ ସ୍ନାପନ" ନାମକ ଏକ ବିଧିର ବିବରଣା ଦିଆଯିବା; ଏହି ବିଧି ଶୁଭ ଦେଉଥିବା ସହିତ ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥାଏ। ଯେଉଁଠି ଦୁଗ୍ଧପାନ କରୁଥିବା ଶିଶୁର ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖାଯାଏ, ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ଯୁବା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଧି ଲାଗି ଉପଯୋଗୀ। ଏହି ବିଧି ମୃତ ଶିଶୁ ପାଇଁ ମନୋବିକଳ୍ପ ବିନାଶ କରେ। ଏଠାରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ଆସିବାବେଳେ ଏକ ବରାହ ଅବତାର ହେବ। ପଚିଶତମ କୃତ ନାମକ ଚକ୍ର ଆସିଲେ, ହୈହୟ ବଂଶର ଏକ ସଶକ୍ତ ଓ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା କୃତବୀର୍ଯ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ। ସେ ନାରଦ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିକୁ ସତ୍ତରି ହଜାର ସାତ ଶତ ବର୍ଷ ରାଜ କରିବେ। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ଏକ ଶତ ପୁତ୍ର ହେବାଯାଏ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହସ୍ରବାହୁ ଜନ୍ମ ନେବେ—ସେ ଧନ୍ୟ, ମୃଗ ଦୃଷ୍ଟି, ରାଜାଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଥିବା। କୃତବୀର୍ଯ ଉପବାସ, ନିୟମ, ଦିବ୍ୟ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜି, ପୁତ୍ରର ଆୟୁ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ନାନ ବିଧି ଲାଭ କରିବେ। କୃତବୀର୍ଯ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବେ: ସେ ସବୁ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କରିଥାଏ, ଅପବିତ୍ରତା ନିବୃତି କରିଥାଏ। "ପ୍ରଚୁର ଦୁଃଖ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଧି ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରିଥାଏ।" ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସପ୍ତମୀ ସ୍ନାପନ ବିଧି ବିବରଣା ଦିଆଯିବା; ମୃତ ଶିଶୁ ପାଇଁ ସପ୍ତମ ମାସ କିମ୍ବା ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଏହି ବିଧି ବଡ ଗୌରବ ପାଇଥାଏ। ଗ୍ରହ ଓ ତାରାର ଶକ୍ତି ଲାଭ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ପାଠ କରି, ଶିଶୁର ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତିଥି ଏଡାଇ, ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମାମଲାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଗୋମୟ ଲିପିଥିବା ଭୂମିରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳନ କରି, ଲାଲ ଚାଉଳ ଓ ଗୋ ଦୁଧ ମିଶାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସପ୍ତମୀ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘୃତ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ରୁଦ୍ର ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଅର୍କ ଓ ପଳାଶ ଦ୍ୱାରା ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା, ଯବ ଓ କଳା ତିଳ ଦେଇ ଏକ ଶତ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ପବିତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଘୃତ ଦେଇ ଆଉ ଏକ ଶତ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା; ହୋମ ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦର୍ଭା ଧରି, ଚାରି କୋଣରେ ଚାରି ଶୁଭ କଳସ ରଖିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚମ କଳସ, ଦହି ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଅନ୍ନ ଦେଇ, ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ; ଏହି କଳସ ସପ୍ତମୀ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଉ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀର୍ଥର ଜଳ, ରତ୍ନ, ଔଷଧ, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ମିଶାଇ, ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ, ଫଳ, ଫୁଲ, ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ କଳସକୁ ସଜାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ, ବାଘା, ସଙ୍ଗମ, ପୋଖରି, ଗୋଶାଳାର ମାଟି ନେଇ, ସମସ୍ତ କଳସରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଚାରି ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା କଳସରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟର କଳସ ନେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। ସାତ ଶୁଭ ନାରୀ, ଯେଉଁମାନେ ଦୂଷ୍ଟତା ରହିତ, ତାଙ୍କୁ ଫୁଲ, ବସ୍ତ୍ର, ଗହଣା ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହିତ, ଶିଶୁକୁ ମାଟି ଦେଇ ଶିଚିତ କରିବା ଉଚିତ। "ଏହି ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ଚମକୁଥିବା ନାରୀ ଜୀବନ୍ତ ପୁତ୍ର ଦେଉ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମଣ୍ଡଳ ସହିତ," "ଇନ୍ଦ୍ର, ଲୋକପାଳ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର, ଅନ୍ୟ ଦେବଗଣ ସଦା ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ମିତ୍ର, ଶନି, ଅଗ୍ନି ଓ ଶିଶୁକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିବା ଗ୍ରହଦେବତା, ସେମାନେ କୌଣସି କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଶିଶୁ ଓ ତାଙ୍କ ମାତାପିତାକୁ କଷ୍ଟ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।" ପରେ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶିଶୁର ରକ୍ଷାକାରୀ ସହିତ, ସାତ ନାରୀଙ୍କ ଦଳକୁ ନାରୀମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବେ; ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପରେ, ଏକ ସୁବ୍ରତ ଚିତ୍ର ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ କାଉ ଭାଣ୍ଡରେ ରଖି, ଧର୍ମରାଜର ମୂର୍ତ୍ତି ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହିପରି ବସ୍ତ୍ର, ସୁବ୍ରତ, ରତ୍ନ ଏବଂ ଘୃତ ଓ ଖିର ଦେଇ ଦାନ କରି, କଞ୍ଜୁସି ଛାଡି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।