ମାଘ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରତି ମାସ ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଦୂଧ, ପକା ଶାକ, ଦହି-ଭାତ, ତଳେ ତଳେ ଭଜା ପିଠା, ଅଶୋକ ଦଣ୍ଡ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପିଠା ଭାଗ ଭାଗରେ ପାତ୍ରରେ ରଖି ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ମାସଗୁଡିକରେ କୁମୁଦା, ମାଧବୀ, ଗୌରୀ, ରମ୍ଭା, ଭଦ୍ରା, ଜୟା, ଶିବା, ଉମା, ରତି, ସତୀ, ମଙ୍ଗଳା ଓ ରତିଲାଲାସା ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତି ମାସ ମାଘରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, "ସମସ୍ତେ ଉନ୍ମୁଖ ହୁଅନ୍ତୁ" ବୋଲି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ନିୟମ ଅଛି, ସଦା ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍; ଯଦି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ରାତିରେ ଭୋଜନ କରିବା ଅନୁମତି ଅଛି। ପୁନି, ମାଘ ମାସ ଆସିଲେ, ପାତ୍ରରେ ଚିନି ଓ ପାଞ୍ଚ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଗୌରୀଙ୍କର ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଅଙ୍ଗୁଠିର ଆକାରର, ମାଳା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇଛନ୍ତି, ଚାରି ହାତ ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ର ରେ ଶୋଭିତ, ଧଳା ଚକ୍ଷୁ ଭିତ୍ତିକ ଶୂଭ୍ର ଶାରୀରେ ଆବୃତ। ଏହିପରି, ଧଳା ଗାଁ ଦୁଇଟି ଯାହାର ସୁନା ମୁହଁ ଓ ଧଳା ପୋଶାକ ଅଛି, ଏବଂ ପାତ୍ର ଓ ପୋଶାକ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ୍, "ଭବାନୀ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ" ବୋଲି କହି। ଏହି ରସକଳ୍ୟାଣିନୀ ବ୍ରତ ଏହିପରି ନିୟମରେ କରିଲେ, ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ପୁରୁଷ ନବ ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ; ପ୍ରତିମାସ ଗୌରୀଙ୍କୁ ସୁନା ଦଳ ଦେଇ ଏକ ହଜାର ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତ କୌଣସି ମହିଳା, କୌମୁଦିକା କିମ୍ବା ବିଧବା କରିଲେ, ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ ସୁଭାଗ୍ୟ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଗୌରୀ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତର ବିବରଣୀ ପଠିବା, ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦେଇଲେ, କଳି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ଓ ପାର୍ବତୀ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ ମିଳେ; ଏହି ବ୍ରତ ପ୍ରେମରେ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବ ରଥର ନେତୃତ୍ୱ ମିଳେ। ଏହିପରେ, ଆଉ ଏକ ତୃତୀୟ ବ୍ରତ ଅର୍ଦ୍ରାନନ୍ଦକରୀ ବ୍ରତର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଉଛି, ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ। ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟ ତିଥିରେ, ଆଷାଢ଼ ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା, ମୃଗ, ହସ୍ତ, ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିଲେ, ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସର ସୁଗନ୍ଧ ଯୁକ୍ତ ଜଳରେ ନିସ୍ତାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଧଳା ମାଳା ଓ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଧଳା ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ଭବାନୀଙ୍କୁ ମହାଦେବ ସହ ବଡ଼ ଆସନରେ ବସି ଭକ୍ତିରେ ଧଳା ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ, "ବାସୁଦେବୀଙ୍କ ପାଦରେ ନମସ୍କାର, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଉରୁରେ, ଦୁଃଖ ନାଶକଙ୍କ ଶଙ୍କରେ, ଆନନ୍ଦ ଲୋକେଶରେ" ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି, ରମ୍ଭାଙ୍କ ପାଇଁ ଉରୁରେ, ଧନୁଧରୀ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କଟିରେ, ଆଦିତ୍ୟା ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିତମ୍ଭରେ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ହାତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ମାଧବୀଙ୍କ ପାଇଁ ନାଭିରେ, ଭବା ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉରୁରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ଉରୁରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଉତ୍କଣ୍ଠିନୀଙ୍କ ପାଇଁ କଣ୍ଠରେ, ନୀଳକଣ୍ଠ ହରଙ୍କୁ; ହାତରେ ପଦ୍ମଧାରୀଙ୍କୁ, ରୁଦ୍ର ଲୋକେଶକୁ; ଭୁଜରେ ପରିରମ୍ଭିନୀଙ୍କୁ, ହରା ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ମୁହଁରେ ବିଲାସିନୀ, ବୃଷେଶ ଲୋକେଶକୁ; ହାସରେ ଖେଳାଳି ହସନ୍ତି, ବିଶ୍ୱବକ୍ତ୍ର ଲୋକେଶକୁ; ଚକ୍ଷୁରେ ମଦନବାସିନୀ, ବିଶ୍ୱଧାମା ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ; ଭୃକୁଟିରେ ନୃତ୍ୟପ୍ରିୟା, ତାଣ୍ଡବେଶ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ; ଫୋରହେଡରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ହବ୍ୟବାହା ଲୋକେଶକୁ; ମୂର୍ଧନ୍ନିରେ ସ୍ୱାହା, ଗଙ୍ଗାଧର ଲୋକେଶକୁ। ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ରୂପ, ମୁହଁ, ପାଦ, ହାତରେ ବିଶ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତି ରଖିଛନ୍ତି। ଏପରେ, ଶିବ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୂଜା ସଠିକ୍ ଭାବେ କରି, ରଙ୍ଗିନ ଚୂଣାରୁ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ କମଳ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, କଙ୍ଗନ, ସ୍ୱସ୍ତିକ, ଅଙ୍କୁଶ, ଚାମର ଆକୃତି ଚୂଣାରେ ପଡ଼ିଲେ, ଏତେ ବର୍ଷ ଶିବ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ଚାରିଟି ଘିଅ ପାତ୍ର ସୁନା ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଚମଚ ଓ ଚାଉଳ ମିଶିତ ଜଳ ସହ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ପରେ ଆଉ ଚାରି ମାସ, ଚମଚରେ ଚାରି ମାଣ୍ଡ ପିଠା ଓ ପାତ୍ରରେ ତିଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଚନ୍ଦନ ଜଳ, ଫୁଲ ଜଳ, ଚନ୍ଦନ ଲେପ, କେସର ଜଳ, ତାଜା ଦହି, ଦୂଧ, ଗାଁ ଶଙ୍ଖରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ମାଣ୍ଡ ଜଳ, ଏପରି କୁଷ୍ଠ ଚୂଣା ମିଶିତ ଜଳ, ଉଶୀର ଗ୍ରାସ ମିଶିତ ଜଳ, ଜଉ ମାଣ୍ଡ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ତିଳ ଜଳ ଚିଖିବା ଓ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରତି ଦ୍ୱିପକ୍ଷରେ ଚିଖିବା ନିୟମ ଅଛି। ସଦା ପୂଜା ପାଇଁ ଧଳା ଫୁଲ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦାନ ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ଉଚିତ୍: "ଗୌରୀ ସଦା ମୋ ଉପରେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ, ମୋର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଶୁଭ ଦେବୀ ଲଲିତା ଭବାନୀ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।" ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଲୁଣ, ଗୁଡ଼ର ଘଡ଼ା, ସାର୍ଜିକା, ଚନ୍ଦନ, ଆଖି ଝାଲା, ଏବଂ ସୁନା ଦଳ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଉମାମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସୁନା ମୂର୍ତ୍ତି, ଖଣ୍ଡ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ତୁଳା ଚାଦର ଓ ତକିଆ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, "ଗୌରୀ ମୋ ଉପରେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତୁ" ବୋଲି କହି। ଏହି ତୃତୀୟ ନିତ୍ୟ ବ୍ରତ ଅର୍ଦ୍ରାନନ୍ଦକରୀ; ଏହା ପାଳନ କରିଲେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପରମ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତରେ ଜଗତରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ, ଧନ, ସମୃଦ୍ଧି ମିଳେ; ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ କଷ୍ଟ ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ରତ କୌଣସି ମହିଳା, କୌମୁଦିକା କିମ୍ବା ବିଧବା କରିଲେ, ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଫଳ ମିଳେ। ପ୍ରତି ଦ୍ୱିପକ୍ଷରେ ଏହି ବ୍ରତ, ମନ୍ତ୍ର ପୂଜା ନିୟମ ଜାଣି କରିଲେ, ରୁଦ୍ରାଣୀ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ ମିଳେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ବ୍ରତ ଦିନ ପ୍ରତି ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦେଇଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଯୁଗ ସମ୍ମାନ ମିଳେ। ବିବାହିତ କିମ୍ବା ବିଧବା ମହିଳା ଏହି ତୃତୀୟ ବ୍ରତ କରିଲେ, ଘରେ ଶତଶଃ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।