ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ପୂଜା କରିବାର ବିଧି। ପ୍ରଥମେ, ଦେବୀଙ୍କ ଦେହର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ—ସୁରତବାସିନୀଙ୍କୁ କଟି, ଚମ୍ପକପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଉରୁ, ଗୌରୀଙ୍କୁ ଜଂଘା ଓ ଗୁଡ଼ିକୁ, ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ିକୁ, ଧରାଧରାଙ୍କୁ ପାଦ, ବିଶ୍ୱକାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡର ଉପରେ, ଭବାନୀ, କାମିନୀ, କାମଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ। ଆନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ପୂଜା କରି ସଂସ୍କାରିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା ଭିନ୍ନ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଘଡ଼ି, ଦୁଇଟି ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଓ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ପ୍ରଦାନ କରିବା ନିୟମ, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ କୁମୁଦା ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଲୌଣ ନିୟମ ରଖିବା ଦରକାର। ଏହି ଭାବେ ପ୍ରତିମାସ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ମାଘ ମାସରେ ଲୌଣ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଗୁଡ଼, ଚୈତ୍ରରେ ତେଲ ଓ ତିଳ, ମାଧବରେ ମଧୁ ବିରତି ରଖିବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ମିଠା ପାନୀୟ, ଆଷାଢ଼ରେ ଜିରା, ଶ୍ରାବଣରେ ଖୀର, ଭାଦ୍ରବରେ ଦହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର। ଆଶ୍ୱିନରେ ଘିଅ, କାର୍ତ୍ତିକରେ ମଧୁ, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଧନିଆ, ଔର ପୌଷରେ ଚିନି ତ୍ୟାଗ କରିବା ନିୟମ। ଏହି ଉପବାସ ଶେଷରେ ପ୍ରତିମାସ ଦୁଇବେଳେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର ଲଡୁ, ସମ୍ୟାବ, ପୁରିକା, ଘାରି, ଆପୂପ, ଚପାଟି ଓ ମଣ୍ଡକ ପ୍ରଦାନ କରିବା ନିୟମ। ଖୀର, ଶାକ, ଦହି-ଭାତ, ତଳିଆ ପିଠା, ଅଶୋକ ଦଣ୍ଡ, ଇନ୍ଦ୍ର ପିଠା ମାଘ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରତିମାସ ପାତ୍ର ଉପରେ ରଖି ଦେବା ଦରକାର। ପ୍ରତି ମାସରେ କୁମୁଦା, ମାଧବୀ, ଗୌରୀ, ରମ୍ଭା, ଭଦ୍ରା, ଜୟା, ଶିବା, ଉମା, ରତି, ସତୀ, ମଙ୍ଗଳା, ଓ ରତିଲାଲସାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି 'ସମସ୍ତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏଠି ନିୟମ; ସଦା ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ, ଅସମ୍ଭବ ହେଲେ ରାତିରେ ଖାଇପାରିବେ। ପୁନଃ ମାଘ ଆସିଲେ, ପାତ୍ର ଉପରେ ଚିନି ଓ ପାଞ୍ଚ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗୌରୀମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଅଙ୍ଗୁଳି ଆକାରର, ମାଳା ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚାରି ହାତ, ଚନ୍ଦ୍ରାଙ୍କ ଶୋଭିତ ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ହେବା ଦରକାର। ଏହିପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇଟି ଧଳା ଗାଈ, ପାତ୍ର ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ସହିତ 'ଭବାନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି ଦେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଏହି ରସକଲ୍ୟାଣିନୀ ବ୍ରତ ଏହି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଏ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିବା ପୁରୁଷ ନଉ ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଦେଖିବାକୁ ପାଏ ନାହିଁ; ପ୍ରତିମାସ ଦେବୀ ଗୌରୀଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦେଲେ ଏକ ହଜାର ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ବ୍ରତ ଯଦି କୌଣସି ମହିଳା, କନ୍ୟା କିମ୍ବା ବିଧବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରି, ଗୌରୀ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାକୁ ପଢ଼ିବେ, ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଣେଇବେ, ସେମାନେ କଳି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପାର୍ବତୀ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପ୍ରେମବଶତଃ ଦିଆଯାଏ, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରତ 'ଆର୍ଦ୍ରାନନ୍ଦକରୀ' ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହାଯାଏ। ଆଷାଢ଼ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟା, ଯେତେବେଳେ ଆଷାଢ଼ ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା, ମୃଗ, ହସ୍ତା, ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ଦର୍ଭା ଗନ୍ଧ ମିଶା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ ଦେବୀ ଭବାନୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ଓ ମହାଦେବ ଏକାଠି ବସିଛନ୍ତି। ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ, ଦେବୀଙ୍କ ପାଦରେ ବାସୁଦେବୀଙ୍କୁ, ଉରୁରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ, ଜଂଘାରେ ଦୁଃଖ ନାଶିନୀଙ୍କୁ, ଶିରରେ ଆନନ୍ଦାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ନିୟମ। ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ଉରୁ, ଧନୁର୍ଧର ଶିବଙ୍କୁ କଟି, ଆଦିତ୍ୟାଙ୍କୁ କଟି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କୁ ହାତରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ନାଭିରେ ମାଧବୀ, ଅଂକରେ ଭବା, ଶଂକରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କଣ୍ଠରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିନୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ ହରଙ୍କୁ, ହାତରେ ପଦ୍ମଧାରିଣୀ, ରୁଦ୍ର, ପରିରମ୍ଭିଣୀ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ମୁହଁରେ ବିଲାସିନୀ, ବୃଷେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ହାସିରେ ରମ୍ୟା, ବିଶ୍ୱବକ୍ତ୍ରଙ୍କୁ, ଚକ୍ଷୁରେ ମଦନବାସିନୀ, ବିଶ୍ୱଧାମା, ଭୃକୁଟିରେ ନୃତ୍ୟପ୍ରିୟା, ତାଣ୍ଡବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମାଥାରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ହବ୍ୟବାହା, ଚୂଡ଼ାରେ ସ୍ୱାହା, ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କର ଦେହ, ମୁହଁ, ପାଦ ଓ ହାତ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଦୟାମୟ ମୁହଁ, ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ପୂଜା ପରେ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ଗୁନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କମଳ ଓ ନୀଳ ଶପ୍ପା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ବାଙ୍ଗୁଡ଼ି, ସ୍ୱାସ୍ତିକ, ଅଙ୍କୁଶ, ଚାମର ଆଦି ରୂପରେ ଗୁନ୍ଧ ତଳକୁ ପଡ଼ିଲେ, ଏତେ ହଜାର ବର୍ଷ ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଚାରିଟି ଘିଅର ପାତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ, ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଓ ଚମଚ, ଚାଉଳ ମିଶା ଜଳ ପ୍ରତିପକ୍ଷରେ ଚାରି ମାସ ଦେବା ଉଚିତ। ପରେ, ପୁନଃ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାରିଟି ଆଟାର ପାତ୍ର ଓ ତିଳର ପାତ୍ର ଚମଚ ଉପରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦନ ଜଳ, ପୁଷ୍ପ ଜଳ, ଚନ୍ଦନ ଲେପ, କେଶର ଜଳ, ଝୁଲି ଦହି, ଖୀର ଓ ଗାଈର ଶଙ୍ଖର ଜଳ ଦେବା ଦରକାର। ଆଟା ଜଳ, କୁଷ୍ଠ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶା ଜଳ, ଉଶୀର ଗ୍ରାସ ଜଳ, ଯବ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ। ତିଳ ଜଳ ଚାଖିବା ଓ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପ୍ରତିପକ୍ଷରେ ଏହି ଆଚାର କରିବା ଉଚିତ।