ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଧର୍ମ ଓ ଶିଷ୍ୟତାର ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଶିକ୍ଷା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ କୁହାଯାଉଛି—ମଣିଷ କେବେ ନଖ, କାଳି କିମ୍ବା ଛାର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଖୋଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସଦା ଶୋଇ ରହିବା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍। ଝୁଷି, କାଳି, ଛାର, ଅସ୍ଥି କିମ୍ବା ମାଟିର ଭାଣ୍ଡ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଲୋକମାନେ ସହିତ ବିବାଦ କିମ୍ବା ଶରୀରିକ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍। ବିଖୁଲା କେଶ ରଖି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ଓ ଅପବିତ୍ର ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କେବେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ସହିତ, ବସ୍ତ୍ର ବିହୀନ ରହିବା, ଚିନ୍ତିତ ହେବା କିମ୍ବା ଭିଜା ପା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଶୁଭ ଶବ୍ଦ କହିବା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ହସିବା ମଧ୍ୟ ଅନୁଚିତ। ଶିଷ୍ୟ ସଦା ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରିବା ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ୍; ସମସ୍ତ ଔଷଧିୟ ଉପକରଣ ମିଶା ଗରମ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଓ ଭଲ ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଗୃହଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସ୍ନିଗ୍ଧ ମୁହଁରେ ସ୍ଥିତ ରହି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ୍। ତୃତୀୟ ଦିନ ଓ ପର୍ବଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍; ବିଶେଷକରି ଗର୍ଭବତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରି ଆଚରଣ କଲେ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ର ଧର୍ମଶୀଳ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ହେବେ; ନାହିଁଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଗର୍ଭପାତ ହେବ। ତେଣୁ ଏହି ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଏହି ଆଚରଣ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ଦେବୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ; ତାପରେ ସେ କଶ୍ୟପଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ଆଚରଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସ ଛାଡ଼ି ଦିତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦିତିଙ୍କ ଆଚାରରେ କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ନମ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ରହିଲେ। ଦିତି ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲେ; ଏହିପରି ଶତବର୍ଷ ପରେ, ତିନି ଦିନ ବାକି ଥିଲାବେଳେ, ଦିତି ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବି, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ତିନି ତାଙ୍କ ପା ଧୋଇନଥିବାବେଳେ ଓ ଖୋଲା କେଶରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ। ଦିନେ ତିନି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଶୋଇଥିଲେ; ଏହି ସୁଯୋଗ ଦେଖି, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତା’ପରେ, ତାଙ୍କ ବଜ୍ରାୟୁଧ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କରିଦେଲେ; ସେଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ସମାନ ସାତିଜଣ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିଲେ। ସେହି ସାତିଜଣ ଶିଶୁ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ଶିବ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ତା’ମାନେ ଅବିରତ କାନ୍ଦୁଥିଲେ, ତେଣୁ ହରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକକୁ ଆଉ ସାତ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ତା’ପରେ, ବୃତ୍ରସୁଦନ ଇନ୍ଦ୍ର ସେମାନେ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ପୁଣି କାଟିଦେଲେ; ଏଭଳି ଏହି ଶିଶୁମାନେ ଉନଚାଳିଶି ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି କହିଲେ, “ପୁଣିପୁଣି କାନ୍ଦନି।” ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବୃତ୍ରସୁଦନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ—“ଏହି ଶିଶୁମାନେ କେମିତି ଆଉ ଜୀବନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି?” ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ବୁଝିଲେ ଯେ, ଏହା ମଦନଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତର ଫଳରେ ହେଉଛି। ସେ ଭାବିଲେ, “ଏହି କୃଷ୍ଣପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଏହି ଫଳ ମିଳିଛି; ବଜ୍ର ପ୍ରହାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉନାହାନ୍ତି। ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଏକ ଶିଶୁ ବହୁଜଣ ହୋଇଯିବାରୁ, ସେମାନେ ଅବିନାଶୀ ଅଟୁଟ; ତେଣୁ ଏମାନେ ଦେବତା ହେଉନ୍ତୁ। ଆଉ, ମୁଁ କହିଥିବା ‘କାନ୍ଦନି’ ବୋଲିଲେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ କାନ୍ଦିଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେ ‘ମାରୁତ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉନ୍ତୁ ଓ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପାଉନ୍ତୁ।” ତା’ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଦିତି କହିଲେ, “ମୋ ଦୋଷକୁ ଖ୍ଷମା କର; ନୀତି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସରି ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି।” ଅମରମଣ୍ଡଳୀ ମାରୁତମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ହୋଇଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତି ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ଦେବ ରଥରେ ବସାଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ଏଭଳି, ମାରୁତମାନେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ପାଇଲେ; ସେମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଲେନି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲେ। ଏହି ଚରିତ୍ର ଶୁଣି, ଶୌନକ ମୁନି ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ବିସ୍ତାରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ; ବର୍ତ୍ତମାନ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାସକଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁହ।” ଏହିପରି, ପୃଥୁ ଏହି ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ହେବା ପରେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଉଦ୍ଭିଦ, ଯଜ୍ଞ ଓ ତପସ୍ୟାର ଅଧିପତି କଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତାରା, ଗ୍ରହ, ଦ୍ୱିଜ, ଗଛ, ଝାଡ଼ି ଓ ଲତାର ଅଧିପତି କଲେ; ବରୁଣକୁ ଜଳର ଅଧିପତି, ବୈଶ୍ରବଣକୁ ଧନ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ। ଏହିପରି, ବିଷ୍ଣୁକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଅଗ୍ନିକୁ ବସୁମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଦକ୍ଷକୁ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଶକ୍ରକୁ ମାରୁତମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ। ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ; ଯମକୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କୁ ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ପଶୁ, ଭୂତ ଓ ବେତାଳମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ। ହିମଶୃଙ୍ଗ ଗିରିକୁ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ସମୁଦ୍ରକୁ ନଦୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କୁ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କ ଅଧିନ ରଖିଲେ। ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାସୁକିକୁ ନାଗମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଏବଂ ଏୟାରାବତଙ୍କୁ ଦିଗଗଜମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କଲେ। ସୁପର୍ଣ୍ଣକୁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ୍ କୁ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ରାଜା, ସିଂହକୁ ବନ୍ୟପଶୁମାନଙ୍କ ରାଜା, ବୃଷଭକୁ ଗୋମାତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଏବଂ ପ୍ଲକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ଗଛର ଅଧିପତି କଲେ। ପ୍ରଥମେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଦିଗର ଅଧିପତି ଭାବେ ଏମାନଙ୍କୁ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ; ଏବଂ ସୁଧର୍ମା, ଯାହାକୁ ଅରାତିକେତୁ କୁହାଯାଏ, ପୂର୍ବଦିଗର ରକ୍ଷକ ହେଲେ। ପରେ, ସଂଖପଦଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଧିପତି ଏବଂ କେତୁମାନ୍ତଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ରକ୍ଷକ କଲେ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗର୍ଭ।