ଏହି କଥା ଆମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ସପ୍ତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସପ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏବଂ ଯିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଧରି କରେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏଠାରେ ଯିଏ ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଋଷି ଜନ୍ମା ସଂତଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବାର କଥା ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମରେ ଅମରମଣ୍ଡଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଏ। ତାପରେ ଏକ ଅନ୍ୟ କଥା ଆସେ। ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଏ—"ହେ ଦେବ, ମୋତେ ସେଇ ଉପାୟ କୁହ, ଯାହା ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ପରଲୋକରେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ, ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, କାଳେ କାଳେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ଉପରେ ବସିଥିବା ନଗର ନାଶକ ମହାଦେବ ଏହି ସଂସାର ମାୟା ବିଷୟରେ କଥା କହିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ସେହି ଧର୍ମମୟ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା ତୁମକୁ କହିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ହେ ଦେବୀ, ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୂଜା ବିଧିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଯାହା ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅସୀମ ପୁଣ୍ୟ ଦାୟକ। ନଭସ୍ୟ କିମ୍ବା ବୈଶାଖ ମାସରେ, କିମ୍ବା ଶୁଭ ମାର୍ଗର ଆରମ୍ଭରେ, ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ତିଥିରେ, ହଳଦି ଆଳି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ଗାଈର ଗଲ୍, ଗୋମୂତ୍ର, ଉଷ୍ଣ ଗୋମୟ, ଦହି ଓ ଚନ୍ଦନ ମିଶାଇ ତିଳକ କପାଳରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ, ଯାହା ଲଲିତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସଦା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ପ୍ରତି ପକ୍ଷର ତୃତୀୟା ଦିନେ, ପୁରୁଷମାନେ ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ନାରୀ ଯଦି ସଂଯମୀ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଲାଲ୍ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ବିଧବାମାନେ ଲାଲ୍ ଗେରୁଆ ବସ୍ତ୍ର, କୁଅଁରୀମାନେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ, ପରେ କ୍ଷୀର, ମଧୁ ଓ ପୁଷ୍ପ ଗନ୍ଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଦେବୀଙ୍କୁ ଧଳା ପୁଷ୍ପ, ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଧାନ୍ୟ, ଜିରା, ତିଳ, ଲୁଣ, ଗୁଡ଼, କ୍ଷୀର ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଧଳା ଚାଉଳ ଓ ତିଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ପ୍ରତି ପକ୍ଷରେ ପାଦ ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଦେବୀଙ୍କ ପାଦରେ ବରଦାନୀକୁ, ଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକୁ, ଅଶୋକାକୁ ଶଂଖରେ, ପାର୍ବତୀକୁ ଜଂଘାରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ମଙ୍ଗଳକାରିଣୀକୁ ଉରୁରେ, ବାମଦେବୀକୁ କଟିରେ, ପଦ୍ମୋଦରାକୁ ଉଦରେ, କାମଶ୍ରୀକୁ ଛାତିରେ ନମସ୍କାର। ସୌଭାଗ୍ୟଦାୟିନୀକୁ ହାତରେ, ହରପ୍ରିୟାର ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ବାହୁରେ, ଦର୍ପଣବାସିନୀକୁ ମୁହଁରେ, ପ୍ରେମଦାୟିନୀକୁ ହାସିରେ ନମସ୍କାର। ଗୌରୀକୁ ନାକରେ, ଉତ୍ପଲାକୁ ଆଖିରେ, ତୁଷ୍ଟିକୁ ଲାଳାଟରେ, କାଟ୍ୟାୟନୀକୁ କେଶରେ, ମୁଣ୍ଡରେ ନମସ୍କାର। ଗୌରୀ, ଧିଷ୍ଣ୍ୟା, କାନ୍ତୀ, ଶ୍ରୀ, ରମ୍ଭା, ଲଲିତା, ଏବଂ ବାସୁଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଏପରି ଭାବେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ସାଫ୍ରନ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାଦଶପତ୍ରୀ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରାଯିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବଦିଗରେ ଗୌରୀ, ପରେ ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଦକ୍ଷିଣରେ ଭବାନୀ, ତାପରେ ରୁଦ୍ରାଣୀ; ପଶ୍ଚିମରେ ସୌମ୍ୟା, ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ପାଟଳା, ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଉମା; କେନ୍ଦ୍ରରେ ଶୁଭ, ଧର୍ମମୟ କୁମୁଦା ସହ ରୁଦ୍ର, ଏବଂ ପଦ୍ମ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଲଲିତାଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ, ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ କିମ୍ବା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର ସହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ ଗୀତ ଓ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି କରି, ଧର୍ମମୟା ନାରୀମାନେ ଲାଲ୍ ବସ୍ତ୍ର, ଲାଲ୍ ମାଳା, ଓ ଉଙ୍ଗା ଲଗାଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ସିନ୍ଧୂର ଓ ଉଙ୍ଗା ମୁଣ୍ଡରେ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଶିର ଉପରେ ସିନ୍ଧୂର ଓ କେଶର ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହିପରି ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର; ଯେଉଁଠି ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳେନି, ସେଠି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଫଳ। ନଭସ୍ୟ ମାସରେ ଗୌରୀଙ୍କୁ ନୀଳ କମଳ ଦ୍ୱାରା, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଓ କାର୍ତ୍ତିକରେ ବନ୍ଧୁଜୀବ ଫୁଲ, ଶତପତ୍ରକରେ କମଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ଚମ୍ପା, ପୌଷରେ ହଳଦିଆ କୁରଣ୍ଟକ, ମାଘରେ କୁନ୍ଦ ଓ କେଶର ଫୁଲ, ମାଘରେ ସିନ୍ଦୁବାର କିମ୍ବା ଚମ୍ପା ଦ୍ୱାରା, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ଉମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଚୈତ୍ରରେ ଚମ୍ପା ଓ ଅଶୋକ ଫୁଲ, ବୈଶାଖରେ ଗନ୍ଧ ପାଟଳା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ କମଳ ଓ ମନ୍ଦାର, ଆଷାଢ଼ରେ ତରୁଣ କମଳ, ଶ୍ରାବଣରେ କଦମ୍ବ ଓ ମାଳତୀ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ବିଳ୍ବପତ୍ର, ଅର୍କ ଫୁଲ, ଯବ ଓ ଗୋ-ଶୂଙ୍ଗ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଭୋଜନ କରିବା ଏବଂ ଏହି ଉପବାସ ଭାଦ୍ରପଦରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ତୃତୀୟାରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭାବେ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଉଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ନାରୀଙ୍କୁ କୌସୁମ୍ଭ ବର୍ଣ୍ଣର ବସ୍ତ୍ର, ନିଷ୍ପାବ, ଅଜାଜୀ, ଲୁଣ, ଅଖୁଆ ଓ ଗୁଡ଼ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଦେବୀଙ୍କୁ ଫଳ, ପୁଷ୍ପ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଦେବୀ, ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ତୁମକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେପରି ମୋତେ ଅନନ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। କୁମୁଦା, ବିମଳା, ଅନନ୍ତା, ଭବାନୀ, ସୁଧା, ଶିବା, ଲଲିତା, କମଳା, ଗୌରୀ, ସତୀ, ରମ୍ଭା, ପାର୍ବତୀ—ଏମାନେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ରୂପ। ନଭସ୍ୟ ଆଦି ମାସରେ ତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ; ବ୍ରତ ଶେଷରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଶଯ୍ୟା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ୨୪ ଜୋଡ଼ି, ୧୦ ଜୋଡ଼ି, ୨ ଜୋଡ଼ି, ୮ କିମ୍ବା ୬ ଜୋଡ଼ି ଏବଂ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏହିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ତୃତୀୟା ବ୍ରତ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିକାରିଣୀ, ଧନ ଲୋଭରେ କେବେ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଧନ ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଅବନତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି ନାରୀ ଗର୍ଭବତୀ, ନବଜାତ, ରାତିରେ ଉପବାସୀ, କୁଅଁରୀ କିମ୍ବା ରୋଗୀ ହୋଇ ଅଶୁଚି ଥାଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।