ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଯେ, ବ୍ରତର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଶୁଭ ଓ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ କୁମୁଦାଙ୍କୁ ରଖିବା ଦରକାର, ସେଥିରେ ରୁଦ୍ର ଓ ଲଳିତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ସହିତ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁଷ୍ପ, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ପାଣି ସହିତ, ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଗୀତ ଓ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଶୁଭ ନାରୀମାନେଙ୍କୁ ଲାଲ ଉତ୍ତରୀୟ, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ଶୋଭିତ କରି, ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ସିନ୍ଧୂର ଓ ସ୍ନାନ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଢାଳି, ସମ୍ମାନ ଦେବା ଦରକାର। ସିନ୍ଧୂର ଓ କେଶର ସ୍ନାନ କରାଇବା ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ। ଏହା ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ନଭସ୍ୟ ମାସରେ ଗୌରୀଙ୍କୁ ନୀଳ କମଳରେ, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଓ କାର୍ତ୍ତିକରେ ବନ୍ଧୁଜୀବ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା, ଶତପତ୍ରକରେ କମଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଚମ୍ପା ଫୁଲ, ପୌଷରେ ହଳଦିଆ କୁରଣ୍ଟକ, ମାଘରେ କୁନ୍ଦ ଓ କେଶର ଫୁଲ, ମାଘରେ ସିନ୍ଦୁଭାର କିମ୍ବା ଚମ୍ପା ଦ୍ୱାରା ଓ ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଉମାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ଦରକାର। ଚୈତ୍ରରେ ଚମ୍ପା ଓ ଅଶୋକ ଫୁଲ, ବୈଶାଖରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଟଳ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ କମଳ ଓ ମନ୍ଦାର, ଆଷାଢ଼ରେ ତରଳ କମଳ, ଶ୍ରାବଣରେ କଦମ୍ବ ଓ ମାଲତୀ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହାସହିତ, ଗୋମୂତ୍ର, ଗୋମୟ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘୃତ, କୁଶପାଣି, ବିଲ୍ବପତ୍ର, ଅର୍କ ଫୁଲ, ଯବ ଓ ଗୋଶୃଙ୍ଗ ପାଣି ଦେଇ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ବିଲ୍ବ ଦ୍ୱାରା ନିୟମାନୁସାରେ ଭୋଗ ଦେବା ଉଚିତ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାଦ୍ରପଦରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ଦିନେ, ବିଶେଷ ଭାବେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ନାରୀଙ୍କୁ କଉସୁମ୍ଭ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ; ନିଷ୍ପାବ, ଅଜାଜୀ, ଲୁଣ, ଖଣ୍ଡସିଂଗ, ଗୁଡ଼ ଦେଇ, ଫଳ, ପୁଷ୍ପ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦେଇ ମହିଳାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଯେପରି ଦେବେଶ୍ୱର କଦାପି ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏ ଦେବୀ, ସେପରି ମୋତେ ଏହି ଅନ୍ତହୀନ ଦୁଃଖ ଓ ସଂସାର ରୁପୀ ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। କୁମୁଦା, ବିମଳା, ଅନନ୍ତା, ଭବାନୀ, ସୁଧା, ଶିବା, ଲଳିତା, କମଳା, ଗୌରୀ, ସତୀ, ରମ୍ଭା, ପାର୍ବତୀ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ନଭସ୍ୟ ଆଦି ମାସରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର। ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳରେ ଶୋଭିତ ଶୟ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଚବିଶି ଦମ୍ପତି, ଦଶ ଦମ୍ପତି, ଦୁଇ ଦମ୍ପତି, ଆଠ କିମ୍ବା ଛଅ ଦମ୍ପତି, ଏବଂ ପ୍ରତିମାସରେ ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ଏହି ତୃତୀୟା ବ୍ରତ ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟି ହେବାକୁ ଘୋଷିତ। ଏ ଦେବୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରନ୍ତି, ଧନ ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଧନଲୋଭରେ କଦାପି ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଧନଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଅବନତି ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ନାରୀ ଗର୍ଭବତୀ, ନବଜାତ, ରାତିରେ ଉପବାସ, କୁମାରୀ କିମ୍ବା ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଅଶୁଚି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଣେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କୁ ଉଦ୍ୟମ ସହିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ତୃତୀୟା ବ୍ରତ କିଏ କରେ, ସେ ଶିବଲୋକରେ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଧନ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଉପବାସ ଓ ଫୁଲମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବେ। କୁମାରୀ କିମ୍ବା ବିଧୱା ନାରୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କଲେ, ଗୌରୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ପାର୍ବତୀ ବ୍ରତକୁ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନିତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମନ ଦେଇ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବ, ଅପ୍ସରା ଓ କିନ୍ନରମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ତୃତୀୟ ବ୍ରତ କଥା କହିବି, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ ଓ ଶୁଭ ଦିଏ; ପୁରାତନ ବିଧି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହିପରି ଜାଣନ୍ତି। ମାଘ ମାସ ଆସିଲେ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ତୃତୀୟା ଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ ସକାଳେ ଗୋଦୁଧ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧୁ ଓ ଖଣ୍ଡସିଂଗ ରସରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣି ଓ କେଶର ଦେଇ ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କରି, ପ୍ରଥମେ ଦାହିନା ଅଂଗ ଓ ପରେ ବାମ ଅଂଗ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଲଳିତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପାଦ ଓ ଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜି, ଗୋଡ଼ ଓ ଘୁଁଡ଼ି ପ୍ରଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ଉରୁ ଧନ୍ୟତା ପାଇଁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ମଦାଲସାଙ୍କୁ କଟି, ଅମଳାଙ୍କୁ ଉଦର, ମଦନବାସିନୀଙ୍କୁ ସ୍ତନ, କୁମୁଦାଙ୍କୁ କୁକ୍ଷି, ମାଧବୀଙ୍କୁ ବାହୁ ଓ ହସ୍ତ, କମଳାଙ୍କୁ ହସମୁଖ, ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭାଲ, ଶଙ୍କରାଙ୍କୁ କେଶ ପୂଜିବା ଦରକାର। ବିଶ୍ୱବାସିନୀଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ, କାନ୍ତୀଙ୍କୁ ମସ୍ତକ, ମଦନାଙ୍କୁ ଭାଲ, ମୋହନାଙ୍କୁ ଭୌହ, ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧଧାରିଣୀଙ୍କୁ ନୟନ, ତୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ମୁଖ, ଉତ୍କଣ୍ଠିନୀଙ୍କୁ କଣ୍ଠ, ଅମୃତାଙ୍କୁ ସ୍ତନ ପୂଜିବା ଦରକାର। ରମ୍ଭାଙ୍କୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ, ବିଶୋକାଙ୍କୁ କଟି, ମନ୍ମଥାଧିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ହୃଦୟ, ପାଟଳାଙ୍କୁ ଉଦର, ସୁରତବାସିନୀଙ୍କୁ କଟି, ଚମ୍ପକପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଉରୁ, ଗୌରୀଙ୍କୁ ଘୁଁଡ଼ି ଓ ଗୋଡ଼, ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ି, ଧରାଧରାଙ୍କୁ ପାଦ, ବିଶ୍ୱକାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଭବାନୀ, କାମିନୀ, କାମଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଆନନ୍ଦା, ସୁନନ୍ଦା, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଶୁଭ ପୂଜା କରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଭୋଜନ ଓ ପାନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାସହିତ ଜଳଭରା ଘଡ଼ା, ଦୁଇ ଜୋଡ଼ା ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳ ଦେଇ, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। କୁମୁଦା ଏଠି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ, ଏହିଠାରେ ଲୁଣ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିମାସ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ମାଘରେ ଲୁଣ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଗୁଡ଼, ଚୈତ୍ରରେ ତେଲ ଓ ତିଳ, ମାଧବରେ ମଧୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ଆଷାଢ଼ରେ ଜିରା, ଶ୍ରାବଣରେ ଦୁଧ, ଭାଦ୍ରପଦରେ ଦହି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର।